Upały tego lata mogły spowodować w Europie ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów

Komentarz redakcji

EuroMomo oszacowało, że między połową lipca a połową sierpnia w Europie było ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów. Osobna analiza AFP, oparta na danych krajowych z ośmiu państw, daje podobny obraz i wskazuje na ok. 33 tys. zgonów przypisanych upałom lub z nimi związanych. Oba zestawy danych są wstępne i mogą jeszcze wzrosnąć.

Najważniejsze

  • Tegoroczne fale upałów mogły odpowiadać za ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów w Europie, a dane są jeszcze wstępne.
  • Największe obciążenie odnotowano pod koniec czerwca i na początku lipca, gdy zbiegły się najgorętsze epizody lata.
  • W danych krajowych najwięcej zgonów przypisano upałom w Niemczech — 14 tys., co według RKI jest rekordem od 2016 r.
  • Szczególnie narażone były osoby starsze, zwłaszcza w wieku 75+.
  • Nie należy mylić nadmiarowej śmiertelności ze zgonami bezpośrednio przypisanymi upałowi — to dwa różne wskaźniki, więc nie wolno ich sumować.
·
2 min

EuroMomo i AFP podały, że tegoroczne upały mogły przynieść w Europie ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów, a krajowe dane z ośmiu państw wskazują na ok. 33 tys. ofiar.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Jason Mavrommatis
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Jason Mavrommatis

EuroMomo i AFP podały, że tegoroczne fale upałów doprowadziły latem do ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów w Europie. Osobna analiza AFP, oparta na komunikatach krajowych instytucji zdrowia publicznego, wskazuje na około 33 tys. zgonów nadmiarowych lub bezpośrednio przypisanych upałom w ośmiu krajach. Oba zestawy danych mają charakter wstępny i mogą jeszcze zostać skorygowane w kolejnych aktualizacjach.

Największe wzrosty w szczycie lata

EuroMomo oszacowało, że tylko między połową lipca a połową sierpnia w Europie odnotowano ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów. Największy wzrost przypadł na przełom czerwca i lipca. W ostatnim tygodniu czerwca system monitoringu zarejestrował około 16 tys. dodatkowych zgonów, a w pierwszym tygodniu lipca kolejne 8 tys. Te dwa okresy zbiegły się z najgorętszymi epizodami tego lata.

Dane z krajów pokazują skalę problemu

W danych krajowych najwyższy bilans podały Niemcy. Robert Koch Institute oszacował tam 14 tys. zgonów przypisywanych upałom i wskazał, że to rekord od początku pomiarów w 2016 r. W Niemczech szczególnie dotknięta była grupa osób w wieku 75 lat i starszych. We Francji podano 7,3 tys. zgonów, w Hiszpanii 4,5 tys., w Anglii 2 877, w Belgii 2 570, w Holandii 1 157, w Austrii 1 300, a w Portugalii 284.

Brytyjskie dane pokazują też, że tegoroczny bilans w Anglii zbliża się do rekordu z 2022 r. Z kolei belgijski instytut Sciensano zapowiedział dalszą aktualizację swoich szacunków we wrześniu. W wielu krajach liczby obejmują tylko część lata, więc końcowe wyniki mogą być wyższe niż obecne szacunki.

Odmienne metody, podobny obraz

EuroMomo mierzy nadmiarową śmiertelność, czyli liczbę zgonów powyżej poziomu oczekiwanego na podstawie wcześniejszych trendów sezonowych. To nie to samo co zgony bezpośrednio przypisane upałowi, dlatego tych danych nie należy sumować. Monitoring obejmuje 23 kraje, ale nie pokazuje pełnego obrazu całej Europy, a część Europy Wschodniej nie jest reprezentowana w pełni. Brakuje też pełnych danych m.in. z Luksemburga.

Kolejne tygodniowe aktualizacje EuroMomo i krajowych instytucji powinny doprecyzować bilans tego lata. Na razie zestawienie pokazuje jednak, że tegoroczne upały już teraz należą do najcięższych pod względem wpływu na śmiertelność w Europie.

Jak interpretować dane o zgonach podczas upałów?

EuroMOMO
liczba zgonów powyżej oczekiwanego poziomu sezonowego
Analizy krajowe
zgony, w których upał uznano za bezpośrednią przyczynę lub istotny czynnik
Nie sumować
oba wskaźniki mierzą różne zjawiska i nie powinny być dodawane do siebie
Aktualizacje
ostateczny bilans może wzrosnąć po kolejnych raportach

Na podstawie treści artykułu, EuroMOMO i AFP.

Szacunki zgonów przypisywanych upałom w wybranych krajach europejskich

KrajLiczba zgonówUwagi
Niemcy14 000rekord od 2016 r. według Robert Koch Institute
Francja7 300szacunek krajowej instytucji zdrowia publicznego
Hiszpania4 500szacunek krajowej instytucji zdrowia publicznego
Anglia2 877bilans zbliża się do rekordu z 2022 r.
Belgia2 570Sciensano zapowiedziało aktualizację we wrześniu
Holandia1 157szacunek krajowy
Austria1 300szacunek krajowy
Portugalia284szacunek krajowy

Źródło: AFP na podstawie komunikatów krajowych instytucji zdrowia publicznego; dane wstępne.

Słownik pojęć

Nadmiarowa śmiertelność
Liczba zgonów powyżej wartości oczekiwanej na podstawie wcześniejszych trendów sezonowych i historycznych.
EuroMOMO
Europejski system monitorowania nadmiarowej śmiertelności, który porównuje bieżące zgony z poziomem oczekiwanym.
Zgony przypisane upałom
Zgony, w których wysokie temperatury uznano za bezpośrednią przyczynę lub istotny czynnik sprawczy.
Dane wstępne
Wyniki, które mogą zostać skorygowane po napływie pełniejszych informacji z krajów i kolejnych aktualizacjach.
Sezonowość
Typowe, powtarzające się w ciągu roku wahania liczby zachorowań lub zgonów.

Najczęstsze pytania

Czym różni się nadmiarowa śmiertelność od zgonów przypisanych upałom?
Nadmiarowa śmiertelność to wszystkie zgony powyżej oczekiwanego poziomu w danym okresie, a zgony przypisane upałom to te, w których wysoką temperaturę wskazano jako bezpośrednią przyczynę lub ważny czynnik. To dwa różne wskaźniki.
Dlaczego liczby z artykułu mogą się jeszcze zmienić?
Bo pochodzą z danych wstępnych. Kraje i EuroMOMO aktualizują je, gdy napływają pełniejsze raporty i gdy można dokładniej oszacować wpływ upałów.
Kto jest najbardziej narażony podczas fal upałów?
Największe ryzyko dotyczy osób starszych, zwłaszcza 75+, a także osób z chorobami przewlekłymi i tych, które mają ograniczony dostęp do chłodnych pomieszczeń lub nawodnienia.
Czy wyniki EuroMOMO pokazują całą Europę?
Nie w pełni. Monitoring obejmuje 23 kraje, ale nie daje kompletnego obrazu całego kontynentu, a część Europy Wschodniej nie jest reprezentowana w pełni.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Francja: Ponad 5,7 tysiąca nadmiarowych zgonów podczas czerwcowej fali upałów

Przedstawiony bilans nadmiarowej śmiertelności dotyczy osób od 15. roku życia i jest to najwyższy wskaźnik we Francji od 2003 roku. Ponad połowa zgonów nastąpiła w ciągu trzech najgorętszych dni, a najbardziej dotkniętym regionem okazało się Île-de-France (obszar paryski). Dane te zbiegły się w czasie z rekordowymi temperaturami w całej Europie Południowej.

23 lipca 2026

Hiszpania: 327 zgonów z powodu fali upałów w czerwcu 2026 roku

W Hiszpanii od 21 do 27 czerwca 2026 roku zarejestrowano 327 zgonów przypisywanych upałom, a najwięcej przypadło na 24 czerwca. Maksymalne temperatury sięgały 42 st. C, a skutki fali upałów najmocniej odczuły osoby starsze. Dane MoMo pokazują, że czerwcowy epizod gorąca wpisuje się w szerszy trend rosnącej liczby zgonów podczas ekstremalnych temperatur.

29 czerwca 2026

Francja: około 1000 nadmiarowych zgonów podczas rekordowej fali upałów

Francuska Agencja Zdrowia Publicznego podała, że większość zmarłych stanowiły osoby po 65. roku życia. Największy wzrost zgonów odnotowano w domach, zwłaszcza w regionie Île-de-France. Władze oceniają dane jako wstępne i spodziewają się, że bilans może jeszcze wzrosnąć.

29 czerwca 2026

Upały w Anglii i Walii zabiły około 2700 osób. Naukowcy łączą to ze zmianami klimatu

Badania Imperial College London, Met Office oraz London School of Hygiene and Tropical Medicine wskazują, że ponad 40 proc. tych zgonów wiązało się z dodatkowymi upałami wywołanymi przez działalność człowieka. Najwięcej ofiar odnotowano w południowo-wschodniej Anglii, w tym w Londynie i West Midlands.

14 lipca 2026

Portugalia: ponad 200 zgonów związanych z falą upałów w pierwszym tygodniu lipca

Portugalskie ministerstwo zdrowia podało, że w pierwszym tygodniu lipca liczba zgonów była o 264 wyższa niż średnia z poprzednich lat dla tego okresu. Ponad 90 proc. ofiar miało więcej niż 65 lat, a w niektórych regionach temperatury przekroczyły 43 stopnie Celsjusza.

12 lipca 2026

Francja: 2025 dodatkowych zgonów podczas czerwcowej fali upałów

Public Health France podała, że wzrost liczby zgonów w tym tygodniu był najwyraźniejszy w regionie Paryża, gdzie liczba ofiar wzrosła o 62 proc. Według raportu dane są jeszcze niepełne, a pełne szacunki mają zostać opublikowane później w lipcu.

3 lipca 2026

StartSzukaj