Najważniejsze
- •Osoby z ADHD mają o 70% wyższe ryzyko przedwczesnego zgonu z różnych przyczyn w porównaniu do ogółu populacji.
- •Metaanaliza objęła dane około 16 milionów osób z trzech kontynentów, analizując okres ponad dwóch dekad.
- •Największy wzrost dotyczy ryzyka samobójstw (o 90%) oraz zgonów w wyniku urazów (o 55%).
- •Wstępne wyniki wskazują, że farmakoterapia może obniżać ryzyko zgonu o 25%, jednak wymaga to dalszych badań.
Osoby z ADHD mają o 70 proc. wyższe ryzyko przedwczesnego zgonu z różnych przyczyn w porównaniu do ogółu populacji – wynika z nowej metaanalizy.
Międzynarodowy zespół naukowców ustalił, że osoby z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) mają o 70 proc. wyższe ryzyko przedwczesnego zgonu z różnych przyczyn niż ogół populacji. Wyniki metaanalizy 19 badań opublikowano w październiku 2026 roku.
Badacze z University College London oraz Uniwersytetu w Liverpoolu przeanalizowali dane około 16 milionów osób z trzech kontynentów, których losy śledzono przez ponad dwie dekady. Analiza wykazała, że ryzyko samobójstw u pacjentów z ADHD jest wyższe o 90 proc., zgonów w wyniku urazów o 55 proc., a zgonów z przyczyn naturalnych o 27 proc. Do tej ostatniej kategorii zaliczają się m.in. choroby układu krążenia, zaburzenia metaboliczne, cukrzyca oraz nowotwory.
Wpływ farmakoterapii na śmiertelność
Autorzy pracy sprawdzili również, jak na śmiertelność wpływa leczenie. Osoby przyjmujące leki na ADHD miały o 25 proc. niższe ryzyko zgonu w porównaniu do pacjentów, którzy nie stosowali farmakoterapii. Współautorka badania, Lucy Corrigan, zastrzega jednak, że ten wniosek opiera się na zaledwie trzech analizowanych badaniach i wymaga ostrożności w interpretacji.
Schorzenie to rzadko występuje w izolacji – często towarzyszą mu zaburzenia lękowe, depresja czy uzależnienia, a trudności z funkcjami wykonawczymi negatywnie wpływają na styl życia i dbałość o zdrowie fizyczne. Wzrost ryzyka o 70 proc. stanowi wskaźnik względny. Oznacza to, że w liczbach bezwzględnych dla pojedynczego młodego pacjenta zagrożenie w skali roku pozostaje statystycznie niewielkie.
Te wyniki wskazują na pilną potrzebę szerszego wsparcia pacjentów w systemie opieki zdrowotnej. Naukowcy zapowiadają kolejne analizy, które mają dokładnie wyjaśnić związek między leczeniem farmakologicznym a długością życia chorych.
Wzrost ryzyka przedwczesnego zgonu u osób z ADHD w zależności od przyczyny
| Przyczyna zgonu | Wzrost ryzyka (względem ogółu populacji) |
|---|---|
| Wszystkie przyczyny ogółem | +70% |
| Samobójstwa | +90% |
| Urazy i wypadki | +55% |
| Przyczyny naturalne (np. układ krążenia, cukrzyca) | +27% |
Na podstawie metaanalizy 19 badań opublikowanej w październiku 2026 roku.
ADHD a śmiertelność - kluczowe wskaźniki
University College London / Uniwersytet w Liverpoolu
Słownik pojęć
- ADHD
- Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi – neurorozwojowe zaburzenie charakteryzujące się objawami takimi jak impulsywność, nadpobudliwość i trudności z koncentracją uwagi.
- Metaanaliza
- Badanie łączące wyniki wielu niezależnych badań naukowych na ten sam temat w celu uzyskania bardziej wiarygodnych wniosków statystycznych.
- Ryzyko względne
- Wyższe ryzyko odnoszące się do grupy badanej w porównaniu do grupy kontrolnej (ogółu populacji), wyrażone w procentach.
- Farmakoterapia
- Proces leczenia za pomocą leków przepisanych przez lekarza, w tym stymulantów i innych preparatów stosowanych w terapii ADHD.
- Funkcje wykonawcze
- Wyższe funkcje poznawcze zarządzane przez korę przedczołową mózgu, odpowiedzialne m.in. za planowanie, samokontrolę, organizację i pamięć roboczą.
