Najważniejsze
- •Naukowcy z Johns Hopkins odkryli u myszy neurony w pniu mózgu, które pomagają wybierać najważniejsze bodźce i tłumić rozproszenia.
- •Po czasowym wyłączeniu tych neuronów zwierzęta częściej reagowały na nieistotne sygnały, mimo że ich ruch i widzenie pozostały prawidłowe.
- •Odkryty mechanizm może być ewolucyjnie stary i obecny także u ludzi, co zmienia dotychczasowe myślenie o roli kory przedczołowej w kontroli uwagi.
- •Wyniki opublikowane w Nature Communications mogą w przyszłości pomóc w poszukiwaniu nowych terapii ADHD i autyzmu, ale na razie dotyczą wyłącznie badań na myszach.
Badacze z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa odkryli u myszy neurony w pniu mózgu, które pomagają kontrolować uwagę i ignorować rozpraszacze.
Badacze z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa odkryli u myszy neurony w pniu mózgu, które odgrywają kluczową rolę w kontroli uwagi i hamowaniu bodźców rozpraszających. Wyniki opublikowano 22 czerwca 2026 roku w piśmie Nature Communications i wskazują na możliwy nowy cel dla przyszłych terapii zaburzeń uwagi, w tym ADHD.
Zespół kierowany przez Ninę Kothari i Shreesha Mysore’a pracował na myszach wykonujących zadanie wymagające skupienia wzroku na bodźcu widocznym przed sobą i ignorowania informacji pojawiających się z boku. Zwierzęta dobrze radziły sobie z tym testem, dopóki naukowcy czasowo nie wyłączyli neuronów w pniu mózgu. Po ich zahamowaniu myszy stawały się wyraźnie bardziej podatne na rozproszenie i częściej reagowały na nieistotne sygnały.
Naukowcy sprawdzili też, czy problem nie wynika z zaburzeń ruchu albo widzenia. Nie stwierdzili takiego efektu. Ich zdaniem jedyną upośledzoną funkcją była zdolność do porównywania konkurujących informacji i wyboru tej, która ma w danym momencie największe znaczenie. Mysore opisał ten obszar jako „silnik selekcji uwagi”, który pomaga odpowiedzieć na pytanie, co jest najważniejsze tu i teraz.
Odkrycie ma znaczenie także dlatego, że badany region mózgu jest ewolucyjnie stary i występuje u wszystkich kręgowców, także u ludzi. Przez lata uważano, że uwaga zależy głównie od kory przedczołowej, szczególnie rozwiniętej u ludzi i naczelnych. Nowe wyniki sugerują jednak, że mechanizm ten może być bardziej rozproszony i opierać się również na strukturach pnia mózgu. To otwiera nowe pytania o to, jak mózg radzi sobie z filtrowaniem bodźców u różnych gatunków.
Dla medycyny najważniejsze jest to, że badacze chcą teraz sprawdzić, czy podobne neurony działają u osób z ADHD i autyzmem. Jeśli ich aktywność rzeczywiście okaże się zaburzona, może to pomóc w projektowaniu bardziej ukierunkowanych leków i terapii. Na tym etapie wyniki pochodzą jednak z badań na myszach, więc przełożenie ich na praktykę kliniczną wymaga dalszych analiz.
Słownik pojęć
- pień mózgu
- Część mózgu łącząca mózgowie z rdzeniem kręgowym; odpowiada m.in. za podstawowe funkcje życiowe i integrację wielu sygnałów nerwowych.
- kora przedczołowa
- Obszar kory mózgowej związany z planowaniem, podejmowaniem decyzji, kontrolą zachowania i uwagą.
- ADHD
- Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi; zaburzenie neurorozwojowe obejmujące m.in. problemy z koncentracją i impulsywnością.
- autyzm
- Spektrum zaburzeń neurorozwojowych wpływających na komunikację, relacje społeczne i sposób przetwarzania bodźców.
- bodźce rozpraszające
- Nieistotne informacje lub sygnały konkurujące o uwagę z głównym zadaniem, utrudniające koncentrację.
- neurony
- Komórki nerwowe przekazujące informacje w układzie nerwowym za pomocą sygnałów elektrycznych i chemicznych.
