Najważniejsze
- •Eksperci Instytutu Matki i Dziecka apelują o wprowadzenie w Polsce powszechnej, refundowanej profilaktyki wirusa RSV nirsewimabem dla wszystkich noworodków (~260 tys. dzieci rocznie).
- •W 2025 roku w Polsce zarejestrowano ponad 94 tys. zakażeń RSV, a zachorowania wśród dzieci do 2. roku życia wzrosły z 18 tys. do 33 tys. przypadków.
- •Blisko 55% zakażeń niemowląt pochodzi od najbliższych członków rodziny, podczas gdy zaledwie 25% kobiet w ciąży przyjmuje szczepienie ochronne.
- •Doświadczenia z 19 państw europejskich wykazują redukcję hospitalizacji niemowląt z powodu RSV o 70–89% po wdrożeniu powszechnych programów immunizacji.
- •Szacowany roczny koszt powszechnego programu profilaktyki wyniósłby od 250 do 400 mln zł; decyzje w sprawie refundacji nie zostały jeszcze podjęte.
Eksperci Instytutu Matki i Dziecka zaapelowali we wrześniu 2026 roku o wprowadzenie w Polsce powszechnego, refundowanego programu profilaktyki zakażeń wirusem RSV u wszystkich niemowląt.
Eksperci Instytutu Matki i Dziecka oraz Fundacji IMiD zaapelowali we wrześniu 2026 roku o wprowadzenie w Polsce powszechnego, refundowanego programu profilaktyki zakażeń wirusem RSV u wszystkich niemowląt. Wniosek uzasadniają danymi z raportu „Kompas gotowości na RSV u niemowląt”, z którego wynika, że od 1 stycznia do 15 grudnia 2025 roku odnotowano ponad 94 tys. przypadków infekcji. W tym samym okresie liczba zachorowań wśród dzieci do drugiego roku życia wzrosła z 18 do 33 tysięcy.
Lekarze z Instytutu Matki i Dziecka – dr n. med. Alicja Karney, prof. dr hab. n. med. Marcin Czech oraz dr hab. n. med. Paweł Krajewski – domagają się wdrożenia systemowego finansowania profilaktyki przeciwciałami monoklonalnymi dla każdego noworodka. Wskazują przy tym na ryzyko przeciążenia oddziałów pediatrycznych oraz intensywnej terapii w szczycie sezonu infekcyjnego. Z danych zaprezentowanych przez prof. Marcina Czecha wynika, że aż 54,8% transmisji wirusa RSV na niemowlęta pochodzi od najbliższych członków rodziny: rodziców, rodzeństwa oraz dziadków.
Potrzeba zmian w refundacji i doświadczenia międzynarodowe
Dr Dorota Kleszczewska z Fundacji IMiD zwróciła uwagę na niski poziom immunizacji wśród kobiet w ciąży – z profilaktycznych szczepień korzysta obecnie w Polsce zaledwie jedna na cztery ciężarne (25%). Obowiązujące przepisy nie gwarantują powszechnej ochrony całemu rocznikowi, a bezpłatny dostęp do przeciwciał monoklonalnych przysługuje wyłącznie wybranym grupom wysokiego ryzyka, głównie wcześniakom.
Powszechna profilaktyka polegająca na jednorazowym podaniu nowoczesnego preparatu (nirsewimabu) całemu rocznikowi noworodków w Polsce – liczącemu około 260 tys. dzieci – kosztowałaby budżet państwa szacunkowo od 250 do 400 mln zł rocznie. Dla porównania, w szczycie sezonu infekcyjnego obłożenie polskich oddziałów pediatrycznych cyklicznie przekracza 100%.
Powszechną immunizację niemowląt finansuje obecnie 19 państw europejskich, w tym Francja i Hiszpania. Dane gromadzone w tych krajach pokazują, że wprowadzenie państwowego programu ograniczyło hospitalizacje niemowląt z powodu zakażeń wirusem RSV o 70–89%.
Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nie podjęły dotąd decyzji o refundacji i rozszerzeniu programu na wszystkie noworodki. Realizacja postulatu ekspertów zależy od oficjalnej wyceny kosztów oraz przyszłych rozstrzygnięć budżetowych.
Statystyki i koszty zakażeń RSV oraz profilaktyki w Polsce i Europie
| Wskaźnik / Obszar | Wartość / Dane statystyczne |
|---|---|
| Liczba zakażeń RSV w Polsce (1.01–15.12.2025) | ponad 94 000 przypadków |
| Wzrost zachorowań u dzieci do 2. roku życia | z 18 000 do 33 000 przypadków |
| Transmisja wirusa z najbliższego otoczenia domowego | 54,8% zachorowań |
| Poziom zaszczepienia kobiet w ciąży w Polsce | 25% (1 na 4 ciężarne) |
| Roczny koszt powszechnej immunizacji w Polsce (ok. 260 tys. noworodków) | 250 – 400 mln zł |
| Redukcja hospitalizacji niemowląt w 19 krajach Europy (np. Francja, Hiszpania) | o 70% do 89% |
Źródło: Raport „Kompas gotowości na RSV u niemowląt” / IMiD
RSV w Polsce i efektywność profilaktyki
Dane: Opracowanie „Kompas gotowości na RSV u niemowląt”, IMiD
Słownik pojęć
- Wirus RSV
- Wirus nabłonka oddechowego (Respiratory Syncytial Virus), powszechny patogen wywołujący infekcje dróg oddechowych, szczególnie niebezpieczny dla niemowląt i małych dzieci.
- Nirsewimab
- Długodziałające przeciwciało monoklonalne stosowane w profilaktyce zakażeń dolnych dróg oddechowych wywołanych przez RSV u noworodków i niemowląt.
- Przeciwciała monoklonalne
- Białka wytworzone laboratoryjnie, które naśladują naturalne przeciwciała układu odpornościowego i neutralizują określone patogeny (odporność bierna).
- Immunizacja
- Proces uodpornienia organizmu na działanie czynników chorobotwórczych poprzez podanie szczepionki lub gotowych przeciwciał.
- AOTMiT
- Państwowa jednostka doradcza oceniająca m.in. zasadność finansowania i refundacji procedur oraz leków ze środków publicznych w Polsce.
