Najważniejsze
- •Conperio wskazuje, że 33 proc. kontrolowanych zwolnień lekarskich jest wykorzystywanych niezgodnie z celem.
- •Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują doprecyzowane przepisy dotyczące korzystania z L4 oraz kontroli ZUS i pracodawców.
- •Nowe regulacje nie zmieniają zasady podstawowej: L4 ma służyć leczeniu i rekonwalescencji, a nie być „urlopem”.
- •Za nadużycie mogą zostać uznane także pojedyncze działania, jeśli utrudniają leczenie lub wydłużają powrót do zdrowia.
- •Przepisy rozróżniają czynności incydentalne od pracy zarobkowej, ale granica dopuszczalnych zachowań nadal może budzić spory.
Analizy Conperio wskazują, że 33 proc. kontrolowanych zwolnień lekarskich jest wykorzystywanych niezgodnie z celem po zmianach z 13 kwietnia 2026 r.
Najważniejsze informacje o kontrolach L4 i nowych przepisach
| Element | Informacja z artykułu |
|---|---|
| Odsetek nieprawidłowo wykorzystywanych kontrolowanych L4 | 33 proc. |
| Data wejścia w życie nowych przepisów | 13 kwietnia 2026 r. |
| Podmiot uprawniony do kontroli | ZUS oraz pracodawcy |
| Zakres zmian | Doprecyzowanie zasad korzystania z L4, pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia |
| Ryzyko dla pracownika | Utrata świadczenia chorobowego za cały okres zwolnienia |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i cytowanych informacji branżowych.
Analizy Conperio wskazują, że 33 proc. kontrolowanych zwolnień lekarskich (L4) jest wykorzystywanych niezgodnie z przeznaczeniem. Zjawisko to nabiera znaczenia po wejściu w życie zmian przepisów z 13 kwietnia 2026 r., które doprecyzowały zasady korzystania ze zwolnień i potwierdziły uprawnienia ZUS oraz pracodawców do kontroli prawidłowości ich wykorzystywania.
Jak wynika z opublikowanych informacji, nowe regulacje nie zmieniły podstawowej zasady korzystania z L4. Zwolnienie nadal ma służyć leczeniu i powrotowi do zdrowia. Eksperci cytowani w materiale zwracają uwagę, że część pracowników błędnie uznała nowe przepisy za poluzowanie reguł. W praktyce może to prowadzić do problemów podczas kontroli oraz do utraty świadczeń chorobowych.
Wśród najczęstszych błędów wymieniono traktowanie L4 jak urlopu. Sam wyjazd, aktywność fizyczna czy inne czynności nie przesądzają jeszcze o naruszeniu przepisów, ale mogą zostać ocenione pod kątem wpływu na rekonwalescencję. Drugi problem to czerpanie wiedzy o zwolnieniach z mediów społecznościowych. Według ekspertów krótkie materiały publikowane w sieci często upraszczają przepisy albo przedstawiają je bez kontekstu. Trzeci błąd polega na lekceważeniu jednorazowych naruszeń. Z opublikowanych informacji wynika, że nawet pojedyncze odstępstwo może skutkować utratą prawa do świadczenia za cały okres zwolnienia.
Nowe przepisy doprecyzowały też pojęcia „pracy zarobkowej” oraz „aktywności niezgodnej z celem zwolnienia”. Z informacji przytaczanych przez serwisy branżowe wynika, że sporadyczne czynności, takie jak odebranie telefonu służbowego czy krótkie odpisanie na wiadomość, nie powinny być traktowane tak samo jak stałe wykonywanie obowiązków zawodowych. Jednocześnie działania, które utrudniają leczenie albo wydłużają rekonwalescencję, mogą zostać uznane za nadużycie.
Tło zmian stanowi wieloletni spór o granice korzystania z L4 w Polsce. Zwolnienia lekarskie bywały traktowane przez część pracowników jak dodatkowy czas wolny, a nie narzędzie leczenia. Nowe regulacje mają uszczelnić system i ułatwić kontrolę, ale jednocześnie zwiększają ryzyko sporów o to, czy dana aktywność była dopuszczalna.
W praktyce znaczenie tych przepisów będzie zależało od sposobu prowadzenia kontroli przez ZUS i pracodawców. Dla pracowników oznacza to większą potrzebę ostrożności i znajomości zasad, a dla rynku pracy — możliwe większe napięcia wokół absencji chorobowych i zasad ich rozliczania.
Jak ocenia się aktywność na L4 po zmianach przepisów
Na podstawie treści artykułu oraz przytoczonych zmian przepisów obowiązujących od 13 kwietnia 2026 r.
Słownik pojęć
- L4
- Potoczne określenie zwolnienia lekarskiego, czyli usprawiedliwionej niezdolności do pracy potwierdzonej przez lekarza.
- ZUS
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych; instytucja odpowiedzialna m.in. za wypłatę i kontrolę świadczeń chorobowych.
- Świadczenie chorobowe
- Świadczenie pieniężne wypłacane w czasie niezdolności do pracy z powodu choroby.
- Praca zarobkowa
- Czynność wykonywana w celu osiągnięcia dochodu; po zmianach w przepisach doprecyzowano, że co do zasady jest zakazana na L4, z wyjątkiem czynności incydentalnych.
- Aktywność niezgodna z celem zwolnienia
- Każde działanie utrudniające leczenie lub wydłużające rekonwalescencję, które może zostać uznane za nadużycie zwolnienia.
- Czynności incydentalne
- Sporadyczne działania podejmowane w istotnych okolicznościach; nie są to stałe obowiązki zawodowe, ale ich dopuszczalność zależy od kontekstu.
- Kontrola wykorzystania zwolnienia
- Sprawdzenie, czy osoba przebywająca na L4 wykorzystuje je zgodnie z celem, przez uprawnione podmioty, takie jak ZUS lub pracodawca.
