Najważniejsze
- •Nowe badanie z Uniwersytetu Binghamton sugeruje, że spadek dokładności pamięci może zaczynać się już w średnim wieku, a nie dopiero po 60. roku życia.
- •W eksperymencie z udziałem około 60 osób w wieku 18–74 lat uczestnicy zapamiętywali pary twarzy z obiektami lub scenami, a następnie ich pamięć sprawdzano po krótkiej przerwie.
- •Kluczową rolę odgrywał hipokamp: u młodszych osób błędne odpowiedzi wiązały się zwykle z brakiem reaktywacji śladu pamięciowego, a u starszych — z jego nieprawidłową, silną reaktywacją mimo pomyłki.
- •Badanie wskazuje nie tylko na wcześniejszy spadek skuteczności pamięci, ale też na zmianę mechanizmu, w jaki mózg łączy i odtwarza informacje.
- •Wyniki mogą pomóc wcześniej wykrywać pierwsze oznaki pogarszania się pamięci i planować interwencje jeszcze na etapie średniego wieku.
Badanie Uniwersytetu Binghamton sugeruje, że pogorszenie dokładności pamięci może zaczynać się już w średnim wieku, a nie dopiero po 60. roku życia.
Naukowcy z Uniwersytetu Binghamton opisali zmianę w pamięci, która — ich zdaniem — może zaczynać się wcześniej, niż dotąd zakładano. W badaniu opublikowanym 5 września 2026 roku w piśmie „Cerebral Cortex” zespół wykazał, że dokładność pamięci wyraźnie spada między grupą 20–30-latków a osobami po 50. roku życia.
W badaniu uczestniczyło około 60 dorosłych w wieku od 18 do 74 lat. Badacze prosili ich o zapamiętywanie par twarzy z przedmiotami lub scenami, a po pięciominutowej przerwie o wskazanie właściwego skojarzenia. W trakcie całego zadania uczestnikom wykonywano skany MRI, aby ocenić aktywność hipokampa — struktury mózgu odgrywającej kluczową rolę w pamięci.
Autorzy badania napisali, że młodsi dorośli częściej odtwarzali informacje dokładnie, a osoby w średnim wieku i starsze częściej myliły szczegóły. Częsty błąd polegał na tym, że badani pamiętali znajomą twarz, ale nie potrafili już odtworzyć, z jakim obiektem lub sceną była połączona. McDonough określił to jako efekt typu „widziałem coś podobnego wcześniej”.
Najbardziej zaskakujący wynik dotyczył jednak tego, co działo się w hipokampie podczas błędnych odpowiedzi. U młodych dorosłych nieprawidłowe odpowiedzi zwykle wiązały się z brakiem reaktywacji wzorca pamięci utworzonego podczas uczenia się. U starszych uczestników badacze obserwowali odwrotny układ: hipokamp często silnie odtwarzał wcześniejszy ślad pamięciowy, mimo że odpowiedź była błędna.
„Widzimy duży spadek dokładności pamięci z grupy 20–30-latków do osób po 50. roku życia” — powiedział Ian McDonough, współautor badania i adiunkt psychologii na Binghamton University. Dodał, że niektóre procesy hipokampa zaczynają słabnąć już w średnim wieku. W innym cytacie podkreślił też, że u młodych dorosłych reaktywacja hipokampa zwykle oznacza żywe i trafne przypomnienie sobie informacji.
Dotychczasowe badania często przesuwały początek zmian pamięciowych dopiero po 60. roku życia. Nowa praca sugeruje, że punkt zwrotny może pojawiać się wcześniej i obejmować nie tylko spadek skuteczności, ale też zmianę sposobu, w jaki mózg łączy ze sobą informacje.
W praktyce oznacza to, że badacze mogą wcześniej szukać wskaźników pogarszania się pamięci i testować interwencje jeszcze w średnim wieku. Autorzy badania zapowiadają dalsze prace nad tym, jak pamięć zapisuje się, stabilizuje i jest odtwarzana na kolejnych etapach starzenia się mózgu.
Jak przebiegało badanie pamięci w Binghamton?
Opracowanie własne na podstawie badania opisanego w artykule.
Najważniejsze informacje o badaniu z Uniwersytetu Binghamton
| Element | Szczegóły |
|---|---|
| Instytucja | Uniwersytet Binghamton |
| Data publikacji | 5 września 2026 r. |
| Czasopismo | Cerebral Cortex |
| Liczba uczestników | około 60 |
| Wiek uczestników | 18–74 lata |
| Zadanie pamięciowe | Zapamiętywanie par twarzy z obiektami lub scenami |
| Przerwa przed testem | 5 minut |
| Badany obszar mózgu | Hipokamp |
| Najważniejszy wniosek | Spadek dokładności pamięci widoczny między grupą 20–30 lat a osobami po 50. roku życia |
Na podstawie treści artykułu o badaniu Uniwersytetu Binghamton opublikowanym w Cerebral Cortex.
Słownik pojęć
- Hipokamp
- Struktura mózgu kluczowa dla tworzenia i odtwarzania wspomnień, zwłaszcza pamięci epizodycznej.
- Reaktywacja wzorca pamięci
- Ponowne uruchomienie w mózgu śladu aktywności związanego z wcześniejszym uczeniem się lub wspomnieniem.
- Pamięć skojarzeniowa
- Rodzaj pamięci polegający na łączeniu ze sobą dwóch lub więcej elementów, np. twarzy i obiektu.
- MRI
- Rezonans magnetyczny, technika obrazowania pozwalająca obserwować struktury mózgu i ich aktywność.
- Pamięć epizodyczna
- Pamięć zdarzeń i sytuacji z osobistego doświadczenia, obejmująca kontekst i szczegóły.
