Najważniejsze
- •Duże japońskie badanie obejmujące 82 918 par matka–niemowlę nie potwierdziło mitu, że karmienie piersią pogarsza sen dziecka.
- •Niemowlęta karmione piersią spały krócej rzadziej niż dzieci karmione wyłącznie mlekiem modyfikowanym; najlepszy wynik odnotowano w grupie karmionej wyłącznie piersią przez 6 miesięcy (8,8 proc. krótkiego snu).
- •Po uwzględnieniu czynników zakłócających wyłączne karmienie piersią wiązało się z 23-procentowo niższym prawdopodobieństwem krótkiego snu w wieku 1 roku.
- •Potencjalne wyjaśnienia obejmują obecność melatoniny i tryptofanu w mleku matki oraz korzystny wpływ karmienia piersią na mikrobiotę jelitową.
- •Wyniki wspierają zalecenie WHO, by przez pierwsze 6 miesięcy życia karmić wyłącznie piersią, i mogą zmniejszać obawy rodziców dotyczące snu niemowlęcia.
Japońskie badanie z udziałem 82 918 par matka–dziecko wykazało, że niemowlęta karmione piersią rzadziej mają krótki sen w wieku roku niż dzieci karmione mlekiem modyfikowanym.
Japońskie badanie przeprowadzone na 82 918 parach matka–niemowlę wykazało, że dzieci karmione piersią rzadziej śpią zbyt krótko w wieku jednego roku niż niemowlęta karmione wyłącznie mlekiem modyfikowanym. Autorzy pracy, zespół kierowany przez Yuri Nakagawę z Uniwersytetu w Toyamie, opisali wyniki jako dowód przeczący popularnemu przekonaniu, że mleko matki szybciej się trawi i przez to pogarsza sen dziecka.
Naukowcy przeanalizowali dane z ogólnokrajowego Japan Environment and Children’s Study. Matki wypełniały ankietę po sześciu miesiącach od porodu, podając sposób karmienia w pierwszym półroczu życia dziecka. Rok później rodzice zgłaszali długość snu dziecka. Za krótki sen uznano mniej niż 11 godzin na dobę, zgodnie z zaleceniami amerykańskiej National Sleep Foundation. Dzieci podzielono na cztery grupy: karmione wyłącznie mlekiem modyfikowanym, karmione piersią krócej niż sześć miesięcy, karmione piersią przez sześć miesięcy z domieszką mieszanki oraz karmione wyłącznie piersią przez pół roku.
Wyniki pokazały wyraźną różnicę między grupami. Krótki sen dotyczył 12,2 proc. niemowląt karmionych wyłącznie mlekiem modyfikowanym. W grupie karmionej piersią krócej niż sześć miesięcy odsetek wyniósł 10,2 proc. Wśród dzieci karmionych piersią przez sześć miesięcy i jednocześnie dokarmianych mieszanką było to 9,7 proc., a wśród niemowląt karmionych wyłącznie piersią przez pół roku — 8,8 proc. Po uwzględnieniu wielu czynników matczynych, dziecięcych i środowiskowych niemowlęta karmione wyłącznie piersią miały o 23 proc. mniejsze prawdopodobieństwo krótkiego snu niż dzieci karmione tylko mieszanką.
Autorzy wskazali też możliwe wyjaśnienia biologiczne. Mleko matki zmienia się w zależności od potrzeb dziecka, a nocą zawiera melatoninę, która wspiera zasypianie i regulację rytmu dobowego. Zawiera też tryptofan, potrzebny do produkcji melatoniny. Badacze zwrócili uwagę również na rolę mikrobioty jelitowej, którą karmienie piersią może kształtować korzystniej niż karmienie mieszanką.
Znaczenie wyników wykracza poza sam sen. Krótki sen w niemowlęctwie wiązano wcześniej z otyłością, problemami behawioralnymi i gorszym rozwojem poznawczym w późniejszym życiu. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze sześć miesięcy życia, m.in. ze względu na ochronę przed infekcjami i wsparcie prawidłowego rozwoju. Wyniki japońskiego badania mogą pomóc rozwiać obawy części rodziców, że karmienie piersią oznacza gorszy sen dziecka. Jednocześnie autorzy nie analizowali szczegółowo stylu życia rodzin ani wszystkich metod opieki, które także mogą wpływać na sen niemowląt.
Jak badanie analizowało związek karmienia piersią ze snem niemowląt
Na podstawie opisu badania JECS i opublikowanych wyników.
Karmienie po cięciu cesarskim
Odsetek niemowląt z krótkim snem w wieku 1 roku według sposobu karmienia
| Grupa karmienia | Odsetek krótkiego snu |
|---|---|
| Wyłącznie mleko modyfikowane | 12,2% |
| Karmienie piersią krócej niż 6 miesięcy | 10,2% |
| Karmienie piersią 6 miesięcy + mieszanka | 9,7% |
| Wyłącznie piersią przez 6 miesięcy | 8,8% |
Źródło: japońskie badanie JECS obejmujące 82 918 par matka–niemowlę.
Słownik pojęć
- Mleko modyfikowane
- Przemysłowo przygotowany preparat do karmienia niemowląt, stosowany jako alternatywa lub uzupełnienie karmienia piersią.
- Melatonina
- Hormon regulujący rytm dobowy i wspomagający zasypianie; jego obecność w mleku matki może wpływać na sen dziecka.
- Tryptofan
- Aminokwas będący prekursorem melatoniny; może pośrednio wspierać regulację snu.
- Mikrobiota jelitowa
- Zespół mikroorganizmów zasiedlających jelita, który może wpływać m.in. na metabolizm, odporność i rozwój dziecka.
- Czynnik zakłócający
- Inna zmienna, która może wpływać na wynik badania i zniekształcać obserwowaną zależność.
- Kohortowe badanie obserwacyjne
- Rodzaj badania, w którym obserwuje się dużą grupę osób w czasie, aby ocenić związki między ekspozycją a wynikiem zdrowotnym.
