Najważniejsze
- •Według dostępnych relacji zakażeniom przypisano około 2,3 mln nowych przypadków raka na świecie w 2024 r., czyli około 12 proc. wszystkich zachorowań.
- •Największe liczby przypadków wiązano z Helicobacter pylori, HPV, HBV, EBV i HCV.
- •Przypisanie nowotworu zakażeniu opisuje zależność epidemiologiczną i nie oznacza, że każda zakażona osoba zachoruje ani że patogen jest jedyną przyczyną raka.
- •Profilaktyka obejmuje m.in. szczepienia przeciw HPV i HBV, leczenie HCV oraz diagnostykę i terapię zakażeń H. pylori i HIV, ale pełna ocena danych wymaga dostępu do oryginalnej publikacji IARC.
Według relacji dotyczących analizy Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC), opublikowanej w październiku 2026 r. w „The Lancet Oncology”, zakażeniom przypisano około 2,3 mln nowych przypadków raka na świecie w 2024 r. Stanowiło to około 12 proc. wszystkich nowych zachorowań. Dostępne dane pochodzą jednak z relacji wtórnych, a nie z oryginalnej publikacji.
Najwięcej przypadków miało wiązać się z zakażeniem Helicobacter pylori — około 760 tys. Na kolejnych miejscach znalazły się HPV — około 750 tys. przypadków, wirus zapalenia wątroby typu B (HBV) — około 360 tys., wirus Epsteina-Barr (EBV) — około 260 tys. oraz wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) — około 160 tys. Źródła przypisują analizę IARC, agencji badawczej związanej ze Światową Organizacją Zdrowia. W materiałach wymieniana jest także Harriet Rumgay z Cancer Surveillance Branch IARC w Lyonie, ale nie wynika z nich jednoznacznie, czy kierowała badaniem.
Relacje wskazują również na udział HIV, herpeswirusa związanego z występowaniem mięsaka Kaposiego, Merkel cell polyomavirus oraz zakażeń pasożytniczych. Źródła nie są zgodne co do liczby analizowanych czynników. Część wymienia 12 patogenów, a India News Network pisze o 13 czynnikach rakotwórczych grupy 1, w tym dziewięciu wirusach, jednej bakterii i trzech zakażeniach pasożytniczych. Nie wiadomo też, czy poszczególne przypadki mogły zostać przypisane więcej niż jednemu patogenowi.
W Azji Wschodniej miała wystąpić największa liczba zachorowań. Jedno ze źródeł podaje około 999 tys. przypadków, czyli 42 proc. ich globalnej liczby. Kilka relacji wskazuje, że około trzy czwarte zachorowań wystąpiło w krajach o niskich i średnich dochodach. Dane te wymagają jednak sprawdzenia w tabelach i opisie metodologii oryginalnego badania.
Przypisanie nowotworu zakażeniu opisuje związek epidemiologiczny w populacji. Nie oznacza, że każda osoba zakażona zachoruje ani że patogen jest jedyną przyczyną nowotworu. Możliwości profilaktyki różnią się w zależności od czynnika: przeciw HPV i HBV stosuje się szczepienia, HCV można leczyć, a działania obejmują także diagnostykę i terapię zakażeń H. pylori oraz HIV. W przypadku EBV nie ma obecnie powszechnie dostępnej skutecznej szczepionki.
Pełna ocena wyników wymaga dostępu do artykułu IARC, jego tabel, mianownika dla wartości 12 proc. oraz przedziałów niepewności. Materiały nie określają także, jaka część z 2,3 mln przypadków może być faktycznie uniknięta dzięki profilaktyce.
Najczęstsze pytania
Ile przypadków raka wiązano z zakażeniami w 2024 r.?▼
Które patogeny wiązano z największą liczbą przypadków?▼
Czy zakażenie oznacza, że dana osoba zachoruje na raka?▼
Jak można ograniczać ryzyko nowotworów związanych z zakażeniami?▼
Czy liczba analizowanych patogenów jest jednoznaczna?▼
Słownik pojęć
- IARC
- Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, agenda badawcza związana ze Światową Organizacją Zdrowia.
- Patogen onkogenny
- Czynnik zakaźny, którego związek z powstawaniem nowotworów został uznany na podstawie dowodów naukowych.
- HPV
- Wirus brodawczaka ludzkiego; przetrwałe zakażenie wybranymi typami może prowadzić m.in. do raka szyjki macicy oraz części nowotworów głowy i szyi.
- H. pylori
- Bakteria zasiedlająca przewód pokarmowy, wiązana przede wszystkim z nowotworami żołądka oraz niektórymi chłoniakami.
- HBV i HCV
- Wirusy zapalenia wątroby typu B i C, które mogą prowadzić do przewlekłego uszkodzenia wątroby i zwiększać ryzyko raka wątroby.
- Przypisanie epidemiologiczne
- Oszacowanie części przypadków choroby związanej z określonym czynnikiem w populacji; nie jest równoznaczne z ustaleniem pojedynczej przyczyny u konkretnej osoby.
Szacowana liczba przypadków raka wiązanych z wybranymi zakażeniami w 2024 r.
| Patogen | Szacowana liczba przypadków | Najważniejsze wiązane nowotwory lub lokalizacje |
|---|---|---|
| Helicobacter pylori | około 760 tys. | Przede wszystkim rak żołądka; także niektóre chłoniaki |
| HPV | około 750 tys. | Rak szyjki macicy oraz część nowotworów odbytu, prącia, sromu, pochwy i części ustnej gardła |
| HBV | około 360 tys. | Rak wątroby |
| EBV | około 260 tys. | Wybrane chłoniaki, rak nosowej części gardła i niektóre nowotwory żołądka |
| HCV | około 160 tys. | Przewlekłe zapalenie wątroby i rak wątroby |
Możliwości profilaktyki w zależności od czynnika zakaźnego
HPV
HBV
HCV
H. pylori
Najczęściej wymieniane zakażenia związane z nowotworami
Wartości pochodzą z relacji wtórnych dotyczących analizy IARC opublikowanej w The Lancet Oncology; wymagają weryfikacji w oryginalnej publikacji i jej tabelach.
Oferty pracy w tej specjalizacji
Probiotyki zamiast szczepionki? Jak mikrobiota pochwy może chronić przed HPV i rakiem szyjki macicy
Wirusowe zapalenie wątroby typu B: przegląd
JAMA
Porównanie trzech różnych narzędzi do samodzielnego pobierania próbek HPV - analiza podgrupowa prospektywnego, randomizowanego badania HaSCo
Archives of gynecology and obstetrics
