WHO: do 2050 roku liczba nowych przypadków raka może wzrosnąć do 35 milionów rocznie

Światowa Organizacja Zdrowia ostrzegła w środę, że liczba nowych zachorowań na raka może wzrosnąć do prawie 35 milionów rocznie do 2050 roku, jeśli państwa nie podejmą pilnych działań w zakresie profilaktyki, diagnostyki i leczenia. WHO opublikowała raport Global Status Report on Cancer 2026, przygotowany wspólnie z Międzynarodową Agencją Badań nad Rakiem (IARC).

Organizacja podała, że nowotwory powodują obecnie ponad 26 tysięcy zgonów dziennie. Rocznie rejestruje się około 20,6 miliona nowych przypadków i blisko 10 milionów zgonów, co czyni raka drugą najczęstszą przyczyną śmierci na świecie po chorobach układu krążenia. WHO podkreśliła, że ciężar choroby rośnie mimo postępu naukowego i większej liczby deklaracji politycznych.

Raport zwraca uwagę na głębokie nierówności w dostępie do opieki onkologicznej. W krajach o wysokich dochodach 87 proc. kobiet z rakiem piersi przeżywa co najmniej pięć lat od diagnozy. W krajach o niskich dochodach odsetek ten spada do około 42 proc. WHO wskazała też, że mniej niż jedna trzecia państw uwzględnia kompleksową opiekę onkologiczną w pakietach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Różnice dotyczą także leków. Dostępność 20 podstawowych preparatów onkologicznych w krajach o niskich i średnich dochodach wynosi od 9 do 54 proc., podczas gdy w państwach bogatych sięga od 68 do 94 proc. Według WHO problemy te przekładają się nie tylko na przeżywalność, ale także na obciążenie finansowe i psychiczne pacjentów oraz ich rodzin. W pierwszym globalnym badaniu osób dotkniętych nowotworami co najmniej 45 proc. badanych wskazało trudności finansowe, a ponad połowa zgłaszała problemy ze zdrowiem psychicznym.

WHO przypomniała również, że około czterech na dziesięć przypadków raka wiąże się z czynnikami możliwymi do ograniczenia, takimi jak palenie tytoniu, alkohol, otyłość, brak aktywności fizycznej oraz zakażenia HPV, HBV, HCV i Helicobacter pylori. Organizacja zaznaczyła, że wzrost liczby zachorowań napędzają także starzenie się społeczeństw, otyłość i choroby cywilizacyjne.

Z raportu wynika, że w wielu obszarach widać postęp. Palenie tytoniu spadło od 2010 roku o 27 proc., a 82 proc. krajów ma narodowe plany kontroli nowotworów. Jednocześnie WHO ocenia, że tempo zmian jest zbyt wolne wobec skali problemu. W praktyce oznacza to większą presję na systemy ochrony zdrowia, które będą musiały równolegle rozszerzać profilaktykę, wczesne wykrywanie i dostęp do leczenia, zwłaszcza poza najbogatszymi krajami.