Badania wskazują na tysiące ofiar europejskich upałów związanych ze zmianą klimatu

Najważniejsze

  • •W 854 europejskich miastach wysokie temperatury latem 2026 roku wiązały się z szacunkowo 50 391 nadmiarowymi zgonami.
  • •Według modelu 32 619 zgonów można przypisać dodatkowemu ociepleniu spowodowanemu działalnością człowieka.
  • •Najbardziej narażone były osoby w wieku co najmniej 85 lat, ale około 6000 zgonów dotyczyło osób poniżej 65. roku życia.
  • •Około jedna trzecia zgonów przypadła na okres od 17 czerwca do 1 lipca, gdy temperatura była średnio o 5,3°C wyższa od normy.
  • •Wyniki wskazują na potrzebę skutecznych systemów ostrzegania, dostępu do chłodzenia i wsparcia osób szczególnie narażonych.
·
5 min

Badacze oszacowali, że od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku wysokie temperatury wiązały się z 50 391 nadmiarowymi zgonami w 854 europejskich miastach. Według modelu 32 619 z tych zgonów można przypisać dodatkowemu ociepleniu wynikającemu z działalności człowieka — podały AP i „The National”.

Analiza objęła miasta zamieszkane przez około 40 proc. ludności Europy. „The National” podał, że badanie dotyczyło 30 krajów. Nie uwzględniono w nim majowej fali upałów. Około jedna trzecia oszacowanych zgonów przypadła na okres od 17 czerwca do 1 lipca. W tym czasie temperatura była średnio o 5,3 stopnia Celsjusza wyższa od normy. W niektórych miastach odchylenie sięgało 12 stopni.

Ponad połowa zgonów dotyczyła osób w wieku co najmniej 85 lat. Około 6000 zgonów miało dotyczyć osób poniżej 65. roku życia, w tym ponad 800 osób w wieku od 20 do 44 lat. Według „The National” najwyższe liczby bezwzględne odnotowano we Włoszech, gdzie model wskazał 13 303 zgony, we Francji — 7268, w Hiszpanii — 6824, w Niemczech — 6340 oraz w Wielkiej Brytanii — 4354.

Nadmiarowe zgony oznaczają statystyczne oszacowanie liczby zgonów powyżej poziomu oczekiwanego przy temperaturze związanej z najniższą umieralnością. Nie chodzi więc wyłącznie o przypadki, w których upał wpisano do aktu zgonu jako przyczynę śmierci. Badacze uwzględnili temperaturę, umieralność i grupy wiekowe. Dla każdego miasta określili temperaturę powiązaną z najniższą umieralnością, a następnie porównali rzeczywiste warunki z hipotetycznym scenariuszem bez dodatkowego ocieplenia antropogenicznego.

AP podała, że w tej samej analizie, obejmującej 854 miasta, model wskazał 29 480 zgonów związanych z wysokimi temperaturami w 2022 roku. Wynik dla 2026 roku był więc o około 71 proc. wyższy. Tej liczby nie należy porównywać bezpośrednio z wynikami odrębnej analizy, która oszacowała 68 593 zgony w 2022 roku w 35 krajach.

Źródła różnią się w opisie statusu publikacji. „The National” napisał, że wyniki ukazały się w dwóch recenzowanych artykułach w czasopiśmie „Nature Health”. AP i ClickOrlando informują o badaniu, które ma zostać opublikowane w nadchodzącym numerze czasopisma. Materiały nie zawierają przedziałów ufności, pełnych danych bibliograficznych ani szczegółów dotyczących wszystkich założeń modelu.

Dla systemów ochrony zdrowia oznacza to potrzebę przygotowania się na okresy wysokich temperatur, między innymi poprzez sprawne systemy ostrzegania, zapewnienie dostępu do chłodzenia oraz pomoc osobom samotnym i szczególnie narażonym.

Najczęstsze pytania

Ile nadmiarowych zgonów oszacowano w europejskich miastach latem 2026 roku?▼
Model wskazał 50 391 nadmiarowych zgonów związanych z wysokimi temperaturami w 854 miastach.
Jaka część zgonów była związana z antropogenicznym ociepleniem?▼
Według modelu 32 619 zgonów, czyli około 65 proc. wszystkich oszacowanych przypadków.
Które grupy były najbardziej narażone?▼
Ponad połowa zgonów dotyczyła osób w wieku co najmniej 85 lat, jednak około 6000 przypadków odnotowano wśród osób poniżej 65. roku życia.
Czy liczba 50 391 obejmuje wszystkie zgony związane z upałami w Europie?▼
Nie. Analiza obejmowała 854 miasta zamieszkane przez około 40 proc. ludności Europy i nie uwzględniała majowej fali upałów.
Czym są nadmiarowe zgony?▼
To statystycznie oszacowana liczba zgonów przekraczających poziom oczekiwany przy temperaturze związanej z najniższą umieralnością.

Słownik pojęć

Nadmiarowe zgony
Szacunkowa liczba zgonów powyżej poziomu oczekiwanego w określonych warunkach, w tym przypadku przy temperaturze związanej z najniższą umieralnością.
Ocieplenie antropogeniczne
Wzrost temperatury wynikający z działalności człowieka, przede wszystkim ze spalania paliw kopalnych.
Fala upałów
Okres utrzymywania się wyjątkowo wysokich temperatur, które mogą zwiększać ryzyko chorób i zgonów.
Modelowanie epidemiologiczne
Wykorzystanie danych o temperaturze, umieralności i populacji do oszacowania wpływu określonego czynnika na zdrowie.

Szacowana liczba nadmiarowych zgonów w wybranych krajach latem 2026 roku

KrajSzacowana liczba zgonów
Włochy13 303
Francja7 268
Hiszpania6 824
Niemcy6 340
Wielka Brytania4 354

Porównanie szacowanej śmiertelności związanej z upałami

Lato 2026
+Najwyższy wynik w analizie obejmującej 854 miasta
+Uwzględniono wpływ dodatkowego ocieplenia antropogenicznego
−Nie uwzględniono majowej fali upałów
−Analiza obejmowała około 40 proc. ludności Europy
szacowane zgony50 391
zgony przypisane ociepleniu antropogenicznemu32 619
Lato 2022 — ta sama analiza 854 miast
+Możliwe bezpośrednie porównanie z wynikiem dla 2026 roku
+Dotyczy tego samego zakresu miast
−Nie obejmuje pełnego wyniku z odrębnej analizy 35 krajów
−Zakres geograficzny jest ograniczony do 854 miast
szacowane zgony29 480
różnica względem 2026 rokuokoło 71 proc. mniej
Lato 2003
+Jeden z wcześniejszych punktów odniesienia dla ekstremalnych upałów
+Pokazuje długoterminowy wzrost skali szacowanych zgonów
−W materiale podano wartość przybliżoną
−Nie przedstawiono szczegółów dotyczących zakresu miast i modelu
szacowane zgonyokoło 18 000

Upały w Europie latem 2026 roku — najważniejsze liczby

854
Miasta objęte analizą
Analiza dotyczyła miast w 30 krajach europejskich.
50 391
Nadmiarowe zgony
Tyle zgonów powiązano z wyższymi temperaturami od 1 czerwca do 31 sierpnia.
32 619
Wpływ ocieplenia antropogenicznego
Tyle zgonów model przypisał dodatkowemu ociepleniu spowodowanemu działalnością człowieka.
17 czerwca–1 lipca
Najbardziej intensywny okres
W tym czasie przypadła około jedna trzecia wszystkich oszacowanych zgonów.
+5,3°C
Odchylenie temperatury
Średnia temperatura w najbardziej śmiertelnym okresie była wyższa od normy o 5,3°C.
około 6000
Osoby poniżej 65. roku życia
Tyle zgonów w tej grupie wiekowej przypisano letnim falom upałów.

Dane na podstawie artykułu oraz materiałów The National, AP i ClickOrlando; wartości są oszacowaniami modelowymi.

Wpływ ciepła na zdrowie układu oddechowego: ryzyka specyficzne dla wieku i płci w ogólnokrajowym badaniu koreańskim (2014-2019)

International journal of biometeorology

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Francja: Ponad 5,7 tysiąca nadmiarowych zgonów podczas czerwcowej fali upałów

Przedstawiony bilans nadmiarowej śmiertelności dotyczy osób od 15. roku życia i jest to najwyższy wskaźnik we Francji od 2003 roku. Ponad połowa zgonów nastąpiła w ciągu trzech najgorętszych dni, a najbardziej dotkniętym regionem okazało się Île-de-France (obszar paryski). Dane te zbiegły się w czasie z rekordowymi temperaturami w całej Europie Południowej.

23 lipca 2026

Kongres ERS: Ekstremalne zjawiska klimatyczne zwiększają liczbę zgonów w Europie

Eksperci przedstawili dane wskazujące na dziesiątki tysięcy zgonów rocznie z powodu fal upałów i zanieczyszczenia powietrza w Europie. Wskazali również na zagrożenia związane z toksycznym pyłem saharyjskim oraz pleśnią rozwijającą się po powodziach. W odpowiedzi na te wyzwania wybrane miasta i państwa wprowadzają regulacje prawne, takie jak strefy niskiej emisji czy nakaz szybkiego usuwania zagrzybienia.

5 października 2026

Upały w Anglii i Walii zabiły około 2700 osób. Naukowcy łączą to ze zmianami klimatu

Badania Imperial College London, Met Office oraz London School of Hygiene and Tropical Medicine wskazują, że ponad 40 proc. tych zgonów wiązało się z dodatkowymi upałami wywołanymi przez działalność człowieka. Najwięcej ofiar odnotowano w południowo-wschodniej Anglii, w tym w Londynie i West Midlands.

14 lipca 2026

Upały tego lata mogły spowodować w Europie ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów

EuroMomo oszacowało, że między połową lipca a połową sierpnia w Europie było ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów. Osobna analiza AFP, oparta na danych krajowych z ośmiu państw, daje podobny obraz i wskazuje na ok. 33 tys. zgonów przypisanych upałom lub z nimi związanych. Oba zestawy danych są wstępne i mogą jeszcze wzrosnąć.

24 sierpnia 2026

Upały w Europie w 2026 roku przyniosły rekordowe zgony i suszę

Lato 2026 r. było najcieplejszym latem w historii pomiarów w Europie Zachodniej i trzecim najcieplejszym w Europie — wynika z relacji medialnych powołujących się na dane programu Copernicus. Materiały wskazują także na szeroki zasięg stresu cieplnego, wysoką nadmiarową śmiertelność i niskie przepływy rzek. Pełna dokumentacja źródłowa wymaga jednak potwierdzenia.

2 października 2026

Badanie: obecne normy upałów drastycznie zaniżają ryzyko u seniorów

Analiza opublikowana w czasopiśmie „The Lancet Planetary Health” wskazuje, że obecne normy bezpieczeństwa termicznego drastycznie niedoszacowują ryzyka dla osób powyżej 60. roku życia. Każdy dodatkowy stopień globalnego ocieplenia powyżej 1,5°C narazi kolejny miliard ludzi rocznie na niebezpieczne warunki termiczne. Największe zagrożenie dotyczy mieszkańców Azji Południowej, gdzie szybko rośnie populacja seniorów pozbawionych dostępu do klimatyzacji.

20 sierpnia 2026

StartSzukaj