Najważniejsze
- •Eksperci postulują objęcie profilaktyką RSV wszystkich niemowląt, w tym dzieci zdrowych i urodzonych o czasie.
- •Ochrona może polegać na szczepieniu kobiety w ciąży albo podaniu niemowlęciu długo działającego przeciwciała monoklonalnego — nirsewimabu.
- •Podanie nirsewimabu jeszcze na oddziale noworodkowym mogłoby ułatwić kwalifikację dziecka i rozmowę z rodzicami przed wypisem.
- •Modelowanie ECDC wskazuje, że przy objęciu ochroną 90 proc. noworodków nirsewimab mógłby ograniczyć hospitalizacje związane z RSV o 61 proc., a szczepienie kobiet w ciąży o 52 proc.
- •Ewentualne wdrożenie powszechnego programu wymaga polskich danych epidemiologicznych, decyzji MZ i NFZ oraz analizy kosztów i możliwości organizacyjnych.
Eksperci Instytutu Matki i Dziecka podczas debaty z cyklu „Priorytety Zdrowotne”, organizowanej przez Health Insight, postulowali rozszerzenie profilaktyki RSV na niemowlęta. Paweł Krajewski wskazywał, że długo działające przeciwciało monoklonalne — nirsewimab — można byłoby podawać dzieciom jeszcze na oddziałach noworodkowych.
Krajewski mówił o potrzebie ochrony dzieci przed wypisem ze szpitala. Alicja Karney oceniała, że profilaktyka RSV powinna objąć wszystkie niemowlęta, szczególnie w pierwszym roku życia. Jej wypowiedź nie stanowi formalnego stanowiska całego Instytutu ani decyzji dotyczącej organizacji świadczeń.
Eksperci wskazywali dwie metody ochrony. Pierwsza polega na szczepieniu kobiet w ciąży. Przeciwciała mają następnie przechodzić przez łożysko do dziecka. Druga metoda to podanie niemowlęciu nirsewimabu, który dostarcza gotowe przeciwciała monoklonalne. Nirsewimab nie jest szczepionką, lecz formą immunizacji biernej.
Według przywoływanych wypowiedzi ciężki przebieg zakażenia RSV może wystąpić także u dzieci urodzonych o czasie i bez rozpoznanych chorób współistniejących. Eksperci łączyli sezon RSV z większym obciążeniem oddziałów pediatrycznych i intensywnej terapii. Wskazywali na hospitalizacje, konieczność wspomagania oddychania, ograniczoną liczbę izolatek, a także możliwość przesuwania planowych przyjęć i zabiegów. Materiały nie zawierają jednak polskich danych liczbowych dotyczących skali tego zjawiska. Przykład szpitala z 200 łóżkami, który w sezonie może opiekować się 250 pacjentami, był ilustracją wypowiedzi eksperta, a nie ogólnopolską statystyką.
W jednym z materiałów przywołano modelowanie ECDC. Wynikało z niego, że objęcie ochroną 90 proc. noworodków za pomocą nirsewimabu mogłoby ograniczyć o 61 proc. liczbę hospitalizacji związanych z RSV w pierwszych dwóch miesiącach życia, a szczepienie kobiet w ciąży — o 52 proc. Są to wyniki analizy, a nie dane z Polski ani prognoza dla polskiego systemu. Materiały podają również, że szczepienie kobiet w ciąży jest w Polsce bezpłatne, ale nie wskazują podstawy prawnej ani warunków korzystania z niego. Nie potwierdzają także aktualnych zasad refundacji i powszechnej dostępności nirsewimabu.
Przed ewentualnym wdrożeniem programu potrzebne są polskie dane epidemiologiczne, stanowisko Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia oraz analiza kosztów i możliwości organizacyjnych.
Najczęstsze pytania
Czym jest nirsewimab?▼
Jakie są dwie metody ochrony niemowląt przed RSV?▼
Dlaczego rozważane jest podawanie nirsewimabu na oddziale noworodkowym?▼
Czy ciężki przebieg RSV dotyczy wyłącznie wcześniaków i dzieci chorych?▼
Czy w Polsce działa już powszechny program profilaktyki RSV dla niemowląt?▼
Co oznaczają dane ECDC o redukcji hospitalizacji?▼
Słownik pojęć
- RSV
- Wirus syncytialny układu oddechowego, który może wywoływać zakażenia dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenie oskrzelików i płuc.
- Nirsewimab
- Długo działające przeciwciało monoklonalne stosowane do biernej immunizacji niemowląt przeciw RSV.
- Immunizacja bierna
- Ochrona polegająca na podaniu gotowych przeciwciał, bez pobudzania organizmu do ich samodzielnego wytwarzania.
- Szczepienie kobiet w ciąży
- Metoda ochrony, w której przeciwciała wytworzone po szczepieniu matki przechodzą przez łożysko do dziecka.
- Sezon RSV
- Okres zwiększonej liczby zakażeń RSV, wiążący się z większym obciążeniem oddziałów pediatrycznych i intensywnej terapii.
Metody profilaktyki RSV u niemowląt
| Metoda | Mechanizm ochrony | Moment zastosowania | Status opisany w materiałach |
|---|---|---|---|
| Szczepienie kobiety w ciąży | Przeciwciała matki przechodzą przez łożysko do dziecka | W ciąży, przed narodzinami | Materiały podają, że szczepienie jest w Polsce bezpłatne, ale nie opisują podstawy prawnej ani warunków korzystania |
| Nirsewimab | Niemowlę otrzymuje gotowe przeciwciała monoklonalne | Po narodzinach, potencjalnie jeszcze na oddziale noworodkowym | Materiały nie potwierdzają aktualnej refundacji ani powszechnej dostępności |
| Brak profilaktyki | Brak swoistej ochrony przed RSV | — | Może zwiększać ryzyko ciężkiego przebiegu i hospitalizacji, także u dzieci bez chorób współistniejących |
Szczepienie w ciąży a nirsewimab dla niemowlęcia
Szczepienie kobiety w ciąży
Nirsewimab dla niemowlęcia
Dwie drogi ochrony niemowląt przed RSV
Opracowanie na podstawie materiałów źródłowych; wartości 61 proc. i 52 proc. pochodzą z modelowania ECDC, a nie z danych z Polski.
