Milion euro na rozwój „molekularnego odcisku palca” do wczesnego wykrywania raka płuc

Wilhelm Sander-Stiftung przyznała około miliona euro na dwuletni projekt badawczy nad nową formą molekularnej diagnostyki nowotworowej, realizowany na Ludwig-Maximilians-Universität (LMU) w Monachium oraz w Max-Planck-Institut für Quantenoptik. Zespół pod kierownictwem prof. Ferenca Krausza i prof. Mihaeli Žigman chce opracować metodę InfraRed Molecular Fingerprinting (IMF) i doprowadzić ją do etapu zastosowania klinicznego, początkowo w diagnostyce raka płuc. Badania koncentrują się na analizie próbek krwi za pomocą spektroskopii w podczerwieni, która pozwala wychwycić charakterystyczne „molekularne odciski palców” choroby. Naukowcy zakładają, że dzięki takiemu profilowi będzie można wykrywać zmiany nowotworowe w bardzo wczesnych stadiach, zanim staną się widoczne w standardowych badaniach obrazowych. Próbki krwi mają pochodzić z rutynowych badań, co eliminuje konieczność dodatkowego obciążania pacjentów. Zgodnie z przedstawioną koncepcją IMF jest metodą minimalnie inwazyjną, wymaga niewielkiego przygotowania materiału i w krótkim czasie dostarcza precyzyjnych danych pomiarowych. „Takie zestawy danych są kluczowe, aby wiarygodnie wykrywać raka we wczesnej fazie i tym samym znacząco zwiększać szanse powodzenia leczenia” – podkreśla prof. Žigman w materiałach informacyjnych projektu. Technologię opracowano we współpracy Katedry Fizyki Laserowej LMU z Max-Planck-Institut für Quantenoptik. W najbliższych dwóch latach zespół badawczy w ramach platformy klinicznych badań Lasers4Life skupi się na raku płuc, który należy do najczęstszych nowotworów na świecie i pozostaje główną przyczyną zgonów z powodu chorób nowotworowych. Badacze chcą sprawdzić, czy molekularne „odciski” we krwi pozwolą na wiarygodną identyfikację choroby u pacjentów na różnych etapach zaawansowania. Projekt zakłada włączenie uczestników w kilku ośrodkach w Niemczech, aby szybciej osiągnąć wymaganą liczebność grupy oraz uwzględnić zróżnicowane profile kliniczne. Dofinansowanie fundacji ma umożliwić rozbudowę sieci ośrodków biorących udział w badaniu i opracowanie procedur, które w przyszłości będzie można przenieść do praktyki klinicznej. Celem jest uzyskanie wyników na tyle solidnych i powtarzalnych, by w dalszych krokach można było myśleć o rejestracji i wdrażaniu testu jako narzędzia uzupełniającego obecne standardy diagnostyki. Obecnie wczesne wykrywanie nowotworów opiera się głównie na badaniach obrazowych, takich jak tomografia komputerowa, oraz na biopsjach, które są kosztowne i bardziej inwazyjne. Ogranicza to możliwość szerokiego stosowania takich metod w populacyjnych programach wczesnego wykrywania, w tym w raku płuc. Minimalnie inwazyjne testy krwi, jeśli okażą się wystarczająco czułe i swoiste, mogłyby poszerzyć dostęp do badań przesiewowych i ułatwić wcześniejsze rozpoczęcie terapii. Naukowcy z LMU i współpracujących ośrodków będą w najbliższych latach weryfikować skuteczność IMF w ramach badań klinicznych. Od wyników tych prac zależy, czy metoda trafi do większych badań wieloośrodkowych i czy w perspektywie kilku lat pojawi się jako nowe narzędzie diagnostyczne w onkologii, szczególnie w obszarze raka płuc.