Najważniejsze
- •U osób po 80. roku życia bardzo szybki chód wiązał się z około 50-procentowo niższym ryzykiem spadku funkcji poznawczych.
- •Za „super movers” uznano 9 proc. najszybszych uczestników badania, którzy chodzili co najmniej 1,5 odchylenia standardowego szybciej od średniej dla rówieśników.
- •Lepsza sprawność chodu szła w parze z większym zachowaniem objętości hipokampa, ważnego dla pamięci i orientacji przestrzennej.
- •Możliwy mechanizm związku obejmuje pracę mięśni, układu krążenia i płuc oraz uwalnianie z mięśni cząsteczek sygnałowych, m.in. BDNF.
- •Szybki chód może być zarówno czynnikiem ochronnym, jak i markerem ogólnego stanu zdrowia oraz odporności mózgu na zmiany związane z wiekiem.
Osoby po 80. roku życia, które chodziły wyjątkowo szybko, miały w badaniu o połowę niższe ryzyko spadku funkcji poznawczych niż ich wolniej chodzący rówieśnicy.
Badanie opublikowane 6 lipca 2026 roku wykazało, że osoby po 80. roku życia, które chodzą wyjątkowo szybko, znacznie rzadziej doświadczają spadku funkcji poznawczych. Naukowcy z Albert Einstein College of Medicine opisali tę grupę jako „super movers” i ocenili, że ich ryzyko pogorszenia sprawności poznawczej było o około 50 proc. niższe niż u rówieśników poruszających się wolniej.
Zespół badawczy kierowany m.in. przez dr Sofiyę Milman przeanalizował dane prawie 4 tys. starszych osób uczestniczących w długoterminowym badaniu nad starzeniem. Uczestnicy wykonali test chodu na czas. Do grupy „super movers” zakwalifikowano 9 proc. najszybszych osób, które osiągnęły prędkość chodu co najmniej 1,5 odchylenia standardowego powyżej średniej dla swojej grupy wiekowej. To właśnie u nich najrzadziej obserwowano późniejszy spadek funkcji poznawczych.
Autorzy badania podają też, że szybsi uczestnicy częściej zachowywali objętość hipokampa wraz z wiekiem. Hipokamp odpowiada m.in. za pamięć i orientację przestrzenną. Wcześniejsze prace łączyły regularną aktywność fizyczną z większą objętością tej części mózgu, a nowe wyniki wpisują się w ten kierunek obserwacji.
W artykule przywołano również wyjaśnienia dotyczące możliwego mechanizmu tego związku. Chodzenie wymaga równowagi, koordynacji i siły, a więc sprawnego działania wielu układów organizmu. Podczas ruchu pracują mięśnie, układ krążenia i płuca, a mięśnie uwalniają cząsteczki sygnałowe, które mogą wpływać także na pracę mózgu. Wśród wymienianych związków znalazł się BDNF, białko ważne dla przeżycia i utrzymania neuronów.
Badacze zwracają jednak uwagę, że szybki chód może być nie tylko czynnikiem chroniącym, ale też markerem ogólnego stanu zdrowia. U niektórych „super movers” wykryto w mózgu blaszki i splątki związane z chorobą Alzheimera, mimo braku objawów. To sugeruje, że większa sprawność ruchowa może współistnieć z większą odpornością mózgu na zmiany związane z wiekiem.
Wcześniejsze badania wielokrotnie pokazywały związek między aktywnością fizyczną a zdrowiem mózgu. Autorzy przypominają też, że na starzenie poznawcze wpływają geny i styl życia. W praktyce wyniki te wzmacniają argument za promowaniem ruchu wśród seniorów, zwłaszcza w społeczeństwie, które szybko się starzeje.
Kluczowe liczby z badania o szybkim chodzie i funkcjach poznawczych po 80. roku życia
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba uczestników | prawie 4 000 | Analizowana kohorta starszych osób w badaniu długoterminowym |
| Udział „super movers” | 9% | Najbardziej dynamiczna grupa chodząca najszybciej |
| Próg kwalifikacji | ≥ 1,5 SD powyżej średniej | Definicja bardzo szybkiego chodu względem rówieśników |
| Ryzyko spadku funkcji poznawczych | o ok. 50% niższe | Wynik porównania „super movers” z wolniej chodzącymi osobami |
| Data publikacji badania | 6 lipca 2026 | Termin publikacji opisywanego badania |
Na podstawie treści artykułu oraz przywołanych źródeł prasowych z 6.07.2026.
Jak szybki chód może wiązać się z lepszą kondycją mózgu?
Na podstawie badania opisywanego w artykule z 6.07.2026.
Słownik pojęć
- Funkcje poznawcze
- Zestaw procesów umysłowych, takich jak pamięć, uwaga, język, orientacja i zdolność myślenia.
- Hipokamp
- Struktura mózgu ważna dla pamięci i orientacji przestrzennej, szczególnie w procesach starzenia.
- BDNF
- Białko (czynnik neurotroficzny pochodzenia mózgowego) wspierające przeżycie, wzrost i utrzymanie neuronów.
- Odchylenie standardowe (SD)
- Miara statystyczna pokazująca, jak bardzo wynik odbiega od średniej w grupie.
- Blaszki i splątki
- Nieprawidłowe złogi białkowe w mózgu kojarzone z chorobą Alzheimera.
- Czynniki neurotroficzne
- Substancje wspierające rozwój, przeżycie i funkcjonowanie komórek nerwowych.
