Raport ACS i IARC: Liczba zachorowań na raka wzrośnie do 34 mln w 2050 roku

Globalna liczba nowych zachorowań na nowotwory wzrośnie o 67 proc. – z 21 mln w 2024 roku do 34 mln w 2050 roku – wynika z najnowszego raportu American Cancer Society oraz Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem. Autorzy publikacji na łamach czasopisma „CA: A Cancer Journal for Clinicians” wskazują jednak, że uniknięcie aż 48 proc. zgonów z powodu raka jest możliwe dzięki modyfikacji stylu życia i eliminacji znanych czynników ryzyka.

Główne przyczyny i nierówności w diagnostyce

Analizę oparto na bazie danych GLOBOCAN 2024, obejmującej 34 typy nowotworów w 186 krajach. Zespół pod kierunkiem dr Hyuny Sung oraz dr. Ahmedina Jemala ustalił, że w 2024 roku na świecie zdiagnozowano niemal 21 milionów nowych przypadków, a 9,8 miliona osób zmarło z powodu chorób nowotworowych. Najczęściej rozpoznawanym i najbardziej śmiertelnym nowotworem pozostaje rak płuca, który odpowiadał za 2,6 miliona wykrytych przypadków oraz 1,9 miliona zgonów. Drugie miejsce zajął rak piersi u kobiet (2,4 miliona diagnoz i 694 tysiące zgonów). Dane pokazują również, że rak szyjki macicy stanowi główną przyczynę zgonów nowotworowych wśród kobiet w 26 państwach.

Wśród głównych modyfikowalnych czynników ryzyka dr Hyuna Sung wymienia palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, otyłość, brak aktywności fizycznej oraz zakażenia, w tym wirusem HPV. Raport ukazuje jednocześnie znaczne różnice geograficzne. Najwyższe wskaźniki zapadalności odnotowano w Australii i Nowej Zelandii, natomiast najniższe – w Afryce i Azji Południowo-Środkowej. Różnice te wynikają jednak w dużej mierze z ograniczonego dostępu do diagnostyki i rejestrów medycznych w mniej zamożnych rejonach. Przykładowo śmiertelność z powodu raka piersi w Afryce Zachodniej jest dwukrotnie wyższa niż w Australii, mimo że wykrywalność choroby w tym regionie jest o połowę niższa.

Wpływ demografii i wyzwania dla systemów zdrowia

Prognozowany wzrost zachorowań wynika z czynników demograficznych, a nie ze zmian w biologii samych nowotworów. Do 2050 roku populacja osób powyżej 65. roku życia zwiększy się o ponad 110 proc., co bezpośrednio przełoży się na większą liczbę diagnoz. Dane wskazują także na pogłębiające się nierówności systemowe. W krajach wysokorozwiniętych wczesna diagnostyka pozwala przekształcić raka w chorobę przewlekłą. Tymczasem w państwach o niskich dochodach, gdzie wskaźnik szczepień przeciw HPV często nie przekracza 20 proc. i brakuje infrastruktury radioterapeutycznej, nowotwory nadal stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.

Opanowanie rosnącego obciążenia onkologicznego wymaga od państwowych systemów ochrony zdrowia pilnego wdrożenia priorytetowych programów profilaktycznych i szczepień ochronnych. Bez intensyfikacji działań prewencyjnych infrastruktura medyczna w wielu regionach świata straci wydolność w opiece nad pacjentami onkologicznymi.