Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia prognozuje niedobór internistów i chirurgów ogólnych do 2030 roku, mimo ogólnego wzrostu liczby lekarzy w Polsce.
- •Największy problem nie dotyczy samej liczby medyków, lecz ich specjalizacji i nierównego rozmieszczenia między województwami.
- •W 2024 roku wskaźnik liczby lekarzy był najwyższy w mazowieckim, a najniższy w lubuskim; w ośmiu województwach wynik był poniżej średniej krajowej.
- •Liczba absolwentów kierunku lekarskiego rośnie, ale nie przekłada się to automatycznie na lepszą obsadę deficytowych dziedzin.
- •Resort zapowiada zmiany w naborze na szkolenia specjalizacyjne, aby lepiej kierować lekarzy do regionów z największymi brakami.
Ministerstwo Zdrowia prognozuje, że do 2030 roku w Polsce zabraknie 1,790 internistów i 439 chirurgów ogólnych.
Ministerstwo Zdrowia prognozuje, że do 2030 roku w Polsce zabraknie 1,790 internistów i 439 chirurgów ogólnych. Resort ocenia, że w obu tych specjalizacjach liczba lekarzy osiągających wiek emerytalny będzie wyższa niż liczba nowych specjalistów wchodzących do zawodu.
Wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka, odpowiadając na poselską interpelację, wskazała, że najtrudniejsza sytuacja dotyczy chorób wewnętrznych i chirurgii ogólnej. Jak podało ministerstwo, w przypadku interny różnica między liczbą lekarzy odchodzących na emeryturę a liczbą nowych specjalistów ma wynieść 1,790 osób, a w chirurgii ogólnej 439 osób. Resort ocenia też, że w żadnym województwie nie zostanie zapewniona pełna zastępowalność kadr w tych dwóch dziedzinach.
Kęcka zwróciła uwagę, że specjalizacje te nie cieszą się wystarczającym zainteresowaniem wśród lekarzy rozpoczynających szkolenie specjalizacyjne. Jednocześnie zaznaczyła, że model popytowo-podażowy dla lekarzy ogółem do 2034 roku wskazuje na rosnącą podaż kadr, która przy utrzymaniu obecnych warunków może przewyższać zapotrzebowanie. Według resortu zdrowia nie oznacza to jednak równomiernego dostępu do lekarzy w poszczególnych specjalizacjach.
Dane ministerstwa pokazują też, że liczba lekarzy i lekarzy dentystów wykonujących zawód rośnie. Na koniec 2025 roku było ich 208,441, w tym 164,892 lekarzy, 43,088 lekarzy dentystów oraz 461 osób z podwójnym prawem wykonywania zawodu. Rok wcześniej było to 203,529 osób, a w 2020 roku 181,152. W 2024 roku na 100 tys. mieszkańców przypadało średnio 395,7 lekarza.
Jednocześnie rozmieszczenie kadr pozostaje nierówne. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie mazowieckim, gdzie na 100 tys. mieszkańców przypadało 662,6 lekarza. Najniższy wskaźnik miało województwo lubuskie, z wynikiem 309,5. W ośmiu województwach liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców była niższa od średniej krajowej.
Resort zdrowia zwraca uwagę, że liczba absolwentów kierunku lekarskiego wzrosła z 3,695 w roku akademickim 2019/2020 do 4,755 w roku akademickim 2023/2024. Mimo to problemem pozostaje nie tylko ogólna liczba lekarzy, lecz także wybór specjalizacji i ich rozkład terytorialny. W praktyce oznacza to, że część oddziałów i poradni może nadal mieć trudności z obsadą kluczowych etatów, zwłaszcza tam, gdzie starsi specjaliści odchodzą z zawodu szybciej, niż pojawiają się nowi. Ministerstwo zapowiada zmiany w naborze na szkolenie specjalizacyjne, które mają lepiej kierować lekarzy do regionów z największymi brakami.
Jak wygląda problem kadrowy według MZ?
Źródło: Ministerstwo Zdrowia, dane przytoczone w artykule.
Prognozy i dane o liczbie lekarzy w Polsce
| Wskaźnik | Wartość | Rok/okres |
|---|---|---|
| Brak internistów prognozowany do 2030 r. | 1 790 osób | 2030 |
| Brak chirurgów ogólnych prognozowany do 2030 r. | 439 osób | 2030 |
| Lekarze i lekarze dentyści wykonujący zawód | 208 441 | koniec 2025 |
| Lekarze wykonujący zawód | 164 892 | koniec 2025 |
| Lekarze dentyści wykonujący zawód | 43 088 | koniec 2025 |
| Osoby z podwójnym prawem wykonywania zawodu | 461 | koniec 2025 |
| Średnia liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców | 395,7 | 2024 |
| Mazowieckie – liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców | 662,6 | 2024 |
| Lubuskie – liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców | 309,5 | 2024 |
| Absolwenci kierunku lekarskiego | 4 755 | rok akademicki 2023/2024 |
| Absolwenci kierunku lekarskiego | 3 695 | rok akademicki 2019/2020 |
Źródło: Ministerstwo Zdrowia / dane przytoczone w artykule.
Słownik pojęć
- Interna (choroby wewnętrzne)
- Dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób narządów wewnętrznych u dorosłych.
- Chirurgia ogólna
- Specjalizacja obejmująca diagnostykę i leczenie operacyjne wielu schorzeń, zwłaszcza jamy brzusznej i tkanek miękkich.
- Specjalizacja lekarska
- Etap szkolenia po studiach medycznych, w trakcie którego lekarz zdobywa kwalifikacje w wybranej dziedzinie.
- Rezydentura
- Forma szkolenia specjalizacyjnego finansowanego ze środków publicznych, w ramach której lekarz pracuje i szkoli się w jednostce akredytowanej.
- Zastępowalność kadry
- Relacja między liczbą lekarzy odchodzących z zawodu a liczbą nowych specjalistów wchodzących do systemu.
- Model popytowo-podażowy
- Prognoza porównująca przewidywaną liczbę lekarzy z przyszłym zapotrzebowaniem na ich pracę.
- Jednostka akredytowana
- Placówka uprawniona do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego lekarzy.
