Najważniejsze
- •Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych (OPZCI) apeluje do Ministerstwa Zdrowia o utrzymanie pełnej refundacji szczepień przeciw RSV dla osób powyżej 65. roku życia.
- •Eksperci podkreślają, że ocena skuteczności i opłacalności programu szczepień po zaledwie jednym sezonie jest niewiarygodna metodologicznie.
- •Zakażenia RSV u seniorów rzadko są diagnozowane testami PCR, przyczyniając się rocznie do kilkudziesięciu tysięcy hospitalizacji z powodu zapalenia płuc i powikłań krążeniowo-oddechowych.
- •Brak refundacji może stanowić barierę finansową dla grupy ok. 7,5 mln seniorów, z uwagi na wysoką rynkową cenę dawki szczepionki (kilkaset złotych).
Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych zaapelowali do Ministerstwa Zdrowia i NFZ o utrzymanie pełnej refundacji szczepień przeciw RSV dla osób powyżej 65. roku życia.
Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych zaapelowali do Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia o utrzymanie pełnej refundacji szczepień przeciw syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV) dla osób powyżej 65. roku życia. Przedstawiciele inicjatywy sprzeciwiają się ewentualnemu ograniczeniu programu po pierwszym sezonie jego funkcjonowania w Polsce.
W oficjalnym stanowisku opublikowanym na stronie internetowej eksperci podkreślają, że ocena skuteczności medycznej i ekonomicznej programu zaledwie po jednym sezonie jest niewiarygodna metodologicznie. Z tego powodu wnioskują o przeprowadzenie oceny wielosezonowej. Autorzy apelu argumentują, że pacjenci oraz personel medyczny potrzebują czasu na zapoznanie się z nowym świadczeniem, a budowanie świadomości profilaktycznej wymaga długofalowych działań. Zwracają również uwagę, że ochrona zapewniana przez część preparatów wykracza poza jeden sezon epidemiczny.
Potrzeba szerokiego spojrzenia na skutki RSV
Przedstawiciele programu podkreślają, że ocena efektów zakażeń RSV u seniorów nie powinna ograniczać się wyłącznie do hospitalizacji z formalnie potwierdzonym rozpoznaniem. Wskazują na konieczność uwzględnienia zaostrzeń chorób przewlekłych, wtórnych zakażeń bakteryjnych, potrzeby stosowania antybiotyków oraz ryzyka utraty samodzielności przez pacjentów.
W momencie publikacji apelu brakowało publicznie dostępnych projektów rozporządzeń Ministerstwa Zdrowia, komunikatów NFZ czy analiz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, które potwierdzałyby planowane cięcia budżetowe. W stanowisku organizacji nie przedstawiono jednak danych liczbowych dotyczących liczby zaszczepionych dotąd seniorów ani poniesionych wydatków publicznych.
Bariera finansowa dla pacjentów
Program dotyczy grupy około 7,5 miliona obywateli po 65. roku życia. Szczepionki przeciw RSV u dorosłych należą do najdroższych produktów profilaktycznych — ich cena rynkowa wynosi kilkaset złotych za dawkę. W przypadku zniesienia refundacji bariera finansowa może uniemożliwić seniorom dostęp do preparatów. Zakażenia RSV u dorosłych są w Polsce rzadko diagnozowane testami PCR, przez co trafiają do statystyk jako zapalenia płuc lub powikłania krążeniowo-oddechowe, które rocznie generują kilkadziesiąt tysięcy hospitalizacji osób starszych.
Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych jest inicjatywą społeczno-naukową realizowaną we współpracy z koncernami farmaceutycznymi (w tym producentami szczepionek) i przez nie współfinansowaną.
Decyzje dotyczące dalszego kształtu finansowania profilaktyki RSV zależą od oficjalnych kroków resortu zdrowia oraz wyników ewaluacji wskaźników wyszczepialności. Płatnik publiczny oraz agencje rządowe nie wydały dotychczas własnych komunikatów w sprawie zasadności kontynuowania pełnej refundacji tego świadczenia.

Anna Szarla: w komunikacji z pacjentem stawiam na sprawdzoną informację #wywiadlekarski 14
Wirus RSV u seniorów w Polsce – kluczowe wskaźniki
Dane na podstawie apelu Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych
Wskaźniki epidemiologiczne i ekonomiczne programu szczepień przeciw RSV u seniorów
| Wskaźnik / Parametr | Wartość / Status | Znaczenie dla systemu ochrony zdrowia |
|---|---|---|
| Populacja seniorów (65+) | ok. 7,5 mln osób | Grupa wysokiego ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia RSV |
| Koszt rynkowy preparatu | Kilkaset PLN / dawkę | Bariera finansowa drastycznie obniżająca wyszczepialność bez refundacji |
| Hospitalizacje rocznie | Kilkadziesiąt tysięcy | Wysokie koszty leczenia szpitalnego zapaleń płuc i powikłań krążeniowych |
| Diagnostyka PCR | Rzadko wykonywana | Niedoszacowanie rzeczywistej liczby przypadków RSV w statystykach publicznych |
Opracowanie własne na podstawie stanowiska OPZCI
Słownik pojęć
- RSV
- Syncytialny wirus oddechowy (Respiratory Syncytial Virus) – wirus wywołujący zakażenia układu oddechowego, stanowiący szczególne zagrożenie dla niemowląt oraz osób starszych i przewlekle chorych.
- Test PCR
- Reakcja łańcuchowa polimerazy – czuła metoda diagnostyki molekularnej pozwalająca na precyzyjne identyfikowanie materiału genetycznego wirusów i bakterii.
- AOTMiT
- Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji – państwowa instytucja oceniająca m.in. efektywność kliniczną i opłacalność ekonomiczną leków oraz procedur medycznych finansowanych ze środków publicznych.
- OPZCI
- Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych – inicjatywa społeczno-naukowa zmierzająca do popularyzacji profilaktyki chorób zakaźnych w Polsce.

