Najważniejsze
- •Gliwicki Narodowy Instytut Onkologii otrzymał ponad 11,1 mln zł z Agencji Badań Medycznych na badania nad nową terapią glejaka wielopostaciowego.
- •Projekt łączy celowaną terapię radioizotopową z obrazowaniem PET, aby precyzyjniej trafiać w komórki guza i ograniczać uszkodzenie zdrowej tkanki mózgu.
- •W badaniach wykorzystane będą także podejścia skojarzone, m.in. z immunoterapią i inhibitorami PARP, a pierwsze etapy obejmą modele komórkowe i zwierzęce.
- •W projekcie uczestniczą także Śląski Uniwersytet Medyczny oraz partnerzy przemysłowi, którzy dostarczą ważnych elementów do analizy celów molekularnych i rozwoju radiofarmaceutyków.
- •Glejaka wielopostaciowego nadal cechuje bardzo złe rokowanie – mediana przeżycia wynosi około 15 miesięcy, dlatego nowe, bardziej precyzyjne terapie są pilnie potrzebne.
Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach otrzymał 11,12 mln zł z Agencji Badań Medycznych na opracowanie nowej terapii glejaka wielopostaciowego.
Najważniejsze dane liczbowe z projektu badawczego w Gliwicach
| Element | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Dofinansowanie ABM | 11 123 761 zł | Środki na realizację projektu badawczego |
| Mediana przeżycia w glejaku wielopostaciowym | około 15 miesięcy | Obecny punkt odniesienia dla rokowania |
| Konkurs | TRANSMED I | Źródło finansowania projektu |
| Liczba głównych obszarów prac | 3 | Walidacja radioligandów, leczenie skojarzone, przygotowanie do badań klinicznych |
Na podstawie treści artykułu oraz danych z przekazanych źródeł researchera.

Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gliwicach otrzymał 11 123 761 zł z Agencji Badań Medycznych na projekt poświęcony opracowaniu nowej metody leczenia glejaka wielopostaciowego. To jeden z najbardziej agresywnych nowotworów mózgu, a mediana przeżycia chorych nadal wynosi około 15 miesięcy.
Środki pochodzą z konkursu TRANSMED I. Instytut chce wykorzystać je do rozwoju celowanej terapii radioizotopowej wspomaganej obrazowaniem molekularnym PET. W praktyce oznacza to terapię, w której specjalnie zaprojektowane cząsteczki rozpoznają komórki nowotworowe i dostarczają do nich radioizotopy emitujące promieniowanie alfa lub beta. Taki mechanizm ma pozwolić niszczyć guz od wewnątrz przy możliwie mniejszym uszkodzeniu zdrowej tkanki mózgowej.
Integralną częścią projektu będzie immuno-PET, czyli badanie obrazowe pozwalające ocenić obecność i ilość wybranych białek na powierzchni komórek nowotworowych. Dzięki temu naukowcy chcą lepiej kwalifikować pacjentów do leczenia, planować terapię i monitorować jej skuteczność. Projekt ma też sprawdzić, czy takie leczenie można łączyć z innymi metodami, w tym z immunoterapią i inhibitorami PARP.
Badania poprowadzi zespół z Zakładu Radiofarmacji i Obrazowania Przedklinicznego PET NIO w Gliwicach. Kierująca projektem prof. Gabriela Krämer-Marek wskazała trzy główne kierunki prac: walidację radioligandów opartych na emiterach beta- i alfa-promieniotwórczych, ocenę leczenia skojarzonego oraz przygotowanie radiofarmaceutyków do badań klinicznych. W pierwszym etapie naukowcy sprawdzą skuteczność i bezpieczeństwo nowych związków w modelach komórkowych i zwierzęcych.
W projekcie weźmie udział także Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach. Partnerzy mają przeprowadzić analizę ekspresji celów molekularnych w próbkach pobranych od pacjentów z glejakiem. Do współpracy dołączą również firmy WPD Pharmaceuticals i AffibodyAB, które zapewnią dostęp do rekombinowanych białek rozpoznających receptory IL13Rα2 i EGFR.
Glejak wielopostaciowy pozostaje trudny do leczenia, bo rozwija się w obrębie wrażliwych struktur mózgu i często daje nawroty mimo operacji, radioterapii i chemioterapii. Dlatego badacze liczą, że nowa platforma terapii radioizotopowej stworzy podstawy do badań klinicznych. Jeśli kolejne etapy potwierdzą skuteczność metody, projekt może otworzyć drogę do wdrożenia bardziej precyzyjnych terapii także u chorych, którzy nie kwalifikują się do operacji albo nie mogą mieć całkowicie usuniętego guza.
Jak ma działać nowa terapia glejaka wielopostaciowego
Opracowanie własne na podstawie artykułu i materiałów researchera.

Badanie kliniczne pacjenta z rwą kulszową
Słownik pojęć
- Glejak wielopostaciowy (GBM)
- Najbardziej agresywny nowotwór mózgu, trudny do całkowitego usunięcia i często nawracający mimo leczenia.
- Terapia radioizotopowa
- Metoda leczenia wykorzystująca radioaktywne izotopy dostarczane do komórek nowotworowych.
- Immuno-PET
- Badanie obrazowe PET używane do oceny obecności celów molekularnych na komórkach guza.
- Radioligand
- Cząsteczka wiążąca się z określonym celem biologicznym i niosąca radioizotop.
- PARP
- Białko biorące udział w naprawie uszkodzeń DNA; jego hamowanie może zwiększać skuteczność części terapii onkologicznych.
- IL13Rα2
- Jeden z receptorów będących potencjalnym celem terapii w glejaku.
- EGFR
- Receptor naskórkowego czynnika wzrostu, często nadekspresjonowany w nowotworach, także w niektórych glejakach.