Najważniejsze
- •Nowe przepisy z września 2025 roku pozwalają szpitalom na zachowanie 50% dotychczasowego ryczałtu przez dwa lata po likwidacji lub przeprofilowaniu oddziału całodobowego.
- •Do NFZ wpłynęło 36 wniosków restrukturyzacyjnych, z czego 16 zostało już rozpatrzonych pozytywnie, a 2 odrzucono.
- •Najczęściej wygaszane są oddziały położniczo-ginekologiczne, neonatologiczne, okulistyczne, otolaryngologiczne oraz chirurgia ogólna.
- •Głównymi motywatorami zmian są spadająca demografia (np. mniej niż 400 porodów rocznie na oddział), wysokie koszty utrzymania pustych łóżek i braki kadrowe.
- •W wyniku reformy pacjenci w stanach nagłych będą częściej kierowani do większych, całodobowych ośrodków regionalnych.
Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował, że 36 szpitali złożyło wnioski o likwidację lub przeprofilowanie oddziałów. Zmiany te umożliwiają nowe przepisy, które pozwalają placówkom na zachowanie połowy dotychczasowego ryczałtu.
Status rozpatrywania wniosków o likwidację lub przeprofilowanie oddziałów przez NFZ (stan na sierpień 2026 r.)
| Status wniosku | Liczba placówek | Udział procentowy |
|---|---|---|
| Rozpatrzone pozytywnie | 16 | 44,4% |
| W trakcie analizy | 12 | 33,3% |
| Wycofane lub wstrzymane przez szpitale | 6 | 16,7% |
| Odrzucone jako niezasadne | 2 | 5,6% |
| Suma złożonych wniosków | 36 | 100% |
Dane Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ)
Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował 12 sierpnia 2026 roku, że 36 szpitali złożyło wnioski o likwidację lub przeprofilowanie oddziałów. Umożliwiły to nowe przepisy pozwalające na zachowanie połowy dotychczasowego ryczałtu. Do tej pory Fundusz rozpatrzył pozytywnie 16 wniosków, dwa odrzucił jako niezasadne, a 12 wciąż analizuje. W pozostałych sześciu przypadkach placówki wycofały wnioski lub wstrzymały procedurę.
Które oddziały są likwidowane najczęściej?
Szpitale najczęściej likwidują lub przekształcają oddziały ginekologiczno-położnicze, chirurgiczne, neonatologiczne, okulistyczne oraz otolaryngologiczne. Przykładowo Pabianickie Centrum Medyczne zamknęło 1 lipca 2026 roku oddziały położniczy i neonatologiczny. W 2025 roku odebrano tam 346 porodów. Rzeczniczka placówki, Patrycja Socha, przekazała, że w ich miejsce szpital uruchomił ginekologię małoinwazyjną i onkologiczną. Z kolei Sosnowiecki Szpital Miejski przekształcił całodobową laryngologię w oddział realizujący wyłącznie świadczenia planowe. Prezes szpitala, Aneta Kawka, wskazała, że większość nagłych przypadków urazowych i tak przejmuje pobliska placówka wojewódzka.
Na leczenie jednodniowe całodobowy oddział okulistyczny zamienił również Szpital Specjalistyczny w Pile. Dyrektor Grzegorz Sieńczewski wyjaśnił, że zmiana ta jedynie formalizuje stan faktyczny, ponieważ od dwóch lat pacjenci i tak nie zostawali tam na noc. Z kolei Okręgowy Szpital Kolejowy w Katowicach zlikwidował oddziały chorób wewnętrznych oraz chirurgii ogólnej, przechodząc na profil wyłącznie okulistyczny. Rzecznik katowickiej placówki, Marcin Janota, powiązał tę decyzję z opóźnieniami NFZ w płatnościach za nadwykonania. Fundusz nie odniósł się oficjalnie do tych zarzutów. Nie ujawnił również kryteriów odrzucenia wniosków ani nazw pozostałych 32 szpitali. W statystykach i zapowiedziach zmian brakuje także głosu związków zawodowych, organizacji pacjenckich oraz stanowisk szpitali przejmujących chorych.
Nowy system finansowania i cele reformy
Dotychczasowy system ryczałtowego finansowania sieci szpitali z 2017 roku odbierał środki natychmiast po likwidacji oddziału. Blokowało to restrukturyzację szpitali powiatowych, które generowały straty z powodu utrzymywania pustych łóżek i całodobowych dyżurów. Według wytycznych Ministerstwa Zdrowia oddział położniczy potrzebuje minimum 400 porodów rocznie, aby zachować rentowność i zapewnić bezpieczeństwo pacjentkom. Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ma przenieść ostrą pomoc medyczną do dużych ośrodków regionalnych.
W praktyce pacjenci z restrukturyzowanych rejonów będą musieli w stanach nagłych dojeżdżać do sąsiednich placówek. Resort zdrowia szacuje, że pełne skutki reorganizacji sieci szpitali będą widoczne w perspektywie od trzech do pięciu lat.
Porównanie funkcjonowania oddziałów całodobowych i przeprofilowanych (planowych / jednego dnia)
Oddział całodobowy (tradycyjny)
Oddział planowy / Zabiegi jednego dnia (przeprofilowany)
Kalendarium i etapy reorganizacji szpitali w Polsce
Dane na podstawie komunikatów NFZ, MZ oraz wypowiedzi przedstawicieli szpitali.
Słownik pojęć
- Ryczałt szpitalny (system ryczałtowy)
- System finansowania szpitali wdrożony w Polsce w 2017 roku w ramach tzw. sieci szpitali. Środki przyznawane są placówce ryczałtowo (globalnie) na podstawie wykonania świadczeń w poprzednim okresie, a nie za każdą procedurę osobno.
- Przeprofilowanie oddziału
- Zmiana profilu działalności oddziału szpitalnego, polegająca najczęściej na przejściu z trybu całodobowej opieki ostrej na tryb planowy, zabiegi jednego dnia lub ambulatoryjną opiekę specjalistyczną.
- Leczenie jednego dnia (hospitalizacja planowa jednodniowa)
- Model organizacji opieki medycznej (np. chirurgicznej lub okulistycznej), w którym pacjent jest przyjmowany do szpitala, przechodzi zabieg i zostaje wypisany do domu w ciągu tej samej doby (maksymalnie 24 godziny), co eliminuje koszty hospitalizacji nocnej.
- Nadwykonania
- Świadczenia medyczne wykonane przez szpital ponad limit określony w umowie (kontrakcie) z Narodowym Funduszem Zdrowia, za które placówka ubiega się o dodatkową refundację.
- Ostra pomoc medyczna
- Zasada organizacyjna w ochronie zdrowia, zgodnie z którą pacjenci wymagający natychmiastowej, specjalistycznej pomocy w stanach bezpośredniego zagrożenia życia (np. urazy wielonarządowe, zawały) są kierowani do wyznaczonych, najlepiej wyposażonych szpitali regionalnych (centrów urazowych).
