Najważniejsze
- •Liczba ludności Polski spadła w ujęciu rocznym o 159 tysięcy (do 37,243 mln na koniec czerwca 2026 r.), a liczba urodzeń w I półroczu wyniosła ok. 115 tysięcy.
- •Dr Jerzy Gryglewicz proponuje likwidację oddziałów ginekologiczno-położniczych przyjmujących poniżej 400 porodów rocznie (dotyczy to ponad 100 placówek) i przekształcenie ich w zakłady opieki długoterminowej.
- •Polska posiada nadmiar ogólnych łóżek szpitalnych (6,2-6,5 na 1000 mieszkańców przy średniej OECD 4,3) przy jednoczesnym głębokim niedoborze miejsc dla przewlekle chorych seniorów.
- •Krytycy projektu, w tym samorządy i związki zawodowe lekarzy, ostrzegają przed odpływem kadr do sektora prywatnego oraz wykluczeniem transportowym pacjentek z mniejszych miejscowości.
Główny Urząd Statystyczny poinformował o spadku liczby ludności Polski do 37,243 mln. Dane te wywołały dyskusję na temat przekształcania porodówek w zakłady opieki długoterminowej.
@NaczelnaL
📍 W Polsce rodzi się coraz mniej dzieci, a kolejne oddziały położnicze znikają z mapy kraju. Tylko w pierwszych tygodniach roku zamknięto już 18 porodówek👇
Główny Urząd Statystyczny poinformował 29 lipca 2026 roku, że pod koniec czerwca liczba ludności Polski spadła w ujęciu rocznym o 159 tysięcy – do poziomu 37,243 miliona. W pierwszym półroczu zarejestrowano w kraju około 115 tysięcy żywych urodzeń, czyli o blisko tysiąc mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Rzeczywisty ubytek ludności wyniósł w tym czasie 0,24 proc., co oznacza stratę 24 osób na 10 tysięcy mieszkańców. W odpowiedzi na te dane dr Jerzy Gryglewicz z Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego w Warszawie wysunął postulat likwidacji najmniej obciążonych oddziałów pediatrycznych oraz ginekologiczno-położniczych. W ich miejsce miałyby powstać zakłady opieki długoterminowej.
W wypowiedzi dla PAP ekspert wskazał, że kryterium kwalifikującym oddział położniczy do zamknięcia powinna być roczna liczba porodów poniżej 400. Zwrócił uwagę, że w niektórych placówkach odbywa się ich zaledwie 150 w ciągu roku. Według dr. Gryglewicza likwidacja tych jednostek skłoni lekarzy do podjęcia pracy w szpitalach z największymi brakami kadrowymi. Może to również wpłynąć na obniżenie ich oczekiwań finansowych. Dodatkowo prognozy epidemiologiczne Ministerstwa Zdrowia wskazują na spodziewany 40-procentowy wzrost liczby pacjentów z nowotworami płuc do 2060 roku, co potwierdza potrzebę rozwoju opieki nad osobami starszymi. W tym obszarze ekspert proponuje wprowadzenie obowiązku zatrudniania geriatrów w charakterze konsultantów szpitalnych.
Skala zmian i opór samorządów
Proponowane zmiany dotyczą ponad 100 placówek ginekologiczno-położniczych w całym kraju, które nie osiągają wskazanego progu. Polska ma obecnie jeden z najwyższych wskaźników liczby łóżek szpitalnych w krajach OECD. Wynosi on od 6,2 do 6,5 na 1000 mieszkańców, podczas gdy średnia wynosi 4,3. Jednocześnie w kraju dotkliwie brakuje miejsc w zakładach opieki długoterminowej. Dotychczasowe próby konsolidacji sieci szpitalnej napotykały opór polityczny ze strony samorządów powiatowych, które są organami założycielskimi tych placówek. Lokalne władze obawiają się utraty finansowania ryczałtowego oraz protestów społecznych.
Obawy środowiska medycznego
Krytycy tych rozwiązań wskazują na poważne bariery finansowe i organizacyjne. Naczelna Izba Lekarska oraz Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy ostrzegają, że likwidacja oddziałów może doprowadzić do odpływu kadry medycznej do sektora prywatnego lub za granicę, a no nie – jak zakłada projekt – do innych publicznych szpitali. Samorządy lokalne zwracają uwagę na problem wykluczenia komunikacyjnego pacjentek, które będą zmuszone dojeżdżać do oddziałów oddalonych o 50–80 kilometrów. Z kolei Polskie Towarzystwo Gerontologiczne krytykuje pomysł ograniczenia roli geriatrów wyłącznie do funkcji konsultantów, uznając to rozwiązanie za niewystarczające. Ministerstwo Zdrowia nie przedstawiło dotychczas oficjalnego dokumentu w tej sprawie.
Optimal hospital capacity management during demand surges.
Health care management science
Demografia a reforma szpitalnictwa w liczbach
Porównanie strategii: Konsolidacja vs Status Quo w szpitalnictwie
Konsolidacja i likwidacja mało wydajnych oddziałów (pediatria/położnictwo)
Utrzymanie obecnej sieci szpitalnej i ryczałtów
Porównanie liczby łóżek szpitalnych na 1000 mieszkańców w Polsce i średnio w krajach OECD
| Kraj / Organizacja | Liczba łóżek na 1000 mieszkańców | Stan zasobów opieki długoterminowej |
|---|---|---|
| Polska | 6,2 – 6,5 | Znaczny niedobór miejsc |
| Średnia OECD | 4,3 | Zrównoważony / wysoki |
Opracowanie własne na podstawie danych OECD i propozycji MZ
Słownik pojęć
- Depopulacja
- Zmniejszenie się liczby ludności danego obszaru w wyniku ujemnego przyrostu naturalnego i ujemnego salda migracji.
- Zakład opieki długoterminowej (ZOL)
- Placówka medyczna przeznaczona dla pacjentów przewlekle chorych i niepełnosprawnych, którzy nie wymagają hospitalizacji na oddziale ostrym, lecz potrzebują stałej opieki medycznej, pielęgnacyjnej i rehabilitacji.
- Geriatria
- Dziedzina medycyny zajmująca się chorobami wieku podeszłego, ich leczeniem oraz profilaktyką.
- OECD
- Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju; międzynarodowa organizacja gospodarcza skupiająca 38 wysoko rozwiniętych państw.
- Finansowanie ryczałtowe
- Sposób finansowania szpitali w ramach sieci, w którym placówka otrzymuje stałą, z góry określoną kwotę na pokrycie kosztów leczenia pacjentów, niezależną bezpośrednio od liczby wykonanych świadczeń.
