Upały w Anglii i Walii zabiły około 2700 osób. Naukowcy łączą to ze zmianami klimatu

Komentarz redakcji

Badania Imperial College London, Met Office oraz London School of Hygiene and Tropical Medicine wskazują, że ponad 40 proc. tych zgonów wiązało się z dodatkowymi upałami wywołanymi przez działalność człowieka. Najwięcej ofiar odnotowano w południowo-wschodniej Anglii, w tym w Londynie i West Midlands.

Najważniejsze

  • Fale upałów w maju i czerwcu 2026 r. miały doprowadzić łącznie do około 2700 przedwczesnych zgonów w Anglii i Walii.
  • Naukowcy szacują, że ponad 40 proc. tych zgonów było związanych z dodatkowymi temperaturami wynikającymi z działalności człowieka.
  • Największe straty odnotowano w Londynie i West Midlands, a czerwcowy epizod był bardziej intensywny niż majowy.
  • Badanie oparto na danych o śmiertelności, danych pogodowych i modelach klimatycznych, porównując obecny świat z hipotetycznym scenariuszem bez dodatkowego ocieplenia.
  • Eksperci ostrzegają, że dalsze spalanie paliw kopalnych zwiększy ryzyko podobnych zdarzeń i obciąży system ochrony zdrowia oraz infrastrukturę.
·
2 min

Naukowcy oszacowali, że fale upałów z maja i czerwca 2026 roku spowodowały około 2700 zgonów w Anglii i Walii.

Źródło zdjęcia: pexels.com - by kari Kittlaus
Źródło zdjęcia: pexels.com - by kari Kittlaus

Badania przeprowadzone przez Imperial College London, Met Office oraz London School of Hygiene and Tropical Medicine wykazały, że fale upałów z maja i czerwca 2026 roku doprowadziły do około 2700 przedwczesnych zgonów w Anglii i Walii. Naukowcy oceniają, że ponad 40 proc. tych zgonów miało związek z dodatkowymi temperaturami spowodowanymi przez działalność człowieka.

Zespół badawczy oszacował, że podczas majowej fali upałów zmarło około 550 osób, a podczas czerwcowej, w dniach 18–28 czerwca, około 2200 osób. W samym szczycie czerwcowego epizodu upałów, trwającym trzy dni, umierało średnio około 440 osób dziennie. Analiza objęła tzw. zgony nadmiarowe, czyli liczbę zgonów powyżej typowego poziomu dla tej pory roku.

Najwięcej zgonów odnotowano w południowo-wschodniej Anglii. W Londynie zmarło 549 osób, a w West Midlands 368. Naukowcy podkreślają, że czerwcowe upały były najbardziej intensywne i najszerzej rozlane w historii Europy. W Anglii i Walii temperatury maksymalne były o około 3–4 st. C wyższe, niż byłyby bez ocieplenia wywołanego przez człowieka.

W analizie wykorzystano historyczne dane o śmiertelności, dane pogodowe oraz modele klimatyczne. Badacze porównali liczbę zgonów w obecnym, cieplejszym świecie z hipotetycznym scenariuszem bez dodatkowego ocieplenia. Taki sam sposób liczenia był już wcześniej stosowany w innych ocenach skutków upałów i zwykle zbiegał się z późniejszymi danymi urzędowymi.

To nie pierwszy sygnał ostrzegawczy dla Wielkiej Brytanii. UK Health Security Agency wcześniej informowała, że w latach 2020–2024 z powodu letnich fal upałów zmarło w Brytanii ponad 10 tys. osób. Naukowcy przypominają też, że osoby starsze, pacjenci z chorobami przewlekłymi i inni najbardziej narażeni mieszkańcy są szczególnie podatni na skutki wysokich temperatur i wilgotności.

W ostatnich dekadach Wielka Brytania coraz częściej doświadcza fal upałów i rosnącej liczby bardzo gorących dni. Badacze wiążą ten trend ze zmianami klimatu i ostrzegają, że dalsze spalanie paliw kopalnych będzie zwiększać ryzyko podobnych zdarzeń. W praktyce oznacza to większą presję na system ochrony zdrowia, transport i infrastrukturę miejską, a także na działania adaptacyjne przed kolejnymi sezonami letnimi.

Szacunkowe zgony związane z falami upałów w Anglii i Walii (maj–czerwiec 2026)

Epizod upałówOkresSzacowana liczba zgonówUdział związany z dodatkowym ociepleniem
Fala majowa21–29 maja 2026około 550około 59% (ok. 327 zgonów)
Fala czerwcowa18–28 czerwca 2026około 2200około 38% (ok. 825 zgonów)
Łączniemaj–czerwiec 2026około 2700ponad 40%

Na podstawie danych z artykułu i komunikatu Met Office / Imperial College London / LSHTM.

Jak badacze oszacowali wpływ upałów na zgony

1
1. Dane wejściowe
Zebrano historyczne dane o zgonach, dane pogodowe i modele klimatyczne.
2
2. Porównanie scenariuszy
Porównano liczbę zgonów w cieplejszym świecie z hipotetycznym scenariuszem bez dodatkowego ocieplenia.
3
3. Estymacja nadmiarowych zgonów
Oszacowano liczbę zgonów powyżej typowego poziomu dla tej pory roku.
4
4. Atrybucja klimatyczna
Część zgonów przypisano dodatkowemu ciepłu wywołanemu przez człowieka.
5
5. Wnioski zdrowotne
Upały zwiększają zagrożenie dla osób starszych i chorych przewlekle oraz obciążają system ochrony zdrowia.

Opracowanie własne na podstawie badania Imperial College London, Met Office i LSHTM.

Słownik pojęć

Zgony nadmiarowe
Liczba zgonów przekraczająca typowy poziom dla danego okresu, porównana z oczekiwanym tłem statystycznym.
Atrybucja klimatyczna
Przypisywanie części skutków zdarzenia pogodowego zmianom klimatu spowodowanym przez człowieka.
Model klimatyczny
Narzędzie obliczeniowe służące do symulowania i porównywania warunków atmosferycznych w różnych scenariuszach.
Heat-related deaths
Zgony powiązane bezpośrednio lub pośrednio z wysoką temperaturą, np. przez udar cieplny lub przeciążenie układu krążenia.
Fala upałów
Okres utrzymujących się wyjątkowo wysokich temperatur, zwykle przekraczających lokalne normy sezonowe.
Net zero emissions
Stan, w którym emisje gazów cieplarnianych są równoważone przez ich pochłanianie lub usuwanie z atmosfery.

Najczęstsze pytania

Kto jest najbardziej narażony na skutki fal upałów?
Największe ryzyko dotyczy osób starszych, pacjentów z chorobami przewlekłymi oraz mieszkańców, którzy mają ograniczony dostęp do chłodzenia i opieki.
Co oznaczają zgony nadmiarowe?
To liczba zgonów wyższa niż zwykle w danym okresie. Taki wskaźnik pomaga ocenić rzeczywisty wpływ ekstremalnej pogody na śmiertelność.
Dlaczego naukowcy łączą upały ze zmianą klimatu?
Ponieważ modele i dane pogodowe wskazują, że obecnie maksymalne temperatury są o około 3–4°C wyższe, niż byłyby bez ocieplenia wywołanego przez człowieka.
Jak upał wpływa na zdrowie?
Może nasilać odwodnienie, przeciążać serce i nerki, pogarszać przebieg chorób przewlekłych oraz zwiększać ryzyko udaru cieplnego.
Co można zrobić, by zmniejszyć ryzyko podczas kolejnych fal upałów?
Potrzebne są działania adaptacyjne: lepsze ostrzeganie ludności, ochrona osób wrażliwych, chłodzenie budynków i przygotowanie systemu ochrony zdrowia.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Francja: Ponad 5,7 tysiąca nadmiarowych zgonów podczas czerwcowej fali upałów

Przedstawiony bilans nadmiarowej śmiertelności dotyczy osób od 15. roku życia i jest to najwyższy wskaźnik we Francji od 2003 roku. Ponad połowa zgonów nastąpiła w ciągu trzech najgorętszych dni, a najbardziej dotkniętym regionem okazało się Île-de-France (obszar paryski). Dane te zbiegły się w czasie z rekordowymi temperaturami w całej Europie Południowej.

23 lipca 2026

Hiszpania: 327 zgonów z powodu fali upałów w czerwcu 2026 roku

W Hiszpanii od 21 do 27 czerwca 2026 roku zarejestrowano 327 zgonów przypisywanych upałom, a najwięcej przypadło na 24 czerwca. Maksymalne temperatury sięgały 42 st. C, a skutki fali upałów najmocniej odczuły osoby starsze. Dane MoMo pokazują, że czerwcowy epizod gorąca wpisuje się w szerszy trend rosnącej liczby zgonów podczas ekstremalnych temperatur.

29 czerwca 2026

Francja: około 1000 nadmiarowych zgonów podczas rekordowej fali upałów

Francuska Agencja Zdrowia Publicznego podała, że większość zmarłych stanowiły osoby po 65. roku życia. Największy wzrost zgonów odnotowano w domach, zwłaszcza w regionie Île-de-France. Władze oceniają dane jako wstępne i spodziewają się, że bilans może jeszcze wzrosnąć.

29 czerwca 2026

Brytyjskie pielęgniarki mdleją z gorąca. RCN ostrzega przed kryzysem

Raport opiera się na zgłoszeniach z infolinii doradczej związku, które wskazują na ekstremalne warunki pracy w nieprzystosowanych budynkach. W odpowiedzi na kryzys premier Andy Burnham zwołał sztab kryzysowy COBRA, a minister zdrowia nakazała przygotowanie planów ratunkowych dla NHS.

13 sierpnia 2026

Portugalia: ponad 200 zgonów związanych z falą upałów w pierwszym tygodniu lipca

Portugalskie ministerstwo zdrowia podało, że w pierwszym tygodniu lipca liczba zgonów była o 264 wyższa niż średnia z poprzednich lat dla tego okresu. Ponad 90 proc. ofiar miało więcej niż 65 lat, a w niektórych regionach temperatury przekroczyły 43 stopnie Celsjusza.

12 lipca 2026

Upały tego lata mogły spowodować w Europie ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów

EuroMomo oszacowało, że między połową lipca a połową sierpnia w Europie było ponad 32 tys. nadmiarowych zgonów. Osobna analiza AFP, oparta na danych krajowych z ośmiu państw, daje podobny obraz i wskazuje na ok. 33 tys. zgonów przypisanych upałom lub z nimi związanych. Oba zestawy danych są wstępne i mogą jeszcze wzrosnąć.

24 sierpnia 2026

StartSzukaj