Najważniejsze
- •Australijscy badacze z WEHI pracują nad lekami przeciwnowotworowymi, które mają przenikać przez barierę krew-mózg, korzystając z naturalnych mechanizmów transportu składników odżywczych.
- •Projekt otrzymał 18,8 mln AUD finansowania z budżetu państwa, czyli ok. 13,54 mln USD.
- •Nowe podejście ma szczególne znaczenie dla leczenia glejaków, w tym glejaka wielopostaciowego u dorosłych i rozlanego glejaka linii pośrodkowej u dzieci.
- •Bariera krew-mózg chroni mózg, ale jednocześnie blokuje około 98% leków przeciwnowotworowych, co utrudnia terapię guzów ośrodkowego układu nerwowego.
- •Jeśli technologia zadziała, może zwiększyć skuteczność zarówno nowych terapii, jak i części już istniejących leków onkologicznych, które dotąd nie docierały do mózgu.
Naukowcy z Melbourne rozpoczęli prace nad nową klasą leków przeciwnowotworowych, które mają przełamywać barierę krew-mózg.
Naukowcy z Walter and Eliza Hall Institute of Medical Research w Melbourne rozpoczęli w 2026 roku prace nad nową klasą leków przeciwnowotworowych, które mają przenikać przez barierę krew-mózg. Projekt otrzymał 18,8 miliona dolarów australijskich dofinansowania z budżetu państwa, czyli około 13,54 miliona dolarów amerykańskich.
Badacze chcą wykorzystać naturalne szlaki transportu substancji odżywczych do mózgu. Jak powiedział Associate Professor Jim Whittle, zespół planuje „przemycać” cząsteczki przeciwnowotworowe do mózgu, korzystając z mechanizmów, które normalnie odpowiadają za dostarczanie takich składników jak żelazo i glukoza. Komórki bariery krew-mózg mają wyspecjalizowane miejsca wiązania, które rozpoznają te substancje i aktywnie transportują je do tkanki mózgowej.
To właśnie bariera krew-mózg jest główną przeszkodą w leczeniu nowotworów ośrodkowego układu nerwowego. Chroni mózg przed toksynami i infekcjami, ale jednocześnie blokuje około 98 proc. leków przeciwnowotworowych. Z tego powodu wiele terapii, które mogą działać w innych częściach organizmu, nie dociera tam, gdzie są potrzebne.
Zespół WEHI chce najpierw skupić się na wysokozłośliwych glejakach, w tym glejaku wielopostaciowym u dorosłych oraz rozlanym glejaku linii pośrodkowej u dzieci. Badacze liczą również, że nowe podejście pozwoli ponownie sprawdzić część istniejących leków onkologicznych, które wcześniej nie mogły skutecznie dotrzeć do mózgu.
Nowotwory mózgu pozostają trudne do leczenia także dlatego, że ich lokalizacja ogranicza możliwości chirurgii, radioterapii i chemioterapii. Nawet gdy lekarze stosują kilka metod jednocześnie, dostęp leków do guza bywa niewystarczający. Dlatego naukowcy od lat szukają sposobów obejścia bariery krew-mózg lub wykorzystania jej własnych mechanizmów transportu.
Jeśli podejście opracowywane w Melbourne okaże się skuteczne, może otworzyć drogę do nowej grupy leków przeznaczonych specjalnie do leczenia guzów mózgu. W praktyce oznaczałoby to szansę na lepsze wykorzystanie zarówno nowych, jak i już istniejących terapii przeciwnowotworowych.
Jak naukowcy chcą ominąć barierę krew-mózg
Na podstawie treści artykułu.
Najważniejsze liczby z artykułu
| Parametr | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Rok rozpoczęcia prac | 2026 | Start projektu badawczego WEHI |
| Dofinansowanie | 18,8 mln AUD | Środki z budżetu państwa |
| Równowartość dofinansowania | ok. 13,54 mln USD | Przybliżona wartość w dolarach amerykańskich |
| Odsetek leków przeciwnowotworowych blokowanych przez barierę krew-mózg | ok. 98% | Skala problemu w leczeniu guzów mózgu |
Na podstawie treści artykułu.
Słownik pojęć
- Bariera krew-mózg
- Wyspecjalizowana struktura naczyń krwionośnych w mózgu, która chroni go przed toksynami i infekcjami, ale utrudnia wnikanie wielu leków.
- Glejak wielopostaciowy
- Bardzo agresywny nowotwór mózgu należący do glejaków, trudny w leczeniu i często oporny na terapię.
- Rozlany glejak linii pośrodkowej
- Rzadki, bardzo agresywny nowotwór mózgu występujący głównie u dzieci, zlokalizowany w strukturach pośrodkowych mózgu.
- Cząsteczki przeciwnowotworowe
- Substancje lub leki zaprojektowane do hamowania wzrostu komórek nowotworowych lub ich niszczenia.
- Transport aktywny
- Proces przenoszenia substancji przez błonę komórkową z udziałem wyspecjalizowanych mechanizmów i nakładu energii.
- Ośrodkowy układ nerwowy
- Część układu nerwowego obejmująca mózg i rdzeń kręgowy.
