Najważniejsze
- •Gliwice otrzymają blisko 2,8 mln zł na badania nad implantami, które mają miejscowo aktywować odporność w opornych nowotworach.
- •Projekt NIO-PIB w Gliwicach realizowany będzie w latach 2026–2030 we współpracy z zespołem PAN w Zabrzu w ramach konkursu OPUS 30+LAP/Weave.
- •Naukowcy sprawdzą m.in. polimerowe implanty uwalniające IL-12, IL-15, IL-18 oraz aktywator STING (ADU-S100), a także ich wpływ na komórki NK.
- •Badania obejmą modele raka trzustki i potrójnie ujemnego raka piersi, z analizą bezpieczeństwa, biokompatybilności i kinetyki uwalniania substancji.
- •Jeśli wyniki będą obiecujące, projekt może stać się podstawą nowych terapii skojarzonych, ale na razie pozostaje na etapie przedklinicznym.
Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach otrzymał blisko 2,8 mln zł na badania nad nową strategią leczenia nowotworów opornych na terapię.
Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach otrzymał blisko 2,8 mln zł na badania nad nową strategią leczenia nowotworów opornych na terapię. Projekt będzie realizowany od 1 października 2026 r. do 30 września 2030 r. we współpracy z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN w Zabrzu.
Grant przyznało Narodowe Centrum Nauki w konkursie OPUS 30+LAP/Weave. Zespół ma sprawdzić, czy biodegradowalne implanty umieszczane w obrębie guza mogą dostarczać związki aktywujące komórki NK, czyli limfocyty natural killer należące do wrodzonego układu odpornościowego. Projekt prowadzi dr hab. Ryszard Smolarczyk z Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach.
Badacze chcą opracować implanty polimerowe, które będą uwalniać substancje pobudzające odpowiedź immunologiczną bezpośrednio w miejscu rozwoju nowotworu. Według informacji przekazanych przez instytut naukowcy przetestują kilka systemów dostarczania leków opartych na polimerach z białkami IL-12, IL-15 i IL-18 oraz aktywatorem STING, ADU-S100. Zespół oceni też, czy aktywowane w ten sposób komórki NK skutecznie niszczą komórki nowotworowe, jak migrują do guza i jaką odpowiedź zapalną wywołują.
W kolejnych etapach badacze sprawdzą kinetykę uwalniania substancji z implantów, ich biokompatybilność i bezpieczeństwo stosowania. Analizy obejmą również modele zwierzęce raka trzustki i potrójnie ujemnego raka piersi, czyli dwóch nowotworów uznawanych za szczególnie trudne do leczenia. Autorzy projektu planują także połączenie implantów z radioterapią oraz inhibitorami punktów kontrolnych układu odpornościowego, w tym TIGIT, a także z inhibitorem TGF-beta, galunisertibem.
Rak trzustki i potrójnie ujemny rak piersi należą do nowotworów, w których możliwości leczenia są ograniczone, a oporność na standardowe terapie pozostaje dużym problemem klinicznym. Właśnie dlatego badacze szukają metod, które pozwolą wzmocnić naturalne mechanizmy obronne organizmu i jednocześnie ograniczyć ogólną toksyczność leczenia.
Jeśli projekt zakończy się powodzeniem, może otworzyć drogę do nowych terapii skojarzonych opartych na miejscowej aktywacji odporności w guzie. Na tym etapie są to jednak badania przedkliniczne, więc ich praktyczne znaczenie dla pacjentów będzie zależeć od wyników testów bezpieczeństwa i skuteczności.
Najważniejsze elementy projektu badawczego w Gliwicach
| Element | Szczegóły |
|---|---|
| Kwota grantu | blisko 2,8 mln zł |
| Źródło finansowania | Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS 30+LAP/Weave |
| Okres realizacji | 1 października 2026 r. – 30 września 2030 r. |
| Jednostki realizujące | Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach; Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN w Zabrzu |
| Główne cele | miejscowe uwalnianie substancji aktywujących odporność; ocena działania komórek NK; bezpieczeństwo i biokompatybilność |
| Badane cząsteczki | IL-12, IL-15, IL-18, ADU-S100 (aktywowator STING) |
| Modele nowotworów | rak trzustki; potrójnie ujemny rak piersi |
| Potencjalne terapie łączone | radioterapia; inhibitory punktów kontrolnych (TIGIT); inhibitor TGF-beta (galunisertib) |
Na podstawie treści artykułu.
Jak ma działać badany implant przeciwnowotworowy?
Na podstawie treści artykułu.
Słownik pojęć
- Komórki NK (natural killer)
- Element wrodzonego układu odpornościowego, który może rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe oraz zakażone.
- IL-12, IL-15, IL-18
- Interleukiny, czyli białka sygnałowe układu odpornościowego, które mogą wzmacniać odpowiedź przeciwnowotworową.
- STING
- Szlak sygnałowy ważny dla aktywacji odporności w odpowiedzi na zagrożenie; jego pobudzenie może nasilać reakcję immunologiczną.
- ADU-S100
- Substancja aktywująca szlak STING, badana jako element terapii przeciwnowotworowej.
- Biodegradowalny implant
- Implant zaprojektowany tak, aby ulegał stopniowemu rozpadowi w organizmie po spełnieniu swojej funkcji.
- Biokompatybilność
- Zdolność materiału do współistnienia z tkankami organizmu bez wywoływania nadmiernej szkodliwej reakcji.
- TIGIT
- Jeden z punktów kontrolnych układu odpornościowego; jego hamowanie może wzmacniać odpowiedź przeciwnowotworową.
- Galunisertib
- Inhibitor szlaku TGF-beta, badany w terapii nowotworów jako potencjalny lek wspomagający leczenie.
