Najważniejsze
- •ZUS wszczął postępowania wyjaśniające wobec trzech lekarzy z Wielkopolski, którzy w 2025 r. wystawili łącznie blisko 56,6 tys. zwolnień lekarskich.
- •Urząd sprawdza, czy zaświadczenia były poprzedzone bezpośrednim badaniem pacjenta i wystawiane zgodnie z przepisami; w razie uchybień grozi zakaz wystawiania L4 nawet na 12 miesięcy.
- •Sprawa wpisuje się w szerszy problem absencji chorobowej: w 2023 r. Polacy spędzili na zwolnieniach ponad 290 mln dni, a koszt dla budżetu wyniósł ok. 35 mld zł.
- •Wielkopolska należy do regionów z najwyższą średnią liczbą zwolnień wystawianych przez lekarza, znacznie wyższą niż np. w woj. podlaskim.
- •ZUS deklaruje wykorzystanie algorytmów statystycznych do lepszej selekcji kontroli, co ma zwiększać skuteczność wykrywania nadużyć.
ZUS wszczął postępowania wyjaśniające wobec trzech lekarzy z Wielkopolski, którzy w 2025 roku wystawili łącznie blisko 56,6 tys. zwolnień lekarskich.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowania wyjaśniające wobec trzech lekarzy z Wielkopolski, którzy w 2025 roku wystawili łącznie blisko 56,6 tys. zwolnień lekarskich. ZUS sprawdza, czy medycy przeprowadzali wymagane prawem bezpośrednie badania pacjentów i czy zaświadczenia wydawali zgodnie z przepisami.
Według danych przedstawionych przez ZUS lekarze wystawiali zwolnienia na jednostki chorobowe niezwiązane z ich specjalizacją. Nie podano, czy korzystali przy tym z internetowych „zwolnieniomatów”. Wiadomo jednak, że byli zatrudnieni w szpitalach. W przypadku stwierdzenia uchybień grozi im odebranie prawa do wystawiania zwolnień na okres do 12 miesięcy. Jeden z lekarzy już otrzymał taką decyzję, ale złożył odwołanie.
Dobrochna Bubnowska, dyrektor I Oddziału ZUS w Poznaniu, poinformowała, że sprawa trzech rekordzistów nie jest odosobniona. ZUS analizuje dane o liczbie wystawianych zwolnień, ich odbiorcach oraz lekarzach, którzy je wystawiają. Według Bubnowskiej urząd ma wytypowaną grupę medyków, wobec których prowadzi postępowania wyjaśniające. Sama kontrola przyniosła już efekt: miesięczna liczba zwolnień wystawianych przez tę trójkę spadła o około połowę.
Sprawa wpisuje się w szerszy problem absencji chorobowej w Polsce. W 2023 roku Polacy spędzili na zwolnieniach ponad 290 mln dni, a lekarze wystawili 27,5 mln zaświadczeń. Koszt absencji chorobowych dla budżetu państwa wyniósł około 35 mld zł. Średnia liczba wystawianych zaświadczeń przez lekarzy w Wielkopolsce sięgnęła 157,5, co plasuje region w czołówce kraju. Dla porównania, w województwie podlaskim lekarz wystawił średnio około 80 zaświadczeń.
ZUS podaje też, że w 2023 roku liczba kontroli w stosunku do wystawionych zwolnień wyniosła niemal 1,8 proc., wobec blisko 3 proc. w 2016 roku. Jednocześnie rośnie kwota wstrzymanych zasiłków chorobowych. Urząd tłumaczy to skuteczniejszą selekcją przypadków do kontroli i wykorzystaniem algorytmu statystycznego, który analizuje wiele danych dotyczących ubezpieczonych.
W praktyce sprawa trzech lekarzy może stać się testem dla systemu kontroli zwolnień lekarskich. Jeśli ZUS potwierdzi nieprawidłowości, sankcje mogą objąć nie tylko zakaz wystawiania L4, ale też kolejne postępowania wobec innych medyków, których aktywność budzi zastrzeżenia.
Jak ZUS kontroluje zwolnienia lekarskie
Na podstawie informacji zawartych w artykule i opisu działań ZUS.
Dane dotyczące zwolnień lekarskich i kontroli ZUS przytoczone w artykule
| Wskaźnik | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Lekarze objęci postępowaniem w Wielkopolsce | 3 | W 2025 r. wystawili łącznie blisko 56,6 tys. zwolnień |
| Łączna liczba zwolnień tych lekarzy | 56,6 tys. | Dane ZUS za 2025 r. |
| Spadek miesięcznej liczby zwolnień po wszczęciu kontroli | ok. 50% | Efekt działań ZUS |
| Dni spędzone przez Polaków na zwolnieniach w 2023 r. | ponad 290 mln | Skala absencji chorobowej |
| Liczba zaświadczeń wystawionych w 2023 r. | 27,5 mln | Dane ogólnopolskie |
| Koszt absencji chorobowych dla budżetu państwa | ok. 35 mld zł | Szacunek za 2023 r. |
| Średnia liczba zaświadczeń na lekarza w Wielkopolsce | 157,5 | Jedna z najwyższych wartości w kraju |
| Średnia liczba zaświadczeń na lekarza w woj. podlaskim | ok. 80 | Dla porównania |
| Odsetek kontroli do liczby wystawionych zwolnień w 2023 r. | niemal 1,8% | Względem blisko 3% w 2016 r. |
| Odsetek kontroli do liczby wystawionych zwolnień w 2016 r. | blisko 3% | Dane porównawcze ZUS |
Źródło: dane przytoczone w artykule na podstawie informacji ZUS.
Słownik pojęć
- zwolnienie lekarskie (L4)
- Zaświadczenie lekarskie potwierdzające czasową niezdolność do pracy.
- postępowanie wyjaśniające
- Procedura sprawdzająca, czy doszło do naruszenia przepisów lub nadużyć.
- bezpośrednie badanie pacjenta
- Osobista ocena stanu zdrowia chorego przez lekarza przed wystawieniem zaświadczenia.
- zakaz wystawiania zwolnień
- Sankcja polegająca na czasowym odebraniu prawa do wystawiania L4.
- algorytm statystyczny
- Narzędzie analityczne wykorzystujące dane do wykrywania nietypowych wzorców lub ryzyk.
- absencja chorobowa
- Nieobecność w pracy spowodowana chorobą, zwykle potwierdzona zwolnieniem lekarskim.
