Najważniejsze
- •W badaniu 322 australijskich psychologów tylko 48,6% faktycznie stosowało pełne oficjalne wytyczne diagnostyczne ADHD, mimo że 75% twierdziło, że się do nich stosuje.
- •Aż 87–97% specjalistów opierało diagnostykę głównie na samoopisowych kwestionariuszach pacjentów, rzadziej korzystając z danych od innych osób, testów psychometrycznych i oceny medycznej.
- •23% badanych błędnie przypisało ADHD objaw, który nie należy do kryteriów diagnostycznych, co pokazuje luki w znajomości samego rozpoznania.
- •Autorzy ostrzegają, że ADHD może być mylone m.in. z zaburzeniami snu, lękiem, depresją, traumą czy trudnościami w uczeniu się.
- •Wnioski badania wskazują na potrzebę lepszego szkolenia, standaryzacji i weryfikacji procedur, aby ograniczyć zarówno nadrozpoznanie, jak i przeoczenie ADHD.
Badanie University of Wollongong wykazało, że tylko 48,6 proc. australijskich psychologów stosuje wytyczne diagnostyczne ADHD, choć 75 proc. twierdzi, że je zna.
Zespół badawczy z University of Wollongong wykazał poważne rozbieżności w diagnozowaniu ADHD przez australijskich psychologów. W badaniu, którego wyniki opublikowano 10 lipca 2026 roku w czasopiśmie „Australian Psychologist”, tylko 48,6 proc. specjalistów rzeczywiście stosowało oficjalne wytyczne, choć 75 proc. deklarowało, że się do nich stosuje.
Badanie objęło 322 psychologów pracujących z pacjentami z ADHD. Dane zbierano w 2024 roku w anonimowej ankiecie internetowej. Autorzy chcieli sprawdzić nie tylko to, jak psychologowie oceniają pacjentów, ale też czy ich praktyka odpowiada australijskim standardom diagnostycznym oraz czy znają kryteria rozpoznania ADHD.
Wyniki pokazały, że problem nie dotyczy wyłącznie formalnego przestrzegania procedur. Aż 23 proc. badanych błędnie uznało za objaw ADHD symptom, który nie należy do kryteriów diagnostycznych. Jednocześnie bardzo często wykorzystywano samoopisowe kwestionariusze pacjentów. Według badaczy stosowało je od 87 do 97 proc. psychologów. Rzadziej sięgano po informacje od innych osób, testy psychometryczne i oceny medyczne.
Autorzy badania zwracają uwagę, że taki sposób pracy może zwiększać ryzyko pomyłek. ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, a jego objawy mogą nakładać się na inne problemy, w tym zaburzenia snu, lęk, depresję, traumę, zaburzenia uczenia się czy przeciążenie codziennym funkcjonowaniem. Sama deklaracja pacjenta nie zawsze wystarcza, by odróżnić ADHD od innych przyczyn trudności.
W materiale University of Wollongong podkreślono, że badanie nie ma być oskarżeniem wobec psychologów. Ma raczej pokazać luki w szkoleniu, standardach i codziennym stosowaniu wytycznych. Clare O’Toole z University of Wollongong mówiła, że wytyczne pełnią funkcję „barier ochronnych”, które ograniczają ryzyko zarówno nadrozpoznania, jak i przeoczenia ADHD.
Sprawa ma znaczenie szersze niż tylko australijski rynek ochrony zdrowia. ADHD należy dziś do najczęściej dyskutowanych rozpoznań neurorozwojowych u dzieci, nastolatków i dorosłych, a rosnące zainteresowanie diagnostyką zwiększa presję na gabinety i systemy szkolenia. Jeśli diagnoza opiera się głównie na prostych kwestionariuszach, bez pełnego wywiadu i różnicowania z innymi zaburzeniami, łatwiej o błąd.
W praktyce autorzy badania wskazują na potrzebę lepszych szkoleń i bardziej jednolitych standardów diagnostycznych. Dla sektora medycznego oznacza to większy nacisk na weryfikację procedur i przygotowanie specjalistów do diagnozowania ADHD w sposób bardziej kompleksowy.
Najważniejsze wyniki badania o diagnozowaniu ADHD przez australijskich psychologów
| Wskaźnik | Wynik |
|---|---|
| Liczba badanych psychologów | 322 |
| Rok zbierania danych | 2024 |
| Rok publikacji wyników | 2026 |
| Deklaracja przestrzegania wytycznych | 75% |
| Rzeczywiste stosowanie pełnej procedury | 48,6% |
| Błędne wskazanie objawu niebędącego kryterium ADHD | 23% |
| Stosowanie samoopisowych kwestionariuszy | 87–97% |
Opracowanie własne na podstawie artykułu o badaniu University of Wollongong opublikowanym w „Australian Psychologist”.
Jak przebiegała ocena ADHD w badaniu australijskich psychologów
Na podstawie badania University of Wollongong opublikowanego w „Australian Psychologist”.
Słownik pojęć
- ADHD
- Zaburzenie neurorozwojowe charakteryzujące się m.in. trudnościami z uwagą, impulsywnością i nadruchliwością, które muszą spełniać określone kryteria diagnostyczne.
- Kryteria diagnostyczne
- Zestaw ściśle określonych objawów i warunków, które muszą być spełnione, aby postawić rozpoznanie danej choroby lub zaburzenia.
- Wywiad kliniczny
- Rozmowa diagnostyczna prowadzona przez specjalistę w celu zebrania informacji o objawach, historii rozwoju i funkcjonowaniu pacjenta.
- Kwestionariusz samoopisowy
- Narzędzie, w którym pacjent sam ocenia swoje objawy lub zachowania; pomocne, ale niewystarczające jako jedyne źródło diagnozy.
- Testy psychometryczne
- Standaryzowane narzędzia do pomiaru cech psychicznych, uwagi, funkcji poznawczych lub nasilenia objawów.
- Różnicowanie diagnostyczne
- Proces odróżniania ADHD od innych zaburzeń lub stanów, które mogą dawać podobne objawy, np. lęku, depresji czy problemów ze snem.
- Zaburzenie neurorozwojowe
- Grupa zaburzeń związanych z rozwojem mózgu i funkcjonowaniem poznawczym, zwykle rozpoczynających się we wczesnym dzieciństwie.
