Najważniejsze
- •Raport OZZPiP wskazuje, że wzrost liczby pielęgniarek pracujących z pacjentami w 2024 r. był niewielki i niemal w całości wynikał z dalszej aktywności zawodowej osób po 60. roku życia.
- •Według przywołanych danych około 22 proc. pielęgniarek pracujących z pacjentami ma już uprawnienia emerytalne, co pokazuje rosnącą zależność systemu od starszych kadr.
- •Wskaźnik 5,8 pielęgniarki na 1000 mieszkańców sugeruje, że Polska pozostaje wyraźnie poniżej poziomów raportowanych dla krajów OECD, choć porównywalność metodologii wymaga doprecyzowania.
- •Deficyt lub znaczny deficyt pielęgniarek ma występować w niemal 300 powiatach, co pokazuje, że problem nie dotyczy już pojedynczych regionów.
- •Pełna ocena skali kryzysu kadrowego wymaga ujawnienia metodologii raportu oraz odniesienia się do danych przez instytucje publiczne, m.in. MZ, NFZ i NIPiP.
OZZPiP podał, że w 2024 r. liczba pielęgniarek pracujących z pacjentami wzrosła do 219,9 tys., ale niemal cały przyrost zapewniły osoby po 60. roku życia. Deficyt pielęgniarek dotyczy już niemal 300 powiatów.
Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych przedstawił 26 maja 2026 r. raport „Analizy kadrowe pielęgniarek – aktualizacja”, z którego wynika, że w 2024 r. liczba pielęgniarek pracujących z pacjentami wzrosła w Polsce do 219,9 tys. Związek podał, że był to wzrost o 3,8 tys. rok do roku, z czego 3,7 tys. stanowiły osoby po 60. roku życia. Według danych przywołanych przez OZZPiP w 2026 r. deficyt lub znaczny deficyt pielęgniarek występuje także w niemal 300 powiatach.
Raport, na który powołują się relacje z konferencji, dotyczy pielęgniarek faktycznie pracujących z pacjentami, a nie wszystkich osób mających prawo wykonywania zawodu. To rozróżnienie związek uznał za kluczowe dla oceny rzeczywistej dostępności personelu. W materiałach z konferencji nie opublikowano jednak pełnej metodologii, dlatego nie wiadomo dokładnie, jak zdefiniowano kategorię „pracujące z pacjentami”.
Według danych prezentowanych przez OZZPiP ponad jedna piąta pielęgniarek pracujących z pacjentami ma już uprawnienia emerytalne. Termedia, powołując się na raport, podaje dokładnie 22 proc. Krystyna Ptok, przewodnicząca OZZPiP, mówiła podczas konferencji, że „to nie młode kadry ratują dziś system”, lecz pielęgniarki, które mogły już zakończyć aktywność zawodową. Wypowiedzi te stanowią ocenę związku zawodowego, a nie odrębną, niezależnie zweryfikowaną analizę instytucji publicznych.
W relacjach z raportu pojawia się także wskaźnik 5,8 pielęgniarki na 1000 mieszkańców w Polsce. Materiały oparte na opracowaniu zestawiają go z poziomem przekraczającym 11 na 1000 mieszkańców w krajach OECD lub systemach ochrony zdrowia uznanych za porównywalne. Dostępne materiały nie pozwalają jednak potwierdzić, czy oba wskaźniki obliczono według tej samej metodologii. OZZPiP podał również, że według Barometru Zawodów na 2026 r. w żadnym powiecie nie odnotowano nadwyżki pielęgniarek, ale nie przedstawiono dokładnego podziału na powiaty z deficytem i znacznym deficytem.
Dane przedstawione przez związek wpisują się w szerszy problem starzenia się kadr. Z relacji dotyczących raportu wynika, że wzrost zatrudnienia w 2024 r. opierał się niemal wyłącznie na grupie 60+, a około 22 proc. osób pracujących z pacjentami ma już uprawnienia emerytalne. To może pokazywać sytuację inaczej niż zestawienia oparte wyłącznie na liczbie osób z prawem wykonywania zawodu.
Pełny obraz sytuacji wymaga jeszcze stanowiska Ministerstwa Zdrowia, NFZ, Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych oraz pracodawców szpitali. Do oceny skali problemu potrzebne są również pełna metodologia raportu i dokładniejsze dane z Barometru Zawodów.
Co pokazują dane o pielęgniarkach w Polsce?
Źródło: dane przywołane w artykule za raportem OZZPiP.
Najważniejsze dane z raportu i relacji medialnych o sytuacji kadrowej pielęgniarek
| Wskaźnik / informacja | Wartość | Komentarz |
|---|---|---|
| Liczba pielęgniarek pracujących z pacjentami w 2024 r. | 219,9 tys. | Dane prezentowane przez OZZPiP |
| Zmiana rok do roku | +,3,8 tys. | Wzrost względem 2023 r. |
| Przyrost w grupie 60+ | +,3,7 tys. | Niemal cały wzrost miał pochodzić z tej grupy |
| Udział pielęgniarek z uprawnieniami emerytalnymi | ok. 22% | Według relacji z raportu |
| Pielęgniarki na 1000 mieszkańców w Polsce | 5,8 | Wskaźnik cytowany w materiałach o raporcie |
| Poziom dla OECD / porównywalnych systemów | ponad 11 na 1000 | Porównanie wymaga ostrożności metodologicznej |
| Powiaty z deficytem lub znacznym deficytem | niemal 300 | Na podstawie Barometru Zawodów 2026 |
| Powiaty z nadwyżką pielęgniarek | 0 | Według przywołanych danych z Barometru Zawodów |
Źródło: artykuł na podstawie raportu OZZPiP i relacji medialnych.
Słownik pojęć
- Prawo wykonywania zawodu (PWZ)
- Formalne uprawnienie do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, które nie musi oznaczać faktycznej pracy z pacjentami.
- Pielęgniarki pracujące z pacjentami
- Kategoria użyta w raporcie OZZPiP dla osób realnie wykonujących świadczenia przy pacjencie; artykuł zaznacza, że pełna definicja metodologiczna nie została ujawniona.
- Uprawnienia emerytalne
- Możliwość przejścia na emeryturę po osiągnięciu ustawowych warunków wieku i stażu, bez konieczności zakończenia pracy zawodowej.
- Wskaźnik pielęgniarek na 1000 mieszkańców
- Miara dostępności kadr pielęgniarskich w przeliczeniu na liczbę ludności, często używana w porównaniach międzynarodowych.
- Deficyt zawodu
- Sytuacja, w której zapotrzebowanie pracodawców na pracowników jest większe niż liczba dostępnych kandydatów.
- Barometr Zawodów
- Prognoza zapotrzebowania na pracowników w podziale na powiaty i zawody, publikowana dla lokalnych rynków pracy.
