Najważniejsze
- •Proste testy sprawności u osób 65+ mogą pomagać przewidywać ryzyko zgonu w kolejnych latach.
- •Najsilniej z umieralnością wiązał się test 8-foot up-and-go, a także próby równowagi, siły i wydolności.
- •Łączny indeks obejmujący siedem testów najlepiej różnicował ryzyko zgonu.
- •Sama deklarowana aktywność fizyczna nie tłumaczyła w pełni różnic między grupami, co sugeruje wartość obiektywnej oceny sprawności.
- •Badanie ma ograniczenia: jednorazowy pomiar, brak części czynników ryzyka i wykluczenie najstarszych oraz części chorych pacjentów.
Lepsze wyniki w prostych testach sprawności fizycznej wiązały się z niższym ryzykiem zgonu u osób po 65. roku życia w siedmioletniej obserwacji prowadzonej na Tajwanie.
Badanie przeprowadzone na Tajwanie wykazało, że starsi dorośli, którzy osiągali lepsze wyniki w testach sprawności fizycznej, mieli wyraźnie niższe ryzyko zgonu w ciągu siedmiu lat. Zespół Li-Lin Liang z National Yang Ming Chiao Tung University w Tajpej przeanalizował dane 13 tys. 423 osób w wieku 65 lat i starszych, a zgony śledził do 31 grudnia 2022 roku.
W całej badanej grupie zmarło 1631 osób, czyli 12,2 proc. uczestników. Największą różnicę badacze zauważyli w teście 8-foot up-and-go, który sprawdzał wstawanie z krzesła, przejście 8 stóp wokół pachołka i powrót na miejsce. W najwolniejszej grupie zmarło 661 z 2621 osób w okresie obserwacji. W najszybszej grupie zmarło 133 z 2701 osób. Po uwzględnieniu wieku, płci, dochodów, wykształcenia, regionu zamieszkania, chorób przewlekłych i deklarowanej aktywności fizycznej najszybsi mieli o 41 proc. niższe ryzyko zgonu niż najwolniejsi.
Silny związek ze śmiertelnością badacze odnotowali także w teście stania na jednej nodze. W tej próbie grupa z najwyższym wynikiem miała około 50 proc. niższe ryzyko zgonu w porównaniu z grupą z najniższym wynikiem. Wynik w teście wstawania z krzesła dawał 55 proc., a w dwuminutowym teście marszu w miejscu 58 proc. Najsłabiej wypadły testy elastyczności. Najlepszy wynik dał jednak łączny indeks sprawności oparty na wszystkich siedmiu próbach. Wtedy ryzyko zgonu wynosiło 39 proc. w porównaniu z grupą o najgorszych wynikach.
Tylko 4399 uczestników, czyli 32,8 proc., deklarowało regularny ruch zgodny z zaleceniem 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo. Mimo to zgłaszana aktywność nie tłumaczyła w pełni różnic między grupami. Autorzy zwracają uwagę, że obiektywny test sprawności może pokazywać rezerwę zdrowotną, której nie widać w samym wykazie chorób ani w deklaracjach pacjenta.
Badanie ma znaczenie w kontekście starzenia się społeczeństw i oceny ryzyka w geriatrii. Zespół oparł się jednak na jednorazowym pomiarze sprawności, więc nie może stwierdzić, czy poprawa wyników w czasie rzeczywiście zmniejsza ryzyko zgonu. Nie uwzględniono też wszystkich możliwych czynników ryzyka, w tym palenia tytoniu, a do analizy nie włączono osób po 90. roku życia oraz części pacjentów z demencją, udarem lub amputacją.
W praktyce wyniki sugerują, że krótkie testy równowagi, zwinności i siły mogą uzupełniać ocenę stanu zdrowia starszych pacjentów. Autorzy chcą teraz sprawdzić, czy poprawa sprawności w kolejnych latach przekłada się na lepsze przeżycie.
Najważniejsze wyniki badania z Tajwanu
| Miara / test | Porównywane grupy | Wynik w grupie najwyższej względem najniższej | Liczba zgonów / uczestników |
|---|---|---|---|
| Cała kohorta | 13 423 osoby, 65+ | 12,2% zgonów w 7 lat | 1631 / 13 423 |
| 8-foot up-and-go | najszybsza vs najwolniejsza grupa | 41% ryzyka zgonu | 133 / 2701 vs 661 / 2621 |
| Stanie na jednej nodze | najwyższa vs najniższa grupa | 50% ryzyka zgonu | brak danych w tekście |
| Wstawanie z krzesła | najwyższa vs najniższa grupa | 55% ryzyka zgonu | brak danych w tekście |
| Dwuminutowy marsz w miejscu | najwyższa vs najniższa grupa | 58% ryzyka zgonu | brak danych w tekście |
| Łączny indeks sprawności | najlepsze vs najgorsze wyniki | 39% ryzyka zgonu | brak danych w tekście |
| Regularna aktywność fizyczna | deklarowało ją 4399 osób | 32,8% uczestników | 4399 / 13 423 |
Na podstawie opisu badania w artykule oraz streszczenia publikacji w PubMed.
Jakie testy sprawności najlepiej wiązały się z niższą śmiertelnością?
Na podstawie badania Physical Fitness and All-Cause Mortality in Older Adults (Taiwan).
Słownik pojęć
- 8-foot up-and-go
- Krótki test zwinności i równowagi: wstanie z krzesła, przejście 8 stóp wokół pachołka i powrót na miejsce.
- Współczynnik hazardu (AHR)
- Miara ryzyka zdarzenia w czasie; wartości poniżej 1 oznaczają niższe ryzyko w porównaniu z grupą referencyjną.
- Kohorta
- Grupa osób obserwowanych w badaniu przez określony czas.
- Indeks sprawności
- Łączny wynik z kilku testów fizycznych, pokazujący ogólną sprawność uczestnika.
- Sprawność obiektywna
- Fizyczna wydolność oceniana za pomocą testów, a nie tylko na podstawie deklaracji pacjenta.
- Równowaga i zwinność
- Zdolność do utrzymania stabilnej postawy i szybkiej, kontrolowanej zmiany pozycji ciała.
