WHO prekwalifikowała wielodawkową szczepionkę przeciw RSV dla kobiet w ciąży

Komentarz redakcji

WHO przyznała prekwalifikację wielodawkowej prezentacji szczepionki RSVpreF (Abrysvo), stosowanej u kobiet w ciąży w celu ochrony niemowląt przed ciężkim przebiegiem zakażenia RSV. Zmiana ma obniżyć koszty i ułatwić dostawy do krajów o niskich i średnich dochodach, ale wymaga sprawnej organizacji szczepień oraz zachowania reżimu sanitarnego.

Najważniejsze

  • WHO prekwalifikowała wielodawkową prezentację szczepionki RSVpreF (Abrysvo) firmy Pfizer, co może ułatwić jej zakup i dystrybucję w krajach o niskich i średnich dochodach.
  • Szczepienie kobiet w ciąży ma zapewniać niemowlętom bierną ochronę przed ciężkim zakażeniem RSV w pierwszych miesiącach życia dzięki przeciwciałom przekazywanym przez łożysko.
  • RSV odpowiada co roku za około 3,6 mln hospitalizacji i 100 tys. zgonów dzieci poniżej piątego roku życia; około 97 proc. zgonów występuje w krajach o niskich i średnich dochodach.
  • Wielodawkowe fiolki mogą ograniczyć zajmowaną przestrzeń w łańcuchu chłodniczym oraz koszty opakowań i transportu, ale wymagają ścisłego przestrzegania zasad aseptyki i kontroli terminu wykorzystania po otwarciu.
  • Prekwalifikacja WHO jest oceną jakości, bezpieczeństwa i skuteczności produktu, a nie rejestracją równoważną decyzji EMA lub FDA.
·
1 min

We wrześniu 2026 r. WHO przyznała prekwalifikację wielodawkowej fiolce szczepionki RSVpreF firmy Pfizer, ułatwiając jej zakup i dystrybucję w uboższych krajach.

Unsplash — Ömürden Cengiz
Unsplash — Ömürden Cengiz

Światowa Organizacja Zdrowia we wrześniu 2026 roku przyznała prekwalifikację wielodawkowej fiolce szczepionki RSVpreF (Abrysvo) firmy Pfizer. Nowa prezentacja ma obniżyć koszty zakupu i ułatwić transport szczepionki dla kobiet w ciąży w krajach o niskich i średnich dochodach. Szczepienie ma chronić niemowlęta przed ciężkimi zakażeniami RSV w pierwszych miesiącach życia.

RSV powoduje co roku około 3,6 mln hospitalizacji dzieci poniżej piątego roku życia oraz około 100 tys. zgonów w tej grupie. Około 97 proc. zgonów przypada na kraje o niskich i średnich dochodach. Najbardziej narażone są niemowlęta w pierwszych sześciu miesiącach życia. Przeciwciała wytworzone po szczepieniu matki przechodzą przez łożysko i zapewniają dziecku bierną ochronę po urodzeniu.

WHO rekomenduje podawanie szczepionki od 28. tygodnia ciąży, w trzecim trymestrze. Wielodawkowe fiolki zajmują mniej miejsca w łańcuchu chłodniczym i mogą ograniczyć koszty opakowań oraz transportu. Mogą także ułatwić wykorzystanie istniejących wizyt prenatalnych do przeprowadzania szczepień. Nie podano publicznie ceny jednostkowej ani liczby dawek w jednej fiolce. Brakuje również dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa tej konkretnej prezentacji u osób z niedoborami odporności, w tym u chorych na HIV lub gruźlicę.

Prekwalifikacja WHO nie jest rejestracją leku, taką jak decyzja Europejskiej Agencji Leków lub amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA). Stanowi ocenę jakości, bezpieczeństwa i skuteczności produktu, a także umożliwia jego zakup przez agencje ONZ, w tym UNICEF, oraz programy Gavi. Program szczepień matek przeciw RSV otrzymał wsparcie Fundacji Billa i Melindy Gatesów oraz sojuszu Gavi, który podjął decyzję o finansowaniu w lipcu 2025 roku.

Wdrożenie wielodawkowych fiolek będzie wymagało kontroli terminów wykorzystania szczepionki po otwarciu, właściwej utylizacji niewykorzystanych dawek oraz rygorystycznego przestrzegania zasad aseptyki. Błędy organizacyjne mogą zwiększyć straty szczepionki lub ryzyko kontaminacji mikrobiologicznej. Kraje będą mogły porównywać ten model z podawaniem niemowlętom przeciwciała monoklonalnego nirsewimabu, zależnie od możliwości finansowych, kadrowych i logistycznych.

A subunit vaccine for multiple respiratory viruses.

Science advances

Jak szczepienie matki chroni niemowlę przed RSV

Szczepienie kobiety w ciąży
WHO rekomenduje podanie szczepionki w trzecim trymestrze ciąży.
Wytworzenie przeciwciał
Organizm matki wytwarza przeciwciała przeciw RSV po szczepieniu.
Transport przez łożysko
Przeciwciała przechodzą z krwi matki do krążenia płodu.
Bierna ochrona niemowlęcia
Dziecko otrzymuje ochronę przed ciężkim zakażeniem RSV po urodzeniu.

Opracowanie na podstawie treści artykułu i opisanego mechanizmu ochrony biernej.

Statystyki dotyczące zachorowań i śmiertelności z powodu RSV u dzieci poniżej 5. roku życia

WskaźnikWartość szacunkowa
Roczne hospitalizacje3,6 mln
Roczne zgony100 tys.
Procent zgonów w krajach o niskich i średnich dochodach97%

Na podstawie treści artykułu.

Dwie strategie ochrony niemowląt przed ciężkim RSV

Szczepienie kobiet w ciąży
+Przeciwciała są przekazywane dziecku jeszcze przed urodzeniem.
+Możliwość wykorzystania istniejących wizyt prenatalnych.
+Wielodawkowa fiolka może ograniczyć koszty i wymagania transportowe.
Wymaga dotarcia do kobiet w ciąży i odpowiedniego momentu szczepienia.
Konieczne są procedury dotyczące wykorzystania fiolki po otwarciu oraz aseptyki.
moment podaniaod 28. tygodnia ciąży według WHO
Nirsewimab dla niemowląt
+Podawany bezpośrednio dziecku po urodzeniu.
+Może być rozwiązaniem tam, gdzie szczepienie matki jest trudne do wdrożenia.
Wymaga organizacji podawania preparatu niemowlętom.
Wybór zależy od finansowania, personelu i możliwości logistycznych.
rodzaj ochronyprzeciwciało monoklonalne

Słownik pojęć

RSV
Syncytialny wirus oddechowy, który może powodować ciężkie zakażenia układu oddechowego, szczególnie u niemowląt.
Prekwalifikacja WHO
Ocena jakości, bezpieczeństwa i skuteczności produktu przeprowadzana przez WHO, która może umożliwić jego zakup przez agencje ONZ i programy międzynarodowe; nie jest tym samym co rejestracja przez EMA lub FDA.
Bierna odporność
Ochrona uzyskana dzięki gotowym przeciwciałom przekazanym z innego organizmu, w tym przypadku z matki do płodu przez łożysko.
Wielodawkowa fiolka
Opakowanie szczepionki zawierające kilka dawek przeznaczonych do pobrania i podania kolejnym osobom, zgodnie z instrukcją produktu i zasadami bezpieczeństwa.
Nirsewimab
Przeciwciało monoklonalne stosowane do bezpośredniej ochrony niemowląt przed ciężkim zakażeniem RSV.
Aseptyka
Zasady postępowania mające zapobiegać zanieczyszczeniu preparatu drobnoustrojami podczas jego przygotowania i podawania.

Najczęstsze pytania

Od którego tygodnia ciąży WHO rekomenduje szczepienie przeciw RSV?
W przedstawionym materiale wskazano podawanie szczepionki od 28. tygodnia ciąży, czyli w trzecim trymestrze.
Czy prekwalifikacja WHO oznacza, że szczepionka jest zarejestrowana w Europie lub USA?
Nie. Prekwalifikacja WHO jest oceną jakości, bezpieczeństwa i skuteczności produktu na potrzeby zakupów międzynarodowych. Nie zastępuje rejestracji prowadzonej przez EMA ani FDA.
Jak szczepienie matki chroni dziecko?
Po szczepieniu organizm matki wytwarza przeciwciała, które przechodzą przez łożysko i zapewniają niemowlęciu bierną ochronę po urodzeniu.
Jakie są wyzwania związane z wielodawkową fiolką?
Konieczne jest kontrolowanie czasu wykorzystania po otwarciu, właściwa utylizacja niewykorzystanych dawek oraz rygorystyczne przestrzeganie zasad aseptyki. Błędy mogą powodować straty szczepionki lub zwiększać ryzyko kontaminacji.
Czy szczepienie matki jest jedynym sposobem ochrony niemowląt przed RSV?
Nie. Kraje mogą porównywać tę strategię z podawaniem niemowlętom przeciwciała monoklonalnego nirsewimabu. Wybór zależy m.in. od finansowania, personelu i logistyki.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Rekomendacje na sezon 2026/2027: dopuszczono jednoczesne podawanie wielu szczepionek w aptekach

Nowe wytyczne dopuszczają podawanie pacjentom trzech, czterech lub więcej preparatów podczas jednej wizyty. Regulacje określają zasady techniczne wykonywania iniekcji oraz zalecane odstępy czasowe między szczepieniami. Zmiany mają na celu zwiększenie poziomu wyszczepialności i odciążenie placówek POZ.

29 lipca 2026

OPZCI apeluje do Ministerstwa Zdrowia o utrzymanie bezpłatnych szczepień przeciw RSV dla seniorów

Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych sprzeciwia się potencjalnemu ograniczeniu programu bezpłatnych szczepień przeciw RSV po pierwszym sezonie jego funkcjonowania. Eksperci uważają ocenę skuteczności po 12 miesiącach za niewiarygodną metodologicznie. Resort zdrowia oraz NFZ nie opublikowali dotąd oficjalnych decyzji o zmianach w finansowaniu.

9 września 2026

IMiD apeluje o powszechną profilaktykę RSV u niemowląt w Polsce

W 2025 roku w Polsce odnotowano ponad 94 tysiące zakażeń wirusem RSV. Eksperci z Instytutu Matki i Dziecka postulują wprowadzenie bezpłatnej profilaktyki przeciwciałami monoklonalnymi dla całego rocznika dzieci. Obecnie refundacja obejmuje jedynie wybrane grupy ryzyka, w tym wcześniaki.

10 września 2026

Szczepienie ciężarnej w szpitalu? Ministerstwo Zdrowia doprecyzowuje zasady refundacji

Resort zdrowia przekazał 25 maja, że podanie refundowanej szczepionki ciężarnej podczas hospitalizacji może stanowić część świadczenia gwarantowanego. Z opisu wynika, że szpital może zapewnić preparat samodzielnie albo pacjentka może zrealizować receptę refundowaną i otrzymać szczepionkę na oddziale. Materiał opiera się jednak na streszczeniu komunikatu przypisanego MZ, bez pełnego tekstu dokumentu.

27 maja 2026

Około 33 procent ciężarnych w Polsce zaszczepiło się przeciwko wirusowi RSV

W pierwszym sezonie powszechnej refundacji szczepionkę przeciw RSV przyjęło ok. 85–90 tysięcy ciężarnych w Polsce. Wirus odpowiada za większość zimowych hospitalizacji niemowląt z powodu zapalenia oskrzelików. Mimo bezpłatnego programu dwie trzecie kobiet w ciąży wciąż pozostaje niezaszczepionych.

5 września 2026

Eksperci apelują o refundację profilaktyki RSV dla wszystkich niemowląt

Eksperci medyczni wnioskują do resortu zdrowia o wdrożenie bezpłatnej profilaktyki RSV dla wszystkich niemowląt z wykorzystaniem nirsevimabu. Obecny program lekowy obejmuje zaledwie 1,5% populacji, podczas gdy większość hospitalizowanych stanowią dzieci bez wcześniejszych obciążeń zdrowotnych. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydała już pozytywną opinię w tej sprawie.

5 września 2026

StartSzukaj