Narodowy Instytut Onkologii rozpoczyna badanie kliniczne EMPACT

Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie rozpoczął w 2026 roku badanie kliniczne EMPACT, które ma sprawdzić, czy empagliflozyna może chronić serce pacjentów onkologicznych podczas chemioterapii. Projekt dotyczy chorych otrzymujących antracykliny, jedną z podstawowych, ale kardiotoksycznych grup leków przeciwnowotworowych. W badaniu EMPACT uczestniczy 220 pacjentów z rozpoznaną chorobą nowotworową, zakwalifikowanych do leczenia schematami opartymi na antracyklinach. Badacze losowo przydzielają chorych do dwóch grup: jedna otrzymuje empagliflozynę w dawce 10 mg raz dziennie, druga – placebo. Leczenie rozpoczyna się przed pierwszą dawką chemioterapii i trwa przez rok, a następnie pacjenci pozostają pod obserwacją przez kolejne 12 miesięcy. Badanie ma charakter prospektywny, randomizowany, podwójnie zaślepiony i kontrolowany placebo. Ani pacjenci, ani lekarze prowadzący nie wiedzą, kto przyjmuje lek, a kto placebo. Ma to zapewnić obiektywną ocenę skuteczności terapii. Głównym celem jest zapobieganie dysfunkcji lewej komory serca, a wśród punktów końcowych znajdują się również zawał serca, udar mózgu oraz zgony sercowo-naczyniowe. Uczestnicy pozostają pod stałą opieką kardiologiczną. Zespół badawczy wykonuje badania EKG, testy laboratoryjne z oznaczeniem biomarkerów sercowych, echokardiografię oraz rezonans magnetyczny serca przed rozpoczęciem leczenia i po roku terapii. Oceniana jest także jakość życia z użyciem standaryzowanych kwestionariuszy. Konstrukcja badania ma pozwolić na wielowymiarową analizę wpływu leku na funkcję serca. Empagliflozyna należy do grupy inhibitorów SGLT-2 i jest stosowana m.in. w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz niewydolności serca. W badaniach kardiologicznych wykazano, że zmniejsza ryzyko hospitalizacji z powodu niewydolności serca, poprawia funkcję lewej komory oraz redukuje ryzyko zgonów sercowo-naczyniowych. Wyniki badań przedklinicznych sugerują, że lek może mieć również działanie kardioprotekcyjne w kontekście chemioterapii, m.in. poprzez działanie przeciwzapalne i redukcję stresu oksydacyjnego. Kardiotoksyczność pozostaje jednym z najpoważniejszych powikłań leczenia nowotworów. Szczególnie antracykliny, mimo wysokiej skuteczności onkologicznej, mogą uszkadzać mięsień sercowy i prowadzić do niewydolności serca nawet wiele lat po zakończeniu terapii. Problem ten może ograniczać możliwość zastosowania pełnych dawek chemioterapii i wpływać na rokowanie onkologiczne, dlatego rozwój kardioonkologii koncentruje się na metodach prewencji powikłań sercowo-naczyniowych. Badanie EMPACT finansuje Agencja Badań Medycznych. Jeśli wyniki potwierdzą, że empagliflozyna skutecznie chroni serce pacjentów leczonych antracyklinami, lek może dołączyć do standardowego postępowania w kardioonkologii. Dla zespołów onkologicznych i kardiologicznych oznaczałoby to potencjalne narzędzie, które pozwoli bezpieczniej prowadzić intensywne leczenie przeciwnowotworowe przy mniejszym ryzyku trwałego uszkodzenia serca.