ZUS podał dane o L4 za pierwsze półrocze 2026 roku. Spada liczba zwolnień lekarskich

Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował 20 sierpnia 2026 roku dane, z których wynika, że w pierwszym półroczu w Polsce zarejestrowano 14,1 mln zwolnień lekarskich. Przełożyło się to na łącznie 147,7 mln dni absencji chorobowej. Oznacza to spadek liczby wystawionych zaświadczeń o 2,7% oraz liczby dni absencji o 0,3% w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku.

Ubezpieczeni najczęściej opuszczali pracę z powodu własnej choroby. Z tego tytułu wystawiono 11,4 mln zaświadczeń na łączną liczbę 123,1 mln dni. Średni czas absencji chorobowej wyniósł 24,98 dnia. U kobiet wskaźnik ten osiągnął 25,7 dnia, natomiast u mężczyzn – 24,11 dnia. Kobiety otrzymały 56,3% wszystkich zwolnień. Biorąc pod uwagę wiek pacjentów, najwięcej dni absencji wygenerowały osoby w wieku od 30 do 39 lat.

Najczęstszą przyczyną nieobecności w pracy były choroby układu mięśniowo-szkieletowego (21,6 mln dni absencji). Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania przełożyły się na 18,2 mln dni, natomiast urazy i zatrucia – na 17,2 mln dni.

Struktura i długość zwolnień lekarskich

Analiza struktury zwolnień wskazuje, że najwięcej zaświadczeń – aż 44,5% – lekarze wystawili na okres od 1 do 5 dni. W ujęciu rocznym udział zwolnień jednodniowych wzrósł z 7,8% do 8,8%, a dokumentów obejmujących od 11 do 30 dni – do 29,3%. ZUS odnotował spadek udziału chorób układu oddechowego o 3,2 punktu procentowego. Jednocześnie wzrósł odsetek absencji spowodowanych urazami, zatruciami oraz zaburzeniami psychicznymi.

W samym czerwcu 2026 roku lekarze wystawili zaledwie 900 zwolnień z powodu grypy i 300 z powodu COVID-19. Z tytułu opieki nad dzieckiem wystawiono 1,48 mln dokumentów L4, a opieka nad innym członkiem rodziny wymagała wydania 283 tys. zaświadczeń.

Przyczyny zmian i koszty absencji chorobowej

Rosnąca liczba dni absencji z powodu zaburzeń psychicznych stanowi kontynuację trendu widocznego od wybuchu pandemii COVID-19 w 2020 roku. Wynika to m.in. ze zwiększonej diagnostyki depresji oraz wypalenia zawodowego. Zmiany w strukturze długości zwolnień zbiegły się w czasie z wejściem w życie przepisów liberalizujących zasady aktywności chorych podczas pobytu na L4.

W polskim systemie prawnym koszty wynagrodzenia chorobowego za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym pokrywa pracodawca. W przypadku pracowników powyżej 50. roku życia okres ten wynosi 14 dni. ZUS przejmuje finansowanie świadczenia dopiero po upływie tego czasu.

Prezentowane statystyki nie uwzględniają jednak osób zatrudnionych na umowach o dzieło oraz zleceniobiorców, którzy nie przystąpili do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dane nie obejmują również samozatrudnionych nieopłacających składek chorobowych. Ponadto w raporcie brakuje informacji o kosztach finansowych poniesionych przez pracodawców oraz komentarza medycznego wyjaśniającego spadek liczby infekcji układu oddechowego. Utrudnia to pełną ocenę realnego obciążenia przedsiębiorstw oraz systemu ochrony zdrowia.