Nowe zasady L4 od 2027 roku. Praca na zwolnieniu i wspólny okres zasiłkowy

Komentarz redakcji

Nowe przepisy wejdą w życie na początku 2027 roku. Umożliwią one pracownikom z wieloma tytułami ubezpieczenia pobieranie zasiłku chorobowego przy jednoczesnym kontynuowaniu pracy tam, gdzie pozwala na to stan zdrowia. Zmianom towarzyszyć będzie wprowadzenie jednego, wspólnego okresu zasiłkowego.

Najważniejsze

  • •Od 1 stycznia 2027 r. pracownicy z kilkoma tytułami ubezpieczenia będą mogli chorować i pobierać zasiłek u jednego pracodawcy, pracując jednocześnie w innym miejscu.
  • •Wprowadzono jeden, wspólny okres zasiłkowy dla wszystkich tytułów ubezpieczenia (standardowo 182 dni, a w ciąży lub przy gruźlicy – 270 dni).
  • •Nowelizacja likwiduje dotychczasowy absurd prawny, w którym zwolnienie u jednego pracodawcy uniemożliwiało pracę w innym miejscu pod rygorem utraty świadczeń.
  • •Pracodawcy zyskają dodatkowe obowiązki biurokratyczne ze względu na brak widoczności zwolnień z innych NIP-ów w systemie PUE ZUS.
·
1 min

Od 1 stycznia 2027 roku osoby zatrudnione w kilku miejscach będą mogły przebywać na zwolnieniu lekarskim u jednego pracodawcy, jednocześnie pracując u innego.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Vitaly Gariev
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Vitaly Gariev

Od 1 stycznia 2027 roku w Polsce zaczną obowiązywać przepisy umożliwiające pracownikom posiadającym kilka tytułów do ubezpieczenia chorobowego pobieranie zasiłku i przebywanie na zwolnieniu lekarskim u jednego pracodawcy przy jednoczesnym kontynuowaniu pracy w innym miejscu. Zmiana ta wprowadza również jeden, wspólny okres zasiłkowy dla wszystkich tytułów ubezpieczenia.

Na wniosek ubezpieczonego lekarz będzie mógł nie wystawiać zwolnienia lekarskiego z określonego tytułu, jeżeli rodzaj pracy u danego pracodawcy na to pozwala. Mechanizm ten dotyczy sytuacji, w których pracownik zatrudniony jest na przykład na umowie o pracę i umowie zlecenia. Jeśli stan zdrowia uniemożliwia wykonywanie pracy fizycznej, pacjent może kontynuować obowiązki o charakterze umysłowym u innego pracodawcy. Ustawodawca nakłada na ubezpieczonego obowiązek poinformowania płatnika składek o zwolnieniu lekarskim wystawionym z innego tytułu.

Wspólny okres zasiłkowy i nowe limity

Nowelizacja wprowadza także jeden, wspólny okres zasiłkowy dla wszystkich tytułów ubezpieczenia, którego limit wynosi standardowo 182 dni, a w przypadku ciąży lub gruźlicy – 270 dni. Do tego limitu wliczają się okresy poprzednich chorób z jakiegokolwiek tytułu, o ile przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Nakładające się dni zwolnienia u obu pracodawców liczą się do wspólnego okresu tylko raz.

Dotychczasowe przepisy traktowały zwolnienie lekarskie globalnie. Wyjście na zwolnienie w jednym miejscu automatycznie zakazywało jakiejkolwiek pracy zarobkowej u innych pracodawców pod rygorem utraty zasiłku. Sąd Najwyższy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych bezwzględnie odbierały prawo do świadczeń osobom dorabiającym na zwolnieniu, co prowadziło do strat finansowych pracowników i braków kadrowych u pracodawców.

Obowiązki pracodawców

Pracodawcy zyskują nowy ciężar biurokratyczny, ponieważ zwolnienia z innych NIP-ów nie będą widoczne w ich panelu PUE ZUS, co wymusi dwuetapową weryfikację. Wyczerpanie wspólnego limitu 182 dni z tytułu choroby w jednej firmie oznacza utratę zasiłku i prawa do absencji we wszystkich pozostałych miejscach pracy.

Porównanie zasad L4: Przed i po 2027 roku

Dotychczasowe przepisy
+Prostsza weryfikacja przez pracodawców w PUE ZUS
−Automatyczna utrata prawa do świadczeń przy jakiejkolwiek pracy zarobkowej u innego pracodawcy
−Globalne traktowanie zwolnienia lekarskiego (brak rozróżnienia na różne tytuły ubezpieczenia)
zasadaGlobalne L4
Nowe przepisy (od 2027)
+Możliwość pracy w jednym miejscu przy jednoczesnym L4 w drugim (jeśli pozwala na to specyfika pracy)
+Jeden wspólny okres zasiłkowy dla wszystkich tytułów ubezpieczenia
−Dodatkowe obciążenie biurokratyczne pracodawców (brak widoczności zwolnień z innych NIP w PUE ZUS)
zasadaSelektywne L4

Limity i zasady nowego okresu zasiłkowego

Standardowa choroba
182 dni
Standardowy okres zasiłkowy dla wszystkich tytułów ubezpieczenia łącznie
Ciąża / Gruźlica
270 dni
Podwyższony limit okresu zasiłkowego w przypadku ciąży lub gruźlicy
Przerwa między zwolnieniami
60 dni
Maksymalna przerwa między okresami chorób, aby nie przerywać naliczania limitu

Zmiany wchodzące w życie 1 stycznia 2027 r.

Najczęstsze pytania

Kiedy wchodzą w życie nowe zasady dotyczące L4?▼
Od 1 stycznia 2027 roku.
Czy będę mógł pracować na etacie, będąc na L4 z umowy zlecenia?▼
Tak, na wniosek ubezpieczonego lekarz będzie mógł nie wystawiać zwolnienia z określonego tytułu (np. z umowy o pracę), jeśli rodzaj pracy u innego pracodawcy (np. na umowie zleceniu) pozwala na jej wykonywanie.
Ile wynosi nowy, wspólny okres zasiłkowy?▼
Standardowo wynosi on 182 dni, a w przypadku ciąży lub gruźlicy – 270 dni. Do limitu wliczają się poprzednie choroby z jakiegokolwiek tytułu, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni.
Czy muszę informować pracodawcę o L4 w innej firmie?▼
Tak, ubezpieczony ma obowiązek poinformować płatnika składek (pracodawcę) o zwolnieniu lekarskim wystawionym z innego tytułu.

Słownik pojęć

Zasiłek chorobowy
Świadczenie pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane ubezpieczonemu w razie niezdolności do pracy z powodu choroby.
Okres zasiłkowy
Łączny czas, przez który ubezpieczony może pobierać zasiłek chorobowy (standardowo 182 dni lub 270 dni w ciąży i przy gruźlicy).
Tytuł ubezpieczenia
Różne podstawy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, np. umowa o pracę, umowa zlecenie, prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
PUE ZUS
Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, narzędzie elektroniczne służące m.in. do obsługi zwolnień lekarskich (e-ZLA).
Płatnik składek
Podmiot zobowiązany do obliczania i pobierania składek na ubezpieczenia społeczne, najczęściej pracodawca lub zleceniodawca.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Przedsiębiorcy chcą, by ZUS płacił za L4 od pierwszego dnia. Reforma kosztowałaby miliardy

Przedsiębiorcy ponownie naciskają na zmianę zasad finansowania zwolnień lekarskich i chcą, by od pierwszego dnia niezdolności do pracy płacił za nie ZUS. Według danych za 2025 rok absencje chorobowe kosztowały łącznie 34,88 mld zł, z czego 20,71 mld zł pokrył Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Resort pracy przygotował projekt zmian, ale przeszkodą pozostaje brak pieniędzy w funduszu chorobowym.

11 czerwca 2026

ZUS: 1,8 mln zwolnień psychicznych i 34,1 mln dni L4 w 2025 roku

Z najnowszego raportu ZUS o absencji chorobowej wynika, że między 2019 a 2025 r. liczba zwolnień lekarskich z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wzrosła o ponad połowę. Jeszcze szybciej rośnie liczba dni niezdolności do pracy – aż o 68,7 proc., do 34,1 mln dni w 2025 r. Psycholog pracy dr hab. Sylwiusz Retowski wiąże ten trend z rosnącą świadomością znaczenia zdrowia psychicznego oraz przeciążeniami poznawczymi i emocjonalnymi w pracy.

4 maja 2026

Większa kontrola ZUS nad zdrowiem osób ubiegających się o świadczenia? Dodatkowe badania od 2027 roku! 

Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych porządkuje procedury orzecznicze i daje ZUS wyraźną podstawę ustawową do takich działań. Brak stawiennictwa na badaniu może skutkować umorzeniem postępowania albo wstrzymaniem wypłaty świadczenia.

7 lipca 2026

ZUS podał dane o L4 za pierwsze półrocze 2026 roku. Spada liczba zwolnień lekarskich

Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował raport podsumowujący absencję chorobową Polaków w pierwszej połowie 2026 roku. Dane wskazują na niewielki spadek ogólnej liczby wystawionych zaświadczeń lekarskich w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Wśród głównych przyczyn nieobecności w pracy dominują choroby układu mięśniowo-szkieletowego oraz zaburzenia psychiczne.

20 sierpnia 2026

Kontrola L4 po nowelizacji: co realnie zmieniło się dla małych firm

Nowelizacja przepisów o kontroli L4 rozszerzyła uprawnienia pracodawców zatrudniających do 20 osób i uporządkowała procedurę sprawdzania prawidłowości wykorzystywania zwolnień. W obiegu pojawiają się także informacje o nowym sposobie liczenia pierwszego dnia choroby do okresu zasiłkowego, ale w dostępnych materiałach brakuje pełnego potwierdzenia prawnego tej interpretacji.

31 maja 2026

Co trzecie kontrolowane L4 wykorzystywane niezgodnie z celem. Nowe przepisy już obowiązują

Według analiz Conperio jedna trzecia kontrolowanych L4 jest wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, co może skutkować utratą świadczeń chorobowych. Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują też nowe przepisy, które doprecyzowały zasady korzystania ze zwolnień i potwierdziły uprawnienia ZUS oraz pracodawców do kontroli. Eksperci ostrzegają, że błędna interpretacja przepisów może pracownikom zaszkodzić bardziej niż sam brak ostrożności.

26 czerwca 2026

StartSzukaj