Najważniejsze
- •W pierwszym półroczu 2026 roku odnotowano 14,1 mln zwolnień lekarskich (spadek o 2,7% rok do roku).
- •Łączna liczba dni absencji chorobowej wyniosła 147,7 mln dni (spadek o 0,3%).
- •Najczęstszą przyczyną nieobecności w pracy były choroby układu mięśniowo-szkieletowego (21,6 mln dni), a tuż za nimi uplasowały się zaburzenia psychiczne (18,2 mln dni).
- •Kobiety odpowiadały za 56,3% wszystkich wystawionych zaświadczeń, a średni czas ich absencji był dłuższy niż u mężczyzn.
- •Aż 44,5% zwolnień wystawiono na krótki okres od 1 do 5 dni.
Według danych ZUS z 20 sierpnia 2026 roku w pierwszym półroczu w Polsce zarejestrowano 14,1 mln zwolnień lekarskich na łączną liczbę 147,7 mln dni absencji chorobowej.
Kluczowe statystyki zwolnień lekarskich (I półrocze 2026 r.)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował 20 sierpnia 2026 roku dane, z których wynika, że w pierwszym półroczu w Polsce zarejestrowano 14,1 mln zwolnień lekarskich. Przełożyło się to na łącznie 147,7 mln dni absencji chorobowej. Oznacza to spadek liczby wystawionych zaświadczeń o 2,7% oraz liczby dni absencji o 0,3% w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku.
Ubezpieczeni najczęściej opuszczali pracę z powodu własnej choroby. Z tego tytułu wystawiono 11,4 mln zaświadczeń na łączną liczbę 123,1 mln dni. Średni czas absencji chorobowej wyniósł 24,98 dnia. U kobiet wskaźnik ten osiągnął 25,7 dnia, natomiast u mężczyzn – 24,11 dnia. Kobiety otrzymały 56,3% wszystkich zwolnień. Biorąc pod uwagę wiek pacjentów, najwięcej dni absencji wygenerowały osoby w wieku od 30 do 39 lat.
Najczęstszą przyczyną nieobecności w pracy były choroby układu mięśniowo-szkieletowego (21,6 mln dni absencji). Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania przełożyły się na 18,2 mln dni, natomiast urazy i zatrucia – na 17,2 mln dni.
Struktura i długość zwolnień lekarskich
Analiza struktury zwolnień wskazuje, że najwięcej zaświadczeń – aż 44,5% – lekarze wystawili na okres od 1 do 5 dni. W ujęciu rocznym udział zwolnień jednodniowych wzrósł z 7,8% do 8,8%, a dokumentów obejmujących od 11 do 30 dni – do 29,3%. ZUS odnotował spadek udziału chorób układu oddechowego o 3,2 punktu procentowego. Jednocześnie wzrósł odsetek absencji spowodowanych urazami, zatruciami oraz zaburzeniami psychicznymi.
W samym czerwcu 2026 roku lekarze wystawili zaledwie 900 zwolnień z powodu grypy i 300 z powodu COVID-19. Z tytułu opieki nad dzieckiem wystawiono 1,48 mln dokumentów L4, a opieka nad innym członkiem rodziny wymagała wydania 283 tys. zaświadczeń.
Przyczyny zmian i koszty absencji chorobowej
Rosnąca liczba dni absencji z powodu zaburzeń psychicznych stanowi kontynuację trendu widocznego od wybuchu pandemii COVID-19 w 2020 roku. Wynika to m.in. ze zwiększonej diagnostyki depresji oraz wypalenia zawodowego. Zmiany w strukturze długości zwolnień zbiegły się w czasie z wejściem w życie przepisów liberalizujących zasady aktywności chorych podczas pobytu na L4.
W polskim systemie prawnym koszty wynagrodzenia chorobowego za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym pokrywa pracodawca. W przypadku pracowników powyżej 50. roku życia okres ten wynosi 14 dni. ZUS przejmuje finansowanie świadczenia dopiero po upływie tego czasu.
Prezentowane statystyki nie uwzględniają jednak osób zatrudnionych na umowach o dzieło oraz zleceniobiorców, którzy nie przystąpili do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dane nie obejmują również samozatrudnionych nieopłacających składek chorobowych. Ponadto w raporcie brakuje informacji o kosztach finansowych poniesionych przez pracodawców oraz komentarza medycznego wyjaśniającego spadek liczby infekcji układu oddechowego. Utrudnia to pełną ocenę realnego obciążenia przedsiębiorstw oraz systemu ochrony zdrowia.
Główne przyczyny nieobecności chorobowej w I półroczu 2026 r.
| Przyczyna absencji | Liczba dni absencji (w milionach) |
|---|---|
| Choroby układu mięśniowo-szkieletowego | 21,6 |
| Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania | 18,2 |
| Urazy i zatrucia | 17,2 |
Dane ZUS (sierpień 2026 r.)
Słownik pojęć
- L4 (zwolnienie lekarskie)
- Zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub konieczności opieki nad chorym członkiem rodziny.
- Wynagrodzenie chorobowe
- Świadczenie pieniężne wypłacane pracownikowi przez pracodawcę za czas niezdolności do pracy trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego (lub do 14 dni w przypadku pracowników powyżej 50. roku życia).
- Zasiłek chorobowy
- Świadczenie wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) po wyczerpaniu okresu wypłaty wynagrodzenia chorobowego przez pracodawcę (od 34. lub 15. dnia niezdolności do pracy).
- Absencja chorobowa
- Okres nieobecności pracownika w pracy spowodowany chorobą, wypadkiem lub koniecznością sprawowania opieki.
