W cztery miesiące ZUS cofnął 61 uprawnień do wystawiania zwolnień lekarskich

Zakład Ubezpieczeń Społecznych cofnął 61 uprawnień do wystawiania zaświadczeń lekarskich w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2026 r. W tym samym czasie w rejestrze lekarzy, lekarzy dentystów, felczerów i starszych felczerów upoważnionych do wystawiania zwolnień figurowało 191 418 osób — wynika z informacji przekazanych redakcji przez ZUS.

Instytucja wskazała, że podstawą decyzji były naruszenia zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Do najpoważniejszych należą wystawienie zwolnienia bez przeprowadzenia badania pacjenta oraz bez odpowiedniej dokumentacji medycznej, która uzasadniałaby orzeczenie o niezdolności do pracy. W takich przypadkach ZUS może cofnąć uprawnienia nawet na 12 miesięcy.

Zakład przypomniał też, że sankcje mogą dotyczyć nie tylko najcięższych uchybień. Cofnięcie upoważnienia grozi również za inne naruszenia przepisów, między innymi związane z dokumentowaniem procesu orzekania, wystawianiem elektronicznych zaświadczeń lekarskich czy współpracą z ZUS podczas kontroli. Przy powtarzających się uchybieniach uprawnienia mogą zostać odebrane na okres do trzech miesięcy.

Liczba decyzji wydanych w pierwszych czterech miesiącach 2026 r. wpisuje się w rosnącą skalę działań kontrolnych. ZUS podał, że w poprzednich latach cofnął 148 uprawnień w 2023 r., 161 w 2024 r. oraz 219 w 2025 r. Oznacza to, że liczba takich decyzji zwiększała się z roku na rok.

ZUS kontroluje nie tylko wypłatę świadczeń chorobowych, ale także prawidłowość wystawiania zwolnień lekarskich i orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Kontrola może być wszczęta z inicjatywy Zakładu albo na wniosek pracodawcy. Lekarze orzecznicy ZUS sprawdzają, czy stan zdrowia pacjenta rzeczywiście uzasadniał wystawienie zwolnienia oraz wskazany w nim okres niezdolności do pracy.

Od 2026 r. zmieniły się też zasady odwoływania od decyzji o cofnięciu uprawnień. Osoba, której odebrano możliwość wystawiania zaświadczeń lekarskich, może zwrócić się o ponowne rozpatrzenie sprawy do prezesa ZUS. Wcześniej takie odwołania trafiały do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Zmiany wpisują się w szersze działania na rzecz uszczelnienia systemu zwolnień lekarskich. Dla lekarzy i innych osób uprawnionych oznacza to większą presję na prawidłowe dokumentowanie decyzji medycznych, a dla ZUS — dalsze rozszerzanie kontroli nad wystawianiem L4. W praktyce może to oznaczać więcej weryfikacji i szybsze reagowanie na przypadki nadużyć.