W jakim stopniu zdrowy styl życia obniża ryzyko zgonu po nowotworze?

Komentarz redakcji

Niemieccy badacze przeanalizowali dane 6 057 osób, które przeżyły raka piersi, jelita grubego lub prostaty co najmniej pięć lat. W obserwacji trwającej do 12,3 roku osoby z najzdrowszym stylem życia miały wyraźnie niższą śmiertelność niż osoby z najmniej korzystnymi nawykami. Najsilniejszy związek dotyczył niepalenia.

Najważniejsze

  • Zdrowy styl życia po przebytym nowotworze wiązał się z niższym ryzykiem zgonu u osób, które przeżyły co najmniej 5 lat od diagnozy.
  • W badaniu z Niemiec przeanalizowano 6 057 pacjentów z rakiem piersi, jelita grubego i prostaty, a obserwacja trwała do 12,3 roku.
  • Najsilniejszy pojedynczy czynnik ochronny stanowiło niepalenie; pełne przestrzeganie zaleceń w tym zakresie łączyło się z hazard ratio 0,51.
  • Im lepszy wynik w Healthy Living Score, tym niższa była śmiertelność — autorzy opisali wyraźną zależność dawka-odpowiedź.
  • Wyniki wspierają programy rzucania palenia, aktywności fizycznej, kontroli masy ciała i innych działań prozdrowotnych po zakończeniu leczenia onkologicznego.
·
1 min

Zdrowy styl życia wiązał się z nawet 30-procentowo niższym ryzykiem zgonu u długoterminowych osób po nowotworze w badaniu Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem.

Jak oceniano związek stylu życia z przeżyciem po nowotworze

Krok 1
Analiza pacjentów po raku piersi, jelita grubego i prostaty.
Krok 2
Uwzględniono palenie, aktywność fizyczną, masę ciała i alkohol.
Krok 3
Sprawdzono śmiertelność w grupie o najgorszym, pośrednim i najlepszym profilu.
Krok 4
Lepszy styl życia łączył się z niższym ryzykiem zgonu, szczególnie przy niepaleniu.

Na podstawie opisanego badania Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem.

Źródło zdjęcia: pexels.com - by Leeloo The First
Źródło zdjęcia: pexels.com - by Leeloo The First

Niemieckie Centrum Badań nad Rakiem opublikowało badanie, z którego wynika, że zdrowy styl życia wiąże się z niższym ryzykiem zgonu u osób żyjących co najmniej pięć lat po rozpoznaniu nowotworu. Naukowcy przeanalizowali dane 6 057 pacjentów z rakiem piersi, jelita grubego i prostaty, a obserwacja trwała maksymalnie 12,3 roku.

W badaniu odnotowano 2 015 zgonów. Autorzy porównali śmiertelność w zależności od tzw. Healthy Living Score, który uwzględniał m.in. palenie, aktywność fizyczną, masę ciała i spożycie alkoholu. Osoby z drugiego tercyla, czyli z bardziej korzystnym stylem życia, miały o 27 proc. niższe ryzyko śmierci niż uczestnicy z najmniej zdrowym profilem. W trzecim tercylu, obejmującym najzdrowszy styl życia, ryzyko było niższe o 32 proc.

Badacze wykazali też wyraźny związek dawka-odpowiedź. Im lepszy wynik w skali zdrowego stylu życia, tym niższa była śmiertelność. Najsilniejszy pojedynczy efekt dotyczył niepalenia. Pełne przestrzeganie zaleceń w tym zakresie wiązało się z hazard ratio wynoszącym 0,51, co oznaczało istotnie niższe ryzyko zgonu w porównaniu z osobami palącymi.

Autorzy zestawili wyniki z sytuacją w Niemczech, gdzie żyje ponad 5 milionów osób po chorobie nowotworowej. Około dwie trzecie z nich to długoterminowi ocalali, u których od rozpoznania minęło co najmniej pięć lat. W tej grupie dane o wpływie stylu życia na przeżycie są nadal ograniczone, choć takie informacje są ważne zarówno dla pacjentów, jak i dla systemu ochrony zdrowia.

Badanie objęło osoby po trzech częstych nowotworach, ale nie podaje, czy zależności różniły się między poszczególnymi typami raka. Brakuje też szczegółowych informacji o tym, jakie dokładnie zmiany w stylu życia mogą być najłatwiejsze do wdrożenia po zakończeniu leczenia.

W praktyce wyniki wspierają rozwój programów profilaktycznych i rehabilitacyjnych dla osób po nowotworze. Mogą one obejmować pomoc w rzuceniu palenia, zwiększeniu aktywności fizycznej i utrzymaniu prawidłowej masy ciała, czyli działania, które w tym badaniu łączyły się z lepszym przeżyciem.

Najważniejsze wyniki badania dotyczące stylu życia po nowotworze

WskaźnikWartośćInterpretacja
Liczba pacjentów6 057Osoby po raku piersi, jelita grubego i prostaty
Maksymalny czas obserwacji12,3 rokuDługi okres śledzenia zgonów
Liczba zgonów2 015Zdarzenia użyte do analizy śmiertelności
Drugi tercyl Healthy Living Score-27% ryzyka zgonuNiższa śmiertelność niż w najmniej zdrowej grupie
Trzeci tercyl Healthy Living Score-32% ryzyka zgonuNajkorzystniejszy profil stylu życia
NiepalenieHR 0,51Najsilniejszy pojedynczy efekt ochronny

Na podstawie opisanego badania Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem.

Profilaktyka jako inwestycja w życie, nie obowiązek - jak przełamać strach przed diagnozą?

Słownik pojęć

Healthy Living Score
Skala oceniająca, na ile dana osoba przestrzega zaleceń dotyczących zdrowego stylu życia, np. niepalenia, aktywności fizycznej, masy ciała i spożycia alkoholu.
tercyl
Jedna z trzech części uporządkowanego zbioru danych; drugi tercyl oznacza środkową grupę, a trzeci tercyl — najwyższy, zwykle najkorzystniejszy wynik.
hazard ratio (HR)
Wskaźnik porównujący ryzyko wystąpienia zdarzenia w dwóch grupach w czasie; wartości poniżej 1 oznaczają mniejsze ryzyko w grupie badanej.
zależność dawka-odpowiedź
Zjawisko, w którym większe nasilenie czynnika lub lepsze przestrzeganie zalecenia wiąże się z silniejszym efektem zdrowotnym.
przeżycie długoterminowe po nowotworze
Sytuacja osób, które żyją kilka lub więcej lat po rozpoznaniu i leczeniu choroby nowotworowej.

Najczęstsze pytania

Czy zdrowy styl życia może poprawić przeżycie po nowotworze?
Według opisanego badania tak — osoby z korzystniejszym profilem stylu życia miały niższe ryzyko zgonu niż osoby z najmniej zdrowym profilem.
Który element stylu życia miał największe znaczenie?
Najsilniejszy pojedynczy efekt dotyczył niepalenia; pełne przestrzeganie zaleceń w tym obszarze wiązało się z hazard ratio 0,51.
Czy wyniki dotyczą wszystkich nowotworów?
Nie. Badanie objęło osoby po raku piersi, jelita grubego i prostaty, więc nie można automatycznie przenosić tych wyników na wszystkie typy nowotworów.
Jakie zmiany po leczeniu mogą mieć największe znaczenie?
Najważniejsze są zwykle: rzucenie palenia, regularna aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała i ograniczenie alkoholu.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Palenie i BMI najlepiej prognozują ryzyko chorób przewlekłych

Szwajcarscy epidemiolodzy przeanalizowali dane ponad 76 tysięcy uczestników projektu UK Biobank z okresu ponad dziesięciu lat. Badanie porównujące trzynaście wskaźników stylu życia opublikowano w czasopiśmie „BMC Medicine”. Wykazało ono, że styl życia najsilniej wpływa na ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2.

5 sierpnia 2026

Zespół badawczy: Otyłość brzuszna i brak ruchu kształtują ryzyko nowotworów

Międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował dane 315 457 uczestników UK Biobank i sprawdził związek między obwodem talii, aktywnością fizyczną a ryzykiem raka. Największe ryzyko odnotowano u osób, które nie spełniały jednocześnie wytycznych WHO dla obu tych parametrów. Autorzy szacują, że otyłość brzuszna w połączeniu z niewystarczającym ruchem odpowiada za 2 proc. przypadków nowotworów w tej kohorcie.

10 czerwca 2026

Onkolog radzi ograniczyć alkohol i przetworzone mięso, by zmniejszyć ryzyko nowotworów

Dr Jiri Kubes z Proton Therapy Center wskazał przetworzone mięso i alkohol jako dwa produkty, które warto ograniczyć w diecie, jeśli celem jest zmniejszenie ryzyka raka. Zwrócił przy tym uwagę, że nawet 4 na 10 nowotworów można potencjalnie zapobiec dzięki zmianom stylu życia. WHO klasyfikuje oba te czynniki jako rakotwórcze.

2 lipca 2026

Siedzenie ponad 30 minut bez przerwy może zwiększać ryzyko zgonu z powodu raka

Badanie opublikowane 3 lipca 2026 roku w „PLOS Medicine” objęło dane ponad 91 tys. uczestników UK Biobank obserwowanych średnio przez 12 lat. Autorzy wskazali, że przerwy w siedzeniu i nawet lekka aktywność mogą obniżać ryzyko zgonu z powodu nowotworu. Wyniki oparto jednak na analizie obserwacyjnej, która nie dowodzi związku przyczynowego.

5 lipca 2026

Raport ACS i IARC: Liczba zachorowań na raka wzrośnie do 34 mln w 2050 roku

Liczba nowych przypadków nowotworów wzrośnie z 21 mln w 2024 r. do 34 mln rocznie w 2050 r., głównie z powodu starzenia się populacji. Eksperci z American Cancer Society oraz IARC wskazują jednak, że niemal połowie zgonów na świecie można zapobiec dzięki zmianie stylu życia i kontroli czynników ryzyka.

9 września 2026

Regularne ćwiczenia po diagnozie raka piersi zmniejszają ryzyko śmierci

Przegląd systematyczny i metaanaliza wykazały, że pacjentki z rakiem piersi, które ćwiczyły zgodnie z zaleceniami, rzadziej umierały niż kobiety aktywne niewiele lub wcale. Już około godzina ruchu tygodniowo wiązała się z o 25% niższym ryzykiem zgonu.

10 sierpnia 2026

StartSzukaj