Najważniejsze
- •W 854 europejskich miastach wysokie temperatury latem 2026 roku wiązały się z szacunkowo 50 391 nadmiarowymi zgonami.
- •Według modelu 32 619 zgonów można przypisać dodatkowemu ociepleniu spowodowanemu działalnością człowieka.
- •Najbardziej narażone były osoby w wieku co najmniej 85 lat, ale około 6000 zgonów dotyczyło osób poniżej 65. roku życia.
- •Około jedna trzecia zgonów przypadła na okres od 17 czerwca do 1 lipca, gdy temperatura była średnio o 5,3°C wyższa od normy.
- •Wyniki wskazują na potrzebę skutecznych systemów ostrzegania, dostępu do chłodzenia i wsparcia osób szczególnie narażonych.
Badacze oszacowali, że od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku wysokie temperatury wiązały się z 50 391 nadmiarowymi zgonami w 854 europejskich miastach. Według modelu 32 619 z tych zgonów można przypisać dodatkowemu ociepleniu wynikającemu z działalności człowieka — podały AP i „The National”.
Analiza objęła miasta zamieszkane przez około 40 proc. ludności Europy. „The National” podał, że badanie dotyczyło 30 krajów. Nie uwzględniono w nim majowej fali upałów. Około jedna trzecia oszacowanych zgonów przypadła na okres od 17 czerwca do 1 lipca. W tym czasie temperatura była średnio o 5,3 stopnia Celsjusza wyższa od normy. W niektórych miastach odchylenie sięgało 12 stopni.
Ponad połowa zgonów dotyczyła osób w wieku co najmniej 85 lat. Około 6000 zgonów miało dotyczyć osób poniżej 65. roku życia, w tym ponad 800 osób w wieku od 20 do 44 lat. Według „The National” najwyższe liczby bezwzględne odnotowano we Włoszech, gdzie model wskazał 13 303 zgony, we Francji — 7268, w Hiszpanii — 6824, w Niemczech — 6340 oraz w Wielkiej Brytanii — 4354.
Nadmiarowe zgony oznaczają statystyczne oszacowanie liczby zgonów powyżej poziomu oczekiwanego przy temperaturze związanej z najniższą umieralnością. Nie chodzi więc wyłącznie o przypadki, w których upał wpisano do aktu zgonu jako przyczynę śmierci. Badacze uwzględnili temperaturę, umieralność i grupy wiekowe. Dla każdego miasta określili temperaturę powiązaną z najniższą umieralnością, a następnie porównali rzeczywiste warunki z hipotetycznym scenariuszem bez dodatkowego ocieplenia antropogenicznego.
AP podała, że w tej samej analizie, obejmującej 854 miasta, model wskazał 29 480 zgonów związanych z wysokimi temperaturami w 2022 roku. Wynik dla 2026 roku był więc o około 71 proc. wyższy. Tej liczby nie należy porównywać bezpośrednio z wynikami odrębnej analizy, która oszacowała 68 593 zgony w 2022 roku w 35 krajach.
Źródła różnią się w opisie statusu publikacji. „The National” napisał, że wyniki ukazały się w dwóch recenzowanych artykułach w czasopiśmie „Nature Health”. AP i ClickOrlando informują o badaniu, które ma zostać opublikowane w nadchodzącym numerze czasopisma. Materiały nie zawierają przedziałów ufności, pełnych danych bibliograficznych ani szczegółów dotyczących wszystkich założeń modelu.
Dla systemów ochrony zdrowia oznacza to potrzebę przygotowania się na okresy wysokich temperatur, między innymi poprzez sprawne systemy ostrzegania, zapewnienie dostępu do chłodzenia oraz pomoc osobom samotnym i szczególnie narażonym.
Najczęstsze pytania
Ile nadmiarowych zgonów oszacowano w europejskich miastach latem 2026 roku?▼
Jaka część zgonów była związana z antropogenicznym ociepleniem?▼
Które grupy były najbardziej narażone?▼
Czy liczba 50 391 obejmuje wszystkie zgony związane z upałami w Europie?▼
Czym są nadmiarowe zgony?▼
Słownik pojęć
- Nadmiarowe zgony
- Szacunkowa liczba zgonów powyżej poziomu oczekiwanego w określonych warunkach, w tym przypadku przy temperaturze związanej z najniższą umieralnością.
- Ocieplenie antropogeniczne
- Wzrost temperatury wynikający z działalności człowieka, przede wszystkim ze spalania paliw kopalnych.
- Fala upałów
- Okres utrzymywania się wyjątkowo wysokich temperatur, które mogą zwiększać ryzyko chorób i zgonów.
- Modelowanie epidemiologiczne
- Wykorzystanie danych o temperaturze, umieralności i populacji do oszacowania wpływu określonego czynnika na zdrowie.
Szacowana liczba nadmiarowych zgonów w wybranych krajach latem 2026 roku
| Kraj | Szacowana liczba zgonów |
|---|---|
| Włochy | 13 303 |
| Francja | 7 268 |
| Hiszpania | 6 824 |
| Niemcy | 6 340 |
| Wielka Brytania | 4 354 |
Porównanie szacowanej śmiertelności związanej z upałami
Lato 2026
Lato 2022 — ta sama analiza 854 miast
Lato 2003
Upały w Europie latem 2026 roku — najważniejsze liczby
Dane na podstawie artykułu oraz materiałów The National, AP i ClickOrlando; wartości są oszacowaniami modelowymi.
Wpływ ciepła na zdrowie układu oddechowego: ryzyka specyficzne dla wieku i płci w ogólnokrajowym badaniu koreańskim (2014-2019)
International journal of biometeorology

