Najważniejsze
- •W 2024 r. w Polsce pracowało 559 geriatrów, czyli 1,5 na 100 tys. mieszkańców — liczba rośnie, ale zbyt wolno wobec potrzeb.
- •Dostęp do opieki geriatrycznej jest nierówny regionalnie: najwięcej oddziałów i poradni działa w woj. śląskim, a na Mazowszu mimo największej liczby mieszkańców jest ich wyraźnie mniej.
- •W wielu powiatach brakuje łóżek geriatrycznych — w 2022 r. dostępne były tylko w 64 z ok. 380 powiatów.
- •Starzenie się społeczeństwa gwałtownie zwiększy zapotrzebowanie na opiekę geriatryczną; osoby 60+ to już ponad 10 mln mieszkańców, a do 2060 r. mogą stanowić prawie połowę populacji.
- •Problemem nie jest tylko liczba specjalistów, ale też finansowanie, organizacja opieki i niewielkie zainteresowanie szkoleniem specjalizacyjnym w geriatrii.
W 2024 roku w Polsce pracowało 559 lekarzy geriatrów, a na 100 tys. mieszkańców przypadało 1,5 specjalisty tej dziedziny.
Geriatria w Polsce – najważniejsze dane z artykułu
| Wskaźnik | Wartość | Rok / okres |
|---|---|---|
| Liczba pracujących geriatrów | 559 | 2024 |
| Geriatrzy na 100 tys. mieszkańców | 1,5 | 2024 |
| Wzrost liczby geriatrów | +79 (+16%) | 2019-2024 |
| Oddziały geriatryczne | 74 | 2025 (plan) |
| Poradnie geriatryczne | 116 | 2025 (plan) |
| Oddziały w woj. śląskim | 14 | 2025 |
| Poradnie w woj. śląskim | 21 | 2025 |
| Oddziały na Mazowszu | 5 | 2025 |
| Poradnie na Mazowszu | 15 | 2025 |
| Powiaty z łóżkami geriatrycznymi | 64 z ok. 380 | 2022 |
| Udział łóżek geriatrycznych w łóżkach szpitalnych | 1% | 2022 |
| Osoby 60+ w Polsce | ponad 10 mln | obecnie |
| Udział populacji 60+ | ok. 25% | obecnie |
| Odsetek miejsc szkoleniowych wykorzystanych w geriatrii | 9% | 2024 |
Źródło: artykuł na podstawie danych Ministerstwa Zdrowia, GUS i OECD.
Jarosław Jóźwiak, przewodniczący Komisji Zdrowia Rady m.st. Warszawy
W 2024 roku w Polsce pracowało 559 lekarzy ze specjalizacją z geriatrii, a na 100 tys. mieszkańców przypadało 1,5 geriatry. Dane pokazują, że mimo wzrostu liczby specjalistów skala tego wzrostu nie nadąża za starzeniem się społeczeństwa i rosnącą liczbą pacjentów wymagających opieki geriatrycznej.
Według informacji przekazanych „Rzeczpospolitej” przez Ministerstwo Zdrowia w latach 2019–2024 liczba pracujących lekarzy geriatrów wzrosła o 79, czyli o 16 proc. Jednocześnie w 2025 roku w Polsce mają funkcjonować 74 oddziały i 116 poradni geriatrycznych. Dostęp do tych świadczeń pozostaje jednak bardzo nierówny. Najwięcej oddziałów i poradni działa w województwie śląskim, gdzie jest ich odpowiednio 14 i 21. Na Mazowszu, które jest najludniejszym regionem kraju, funkcjonuje 5 oddziałów i 15 poradni.
Problem dotyczy także poziomu powiatów. Z danych przytoczonych w tekście wynika, że w 2022 roku łóżka geriatryczne były dostępne tylko w 64 spośród około 380 powiatów. To oznacza, że w dużej części kraju starsi pacjenci nie mają blisko miejsca zamieszkania dostępu do stacjonarnej opieki geriatrycznej. Jednocześnie Polska należy do krajów OECD z największą liczbą łóżek szpitalnych, ale zaledwie 1 proc. z nich przeznaczono w 2022 roku dla pacjentów geriatrycznych.
Skala potrzeb będzie rosła. Do opieki geriatrycznej mają prawo osoby po 60. roku życia, a takich mieszkańców jest w Polsce już ponad 10 mln, czyli około jednej czwartej populacji. GUS szacuje, że do 2060 roku osoby starsze mogą stanowić prawie połowę mieszkańców kraju. Oznacza to większe zapotrzebowanie na leczenie chorób przewlekłych, wielochorobowości i wsparcie w codziennym funkcjonowaniu.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że opieka nad seniorami nie spoczywa wyłącznie na geriatriach, lecz także na internistach, kardiologach, pielęgniarkach i innych pracownikach medycznych. Resort podkreśla też potrzebę rozwoju opieki koordynowanej oraz zwiększania dostępności poradni i szpitali o profilu geriatrycznym. Wśród kierunków zapisanych w Mapie potrzeb zdrowotnych na lata 2027–2031 znalazło się też kształcenie kadry w tej specjalizacji.
Niski pozostaje jednak napływ młodych lekarzy. W 2024 roku wykorzystano 9 proc. miejsc szkoleniowych w geriatrii, co pokazuje, że sama liczba miejsc nie wystarcza do szybkiego zwiększenia liczby specjalistów. Bez zmian w finansowaniu świadczeń i organizacji opieki dostęp do geriatrii może pozostawać ograniczony mimo rosnących potrzeb demograficznych.
Dlaczego geriatrii w Polsce potrzeba coraz bardziej?
Źródło: artykuł, Ministerstwo Zdrowia, GUS, OECD.
Słownik pojęć
- Geriatria
- Dziedzina medycyny zajmująca się chorobami i problemami zdrowotnymi osób starszych.
- Choroby przewlekłe
- Długotrwałe schorzenia wymagające stałej opieki i kontroli, np. nadciśnienie, cukrzyca, niewydolność serca.
- Wielochorobowość
- Występowanie u jednej osoby kilku chorób jednocześnie, częste u seniorów.
- Opieka koordynowana
- Model leczenia, w którym różni specjaliści współpracują, by zapewnić pacjentowi spójne postępowanie.
- Mapa potrzeb zdrowotnych
- Dokument określający aktualne i przyszłe potrzeby systemu ochrony zdrowia.
- Specjalizacja
- Pogłębione szkolenie lekarza w określonej dziedzinie medycyny po ukończeniu studiów.
