Najważniejsze
- •Średnia powierzchnia dziury ozonowej nad Antarktydą w 2025 r. wyniosła 18,71 mln km², co było piątym najmniejszym wynikiem od 1992 r.
- •Maksymalny jednodniowy zasięg dziury osiągnął 22,86 mln km² 9 września, a najniższą zawartość ozonu — 147 jednostek Dobsona — odnotowano 6 października.
- •Dziura ozonowa zaczęła się rozpadać niemal trzy tygodnie wcześniej niż przeciętnie w poprzedniej dekadzie.
- •Na wynik wpłynęły zarówno spadek stężenia substancji niszczących ozon, jak i cieplejsza stratosfera oraz słabszy wir polarny.
- •Warstwa ozonowa pozostaje na ścieżce długoterminowej odbudowy, ale poszczególne sezony mogą różnić się wielkością dziury ze względu na pogodę w stratosferze.
Średnia powierzchnia dziury ozonowej nad Antarktydą wyniosła w sezonie 2025 18,71 mln km². NASA i NOAA oceniły, że był to piąty najmniejszy obszar od 1992 r. i czternasty najmniejszy w całym szeregu obserwacji od 1979 r.
Instytucje analizowały okres od 7 września do 13 października 2025 r. Maksymalna powierzchnia jednodniowa sięgnęła 22,86 mln km² 9 września. Najniższą zawartość ozonu nad biegunem południowym odnotowano 6 października. Wyniosła ona 147 jednostek Dobsona (DU). Jednostki te opisują ilość ozonu w całej kolumnie atmosfery nad konkretnym miejscem, a nie powierzchnię dziury.
NASA i NOAA podały, że dziura zaczęła się rozpadać niemal trzy tygodnie wcześniej niż zwykle w poprzedniej dekadzie. Według tych instytucji na wynik wpłynęły nie tylko długoterminowe zmiany w atmosferze, lecz także warunki pogodowe w stratosferze. W 2025 r. wystąpiły wyższe temperatury w stratosferze oraz słabszy niż zwykle wir polarny. Materiały NASA i NOAA nie podają dokładnej daty odniesienia ani szczegółowego kryterium, na podstawie którego określono początek rozpadu.
Powierzchnia dziury oznacza zasięg obszaru z silnym ubytkiem ozonu. Wartość wyrażona w jednostkach Dobsona wskazuje natomiast głębokość tego ubytku nad konkretnym punktem. Średnia z 2025 r. była mniejsza niż wartości podane dla 2022 r. (23,2 mln km²) i 2006 r. (26,60 mln km²). Porównanie średnich sezonowych oznacza różnicę wynoszącą około 30 proc. Maksimum jednodniowe z 2025 r. nie jest jednak tym samym rodzajem pomiaru co średnia z 2006 r.
NASA i NOAA wiążą długoterminową poprawę z ograniczeniem emisji substancji niszczących ozon. Protokół montrealski przyjęto w 1987 r., ale związki zawierające chlor i brom pozostają w atmosferze przez dziesięciolecia. Ich poziom w antarktycznej stratosferze spadł od szczytowego poziomu o około jedną trzecią. Nie oznacza to jednak, że sam Protokół wyjaśnia wynik jednego sezonu, ponieważ na rozmiar dziury wpływają także warunki atmosferyczne.
Prognozy dotyczące odbudowy warstwy ozonowej nie wskazują jednej pewnej daty. Źródła mówią o okresie około końca lat 60. XXI wieku albo o latach 70. Kolejne sezony mogą przynosić większą lub mniejszą dziurę w zależności od warunków w stratosferze.
Najczęstsze pytania
Jak duża była dziura ozonowa nad Antarktydą w 2025 r.?▼
Kiedy dziura ozonowa osiągnęła największy jednodniowy zasięg?▼
Co oznacza wartość 147 jednostek Dobsona?▼
Dlaczego dziura ozonowa była mniejsza w 2025 r.?▼
Czy Protokół montrealski sam wyjaśnia wynik z 2025 r.?▼
Kiedy warstwa ozonowa może się odbudować?▼
Słownik pojęć
- Dziura ozonowa
- Obszar nad Antarktydą, w którym doszło do silnego sezonowego ubytku ozonu w stratosferze.
- Jednostka Dobsona (DU)
- Jednostka opisująca całkowitą ilość ozonu w kolumnie atmosfery nad określonym punktem.
- Stratosfera
- Warstwa atmosfery zawierająca większość ozonu chroniącego Ziemię przed promieniowaniem ultrafioletowym.
- Wir polarny
- Rozległy układ wiatrów w stratosferze wokół bieguna, który wpływa na warunki sprzyjające niszczeniu ozonu.
- Protokół montrealski
- Międzynarodowe porozumienie przyjęte w 1987 r. w celu ograniczenia substancji niszczących warstwę ozonową.
Najważniejsze dane dotyczące dziury ozonowej nad Antarktydą
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Średnia powierzchnia w 2025 r. | 18,71 mln km² | Średni zasięg w okresie od 7 września do 13 października |
| Największy zasięg jednodniowy w 2025 r. | 22,86 mln km² | Wynik odnotowany 9 września |
| Najniższa zawartość ozonu | 147 DU | Pomiar nad biegunem południowym z 6 października |
| Pozycja w rankingu od 1992 r. | 5. najmniejsza | Porównanie średnich sezonowych |
| Średnia powierzchnia w 2022 r. | 23,2 mln km² | Dla porównania z sezonem 2025 |
| Średnia powierzchnia w 2006 r. | 26,60 mln km² | Jeden z większych wyników przywołanych w artykule |
Jak interpretować pomiary dziury ozonowej
Średnia powierzchnia sezonowa
Maksymalna powierzchnia jednodniowa
Zawartość ozonu w DU
Sezon dziury ozonowej nad Antarktydą w 2025 r.
Dane NASA i NOAA przytoczone w artykule; okres analizowany: 7 września–13 października 2025 r.

