Badanie Cambridge i UCL ujawnia początki białaczki dekady przed diagnozą

Naukowcy z University of Cambridge i University College London przeanalizowali archiwalne, seryjne próbki krwi kobiet, u których później rozwinęła się ostra białaczka szpikowa (AML). Wyniki wskazują, że zmiany klonalne związane z chorobą mogły pojawiać się wiele lat, a w części przypadków nawet dziesięciolecia przed rozpoznaniem.

Badacze pod kierunkiem prof. Jamiego Blundella zrekonstruowali kolejność mutacji oraz tempo wzrostu zmienionych klonów komórkowych. W materiałach prasowych jako pierwszą autorkę wskazano dr Caroline Watson. Analiza objęła próbki pobierane w kolejnych latach w ramach brytyjskiego badania UKCTOCS. Materiały prasowe mówią o 47 kobietach, u których później rozwinęła się AML, oraz 46 kobietach z grupy kontrolnej. Liczb tych nie potwierdzono jednak niezależnie w pełnej publikacji.

Zespół zastosował ultraczułe sekwencjonowanie DNA i modelowanie matematyczne. Zgodnie z tymi modelami w około dwóch trzecich przypadków pierwsza mutacja mogła pojawić się przed 20. rokiem życia. Próbki pobierano przez maksymalnie 11 lat, a w niektórych przypadkach najstarszą próbkę pobrano 15 lat przed rozpoznaniem. Po nabyciu kolejnych mutacji klony miały rosnąć szybciej. Materiały opisują w części przypadków dwu- lub trzykrotne przyspieszenie wzrostu. Klony z czterema mutacjami miały podwajać swoją liczebność w ciągu kilku tygodni.

W co najmniej jednej trzeciej przypadków miał wystąpić tak zwany „somatic sweep”, czyli proces, w którym jeden zmutowany klon zdominował produkcję komórek krwi. Nie wiadomo jednak, jaki próg dominacji przyjęli autorzy ani czy zjawisko to ma jakąkolwiek potwierdzoną wartość diagnostyczną. W około jednej piątej przypadków sygnał klonalny miał być widoczny dopiero rok lub dwa lata przed rozpoznaniem. Badacze nie analizowali próbek pobranych dokładnie w chwili rozpoznania.

AML to agresywny nowotwór krwi, w którym nieprawidłowe komórki wypierają prawidłowe komórki krwiotwórcze. Sama obecność mutacji związanych z białaczką nie oznacza jeszcze choroby. Klonalna hematopoeza występuje także u części zdrowych osób, a tylko u mniejszości z nich rozwija się AML.

Materiały nie potwierdzają bibliograficznie, że badanie ukazało się w czasopiśmie „Nature” w listopadzie 2026 r. Nie podają również pełnego tytułu, DOI ani numeru artykułu. Analiza nie testowała terapii zapobiegającej AML i nie wykazała, że wcześniejsze wykrycie klonu poprawia przeżycie. Potrzebne są niezależne badania, ocena wartości predykcyjnej tego sygnału oraz badania interwencyjne.