Najważniejsze
- •Lato 2026 r. było najcieplejszym latem w historii pomiarów w Europie Zachodniej i trzecim najcieplejszym w całej Europie.
- •Fale upałów objęły dużą część kontynentu, a stres cieplny występował przez wiele dni i na rozległym obszarze.
- •W pięciu państwach odnotowano łącznie ponad 34,6 tys. szacowanych zgonów związanych z upałem, ale suma nie jest jednolitym bilansem europejskim.
- •Dane o śmiertelności, stresie cieplnym, pożarach i przepływach rzek pochodzą z różnych systemów oraz okresów, dlatego wymagają ostrożnej interpretacji.
- •Najbardziej narażone na skutki upałów są osoby starsze, pacjenci z chorobami przewlekłymi oraz osoby pracujące lub przebywające długo na zewnątrz.
Lato 2026 r. było najcieplejszym latem w historii pomiarów w Europie Zachodniej i trzecim najcieplejszym w Europie — wynika z relacji medialnych powołujących się na dane programu Copernicus. Materiały wskazują także na szeroki zasięg stresu cieplnego, wysoką nadmiarową śmiertelność i niskie przepływy rzek. Pełna dokumentacja źródłowa wymaga jednak potwierdzenia.
Przez 17 dni na co najmniej 60 proc. obszaru Europy Zachodniej temperatura przekraczała 30 stopni Celsjusza. Dla porównania, w 2003 r. takich dni było 11, a w 2025 r. — siedem. Relacje opisywały cztery fale upałów w Hiszpanii oraz kolejną falę we wrześniu.
Według „Gulf News” około 52 proc. Europy znalazło się w kategorii „very strong heat stress”, a około 80 proc. kontynentu doświadczało „strong heat stress”. Materiał podawał także 41 dni silnego stresu cieplnego. AOL informował natomiast o 13 dniach „very strong heat stress” w Europie Zachodniej. Dane te mogą dotyczyć różnych wskaźników i obszarów, dlatego nie można ich bezpośrednio porównywać ani utożsamiać z konkretną temperaturą powietrza.
Relacje medialne przytoczyły szacunki dotyczące liczby zgonów w pięciu państwach. W Hiszpanii od 15 maja do 30 września odnotowano 5805 zgonów, we Francji podczas trzech fal upałów — 7824 zgony, a w Niemczech od 6 kwietnia do 13 września — około 16 tys. W Wielkiej Brytanii w maju i czerwcu zmarło 2877 osób, a w Belgii od 18 czerwca do 12 lipca — 2112 osób. Suma tych liczb wynosi 34 618, ale nie stanowi jednolitego europejskiego bilansu. Dane obejmują różne okresy i systemy monitorowania, a także mają różny status — część z nich to szacunki wstępne.
„Zgony związane z upałem” oznaczają zwykle nadmiarową śmiertelność. Nie obejmują wyłącznie przypadków, w których upał wpisano jako bezpośrednią przyczynę zgonu. Wysokie temperatury mogą zaostrzać choroby układu krążenia, układu oddechowego i inne choroby przewlekłe.
Materiały opisywały również przepływy rzek jako najniższe od ponad 30 lat lub od początku serii pomiarowej w 1992 r. AOL podał, że do końca września spłonęło około 680 tys. hektarów, w porównaniu z około milionem hektarów w 2025 r. i 768 tys. hektarów w 2022 r. Przed oceną skali sezonu potrzebne są ostateczne dane krajowe oraz pierwotne raporty Copernicusa i EFFIS. Dla ochrony zdrowia kluczowe będą także pełne analizy nadmiarowej śmiertelności i obciążenia systemów medycznych.
Najczęstsze pytania
Jak wyjątkowo gorące było lato 2026 r. w Europie?▼
Co oznacza „stres cieplny”?▼
Czy 34 618 zgonów to oficjalny bilans ofiar upałów w Europie?▼
Kto jest szczególnie narażony na zdrowotne skutki upału?▼
Czy upał może zwiększać ryzyko zgonu bez bezpośredniego udaru cieplnego?▼
Słownik pojęć
- Nadmiarowa śmiertelność
- Liczba zgonów przewyższająca oczekiwaną liczbę zgonów w porównywalnym okresie, przypisywana między innymi wpływowi wysokich temperatur.
- Stres cieplny
- Stan obciążenia organizmu warunkami termicznymi, zależny od temperatury, wilgotności, wiatru i promieniowania.
- „Very strong heat stress”
- Kategoria bardzo silnego stresu cieplnego; w przytoczonych materiałach opisywana jako warunki odczuwane jak temperatura powyżej 38°C.
- Fala upałów
- Okres utrzymywania się wyjątkowo wysokich temperatur, którego definicja może różnić się zależnie od kraju i zastosowanego wskaźnika.
- Przepływ rzeki
- Ilość wody przepływająca przez określony przekrój rzeki w jednostce czasu; jego spadek może wskazywać na suszę hydrologiczną.
Wybrane dane opisujące lato 2026 r. w Europie
| Wskaźnik | Wartość | Zastrzeżenie interpretacyjne |
|---|---|---|
| Temperatura w Europie Zachodniej | O 2,5°C powyżej średniej z ostatniej dekady | Dotyczy średniej temperatury powierzchniowej w czerwcu–sierpniu |
| Dni z temperaturą powyżej 30°C na co najmniej 60% obszaru Europy Zachodniej | 17 | Dla porównania: 11 dni w 2003 r. i 7 dni w 2025 r. |
| Europa objęta bardzo silnym stresem cieplnym | Około 52% | Wskaźnik stresu cieplnego nie jest bezpośrednią temperaturą powietrza |
| Europa objęta silnym stresem cieplnym | Około 80% | Materiały wskazują także na 41 dni takiego stresu |
| Szacowane zgony w pięciu państwach | 34 618 | Suma danych o różnych okresach, definicjach i statusie metodologicznym |
| Spalony obszar do końca września | Około 680 tys. ha | Wymaga potwierdzenia w ostatecznych danych krajowych i raportach EFFIS |
Jak interpretować dane o skutkach lata 2026 r.
Dane temperaturowe
Wskaźniki stresu cieplnego
Szacunki nadmiarowej śmiertelności
Dane środowiskowe
Lato 2026 w Europie: najważniejsze sygnały
Opracowanie na podstawie przytoczonych materiałów AOL, Strait Times i Gulf News; dane dotyczące śmiertelności i stresu cieplnego mają różny zakres oraz status metodologiczny.
Wpływ ciepła na zdrowie układu oddechowego: ryzyka specyficzne dla wieku i płci w ogólnokrajowym badaniu koreańskim (2014-2019)
International journal of biometeorology
