Norweskie badanie: dłuższe karmienie piersią wiąże się z mniejszą liczbą objawów ADHD u dzieci

Komentarz redakcji

Naukowcy z Uniwersytetu w Bergen przeanalizowali dane 37,6 tys. norweskich rodzin i znaleźli związek między dłuższym wyłącznym karmieniem piersią a niższym poziomem objawów ADHD u dzieci. Najsilniejszy efekt był widoczny w wieku trzech i pięciu lat. Autorzy podkreślają jednak, że badanie pokazuje związek, a nie przyczynę.

Najważniejsze

  • •Norweskie badanie objęło 37,6 tys. rodzin i wykazało związek między wyłącznym karmieniem piersią przez co najmniej 6 miesięcy a mniejszą liczbą objawów ADHD u dzieci.
  • •Najsilniejszą zależność obserwowano u dzieci w wieku 3 i 5 lat; u 8-latków efekt nadal był widoczny, ale słabszy.
  • •Analiza uwzględniała czynniki genetyczne i socjodemograficzne oraz porównania między rodzeństwem, aby ograniczyć wpływ wspólnego środowiska rodzinnego.
  • •Badanie dotyczyło objawów ADHD zgłaszanych przez matki, a nie potwierdzonych diagnoz, więc nie dowodzi, że karmienie piersią zapobiega ADHD.
  • •Wyniki sugerują, że wczesne czynniki środowiskowe mogą wpływać na ryzyko objawów ADHD, ale potrzebne są dalsze badania nad przyczynowością.
·
2 min

Badanie Uniwersytetu w Bergen wykazało, że dzieci karmione wyłącznie piersią przez co najmniej sześć miesięcy miały mniej objawów ADHD w wieku od 3 do 8 lat.

Źródło zdjęcia: pexels.com - by Blond Fox
Źródło zdjęcia: pexels.com - by Blond Fox

Badanie opublikowane 25 czerwca 2026 roku przez Uniwersytet w Bergen wykazało, że dzieci karmione wyłącznie piersią przez co najmniej sześć miesięcy miały mniej objawów ADHD w wieku od trzech do ośmiu lat. Analiza objęła 37,6 tys. norweskich rodzin i dotyczyła objawów, a nie potwierdzonych rozpoznań zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi.

Naukowcy sprawdzali, czy długość wyłącznego karmienia piersią wiąże się z nasileniem objawów zgłaszanych przez matki, gdy dzieci miały trzy, pięć i osiem lat. Najniższy poziom objawów ADHD odnotowano u dzieci karmionych wyłącznie piersią przez sześć miesięcy lub dłużej. Związek był widoczny zarówno u chłopców, jak i u dziewczynek, a najsilniejszy efekt badacze obserwowali w wieku trzech i pięciu lat.

Zespół z Bergen uwzględnił w analizie znane czynniki genetyczne oraz socjodemograficzne. Badacze porównali też rodzeństwo wychowywane w tej samej rodzinie, ale karmione inaczej. Takie podejście miało ograniczyć ryzyko, że wynik tłumaczą wyłącznie wspólne cechy domu rodzinnego. Mimo to autorzy nie wykluczają, że wpływ mogły mieć także inne czynniki, których nie uwzględniono w pełni.

ADHD jest zaburzeniem rozwojowym, na które wpływają zarówno geny, jak i środowisko. Wcześniejsze badania sugerowały, że sposób karmienia niemowlęcia może mieć związek z późniejszym rozwojem neurologicznym. Norweskie wyniki wpisują się w ten nurt i wzmacniają hipotezę, że okres wczesnego żywienia może mieć znaczenie dla późniejszych objawów uwagi i impulsywności.

Autorzy badania zaznaczają, że nie dowodzą, iż karmienie piersią zapobiega ADHD. Związek może wynikać także z tego, że matki z objawami ADHD rzadziej karmią piersią, a dzieci z cechami ADHD mogą być trudniejsze do karmienia. Badanie ma więc znaczenie przede wszystkim jako sygnał, że przy ocenie ryzyka ADHD trzeba brać pod uwagę także wczesne czynniki środowiskowe.

W praktyce wyniki mogą mieć znaczenie dla polityk zdrowotnych dotyczących karmienia piersią w Norwegii i poza nią. Potrzebne są jednak dalsze badania, które lepiej odpowiedzą na pytanie o przyczynowość i sprawdzą, jakie inne czynniki rodzinne lub okołoporodowe wpływają na obserwowany związek.

Jak wyglądało norweskie badanie nad karmieniem piersią i objawami ADHD?

Próba badawcza
Analiza objęła uczestników norweskiej kohorty rodzinnej MoBa.
Ekspozycja
Sprawdzano długość wyłącznego karmienia piersią, zwłaszcza do 6. miesiąca życia.
Punkty pomiaru
Objawy ADHD oceniano w trzech momentach dzieciństwa.
Kontrola zakłóceń
Uwzględniono czynniki genetyczne i społeczne oraz analizę rodzeństwa.
Wniosek
Dłuższe wyłączne karmienie piersią wiązało się z niższym nasileniem objawów.

Źródło: Uniwersytet w Bergen / opis badania z 2026-06-25

Karmienie po cięciu cesarskim

Słownik pojęć

ADHD
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi; zaburzenie neurorozwojowe związane z trudnościami w koncentracji, impulsywnością i nadruchliwością.
Wyłączne karmienie piersią
Sposób żywienia niemowlęcia, w którym dziecko otrzymuje tylko mleko matki, bez innych płynów i pokarmów stałych.
Kohorta
Grupa uczestników obserwowana w badaniu przez dłuższy czas, zwykle w celu śledzenia zmian zdrowotnych.
Analiza rodzeństwa
Metoda porównawcza polegająca na zestawianiu dzieci z tej samej rodziny, aby ograniczyć wpływ wspólnych czynników domowych i genetycznych.
Czynniki socjodemograficzne
Zmienne opisujące sytuację społeczną i demograficzną, np. wiek, wykształcenie, dochód czy miejsce zamieszkania.

Najczęstsze pytania

Czy to badanie dowodzi, że karmienie piersią zapobiega ADHD?▼
Nie. Badanie pokazuje związek między dłuższym wyłącznym karmieniem piersią a mniejszą liczbą objawów ADHD, ale nie potwierdza przyczynowości.
Kiedy zależność była najsilniejsza?▼
Najsilniejszy związek obserwowano u dzieci w wieku 3 i 5 lat, a u 8-latków był nadal widoczny, lecz słabszy.
Czy efekt dotyczył tylko chłopców?▼
Nie. Zależność była widoczna zarówno u chłopców, jak i u dziewczynek.
Jakie ograniczenia ma to badanie?▼
Badanie dotyczyło objawów zgłaszanych przez matki, a nie diagnoz klinicznych, i mimo kontroli wielu czynników nie da się wykluczyć wpływu nieuchwyconych zmiennych.
Co oznacza wyłączne karmienie piersią przez 6 miesięcy?▼
To żywienie niemowlęcia wyłącznie mlekiem matki przez co najmniej pół roku, bez wprowadzania innych płynów i pokarmów stałych.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Australia: badanie ujawnia luki w diagnozowaniu ADHD przez psychologów

Zespół z University of Wollongong przeanalizował praktyki 322 psychologów zajmujących się diagnozą i leczeniem ADHD w Australii. Wyniki opublikowane 10 lipca 2026 r. w „Australian Psychologist” pokazują dużą lukę między deklaracjami a praktyką. Badanie ujawniło też błędy w rozpoznawaniu objawów: 23 proc. badanych wskazało symptom, który nie należy do kryteriów ADHD. Autorzy podkreślają, że problem dotyczy nie oceny pojedynczych osób, lecz jakości całego procesu diagnostycznego.

13 lipca 2026

Czy bakterie jelitowe mogą chronić przed autyzmem i ADHD?

Badanie zespołu z Chińskiego Uniwersytetu w Hongkongu sugeruje, że mikrobiom jelitowy i zmiany epigenetyczne obecne już przy urodzeniu mogą wspólnie wpływać na rozwój mózgu dziecka. Autorzy wskazali też dwa gatunki bakterii, które wiązały się z łagodniejszym ryzykiem w analizowanej grupie niemowląt. To obserwacyjne badanie objęło 571 noworodków, próbki od rodziców i obserwację dzieci do trzeciego roku życia. Naukowcy podkreślają jednak, że ich wyniki pokazują związek, a nie dowód przyczynowy.

14 czerwca 2026

Metaanaliza: u pacjentów z ADHD ryzyko problemów jelitowych jest wyższe o 50%

Naukowcy z brytyjskiej Warwick Medical School przeanalizowali dane 1,9 miliona osób z czterech krajów i wykazali częstsze występowanie zaburzeń trawiennych u pacjentów z ADHD. Metaanaliza opublikowana w czasopiśmie „Journal of Attention Disorders” wskazuje na korelacje statystyczne dotyczące między innymi zaparć oraz zespołu jelita drażliwego. Autorzy badania sugerują, aby lekarze rutynowo pytali pacjentów z ADHD o zdrowie przewodu pokarmowego.

17 września 2026

Badanie wiąże prenatalną ekspozycję na DEHP z objawami ADHD i autyzmu

Naukowcy przeanalizowali dane z australijskiej kohorty Barwon Infant Study, łącząc poziom DEHP u matek, metylację DNA we krwi pępowinowej oraz ocenę zachowania dzieci. Autorzy podkreślają, że obserwacyjny charakter badania nie pozwala stwierdzić, iż DEHP powoduje ADHD lub autyzm.

16 września 2026

Jak nowo odkryte neurony w pniu mózgu mogą wpłynąć na terapie ADHD?

Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa opisali nową grupę neuronów w ewolucyjnie starym obszarze mózgu, która odpowiada za selektywną uwagę. Wyniki, opublikowane 22 czerwca 2026 roku w Nature Communications, mogą pomóc w opracowaniu bardziej precyzyjnych terapii ADHD.

24 czerwca 2026

Japońskie badanie: Jak karmienie piersią wpływa na sen niemowląt?

Naukowcy z Uniwersytetu w Toyamie przeanalizowali dane z jednego z największych badań kohortowych w Japonii i sprawdzili, jak sposób karmienia w pierwszych sześciu miesiącach życia wiąże się ze snem dziecka w wieku roku. Wyniki podważają popularne przekonanie, że mleko matki sprzyja krótszemu spaniu. W grupie dzieci karmionych wyłącznie mlekiem modyfikowanym krótki sen występował częściej niż u niemowląt karmionych piersią, także przez okres krótszy niż pół roku. Badanie opublikowano w European Journal of Clinical Nutrition.

30 czerwca 2026

StartSzukaj