Ogłoszenia specjalistów szukających zatrudnienia w medycynie
Szokujący zwrot z Sejmu – nowe leki z listy TOP 10 HEMATO 2026 mogą trafić do pacjentów jeszcze w 2026
4 godz. temu
2 min
Najważniejsze
•Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć pierwsze decyzje refundacyjne dotyczące terapii z listy TOP 10 HEMATO 2026 jeszcze w tym roku.
•Na liście znalazły się innowacyjne terapie celowane i komórkowe CAR-T, m.in. daratumumab, belantamab mafodotin, ciltacabtagene autoleucel oraz inhibitory kinazy Brutona – akalabrutynib i pirtobrutynib.
•Producenci leków złożyli większość wniosków refundacyjnych, a część jest na zaawansowanym etapie oceny przez MZ.
•Eksperci wskazują kluczowe luki terapeutyczne: brak nowych schematów leczenia CLL z lepszym profilem kardiologicznym i refundacji pirtobrutynibu, a także ograniczony dostęp do inhibitorów FLT3 i terapii podtrzymującej po przeszczepie w AML z mutacją FLT3.
•Lista TOP 10 HEMATO, przygotowana przez PTHiT, od pięciu lat stanowi główny punkt odniesienia w dialogu środowiska klinicznego z administracją publiczną.
Ministerstwo Zdrowia zapowiada, że pierwsze refundacje nowych terapii w nowotworach krwi z listy TOP 10 HEMATO 2026 mogą zostać wprowadzone jeszcze w tym roku.
Komentarz redakcji
Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. hematoonkologii w Sejmie przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia poinformowali, że większość wniosków refundacyjnych dla leków z listy TOP 10 HEMATO 2026 jest już w resorcie, a część procedur znajduje się na zaawansowanym etapie. Chodzi m.in. o nowoczesne terapie dla chorych na szpiczaka plazmocytowego, przewlekłą białaczkę limfocytową i chłoniaki, a także o pilne potrzeby pacjentów z ostrą białaczką szpikową z mutacją FLT3. Lista, przygotowana przez Polskie Towarzystwo Hematologów i Transfuzjologów, ma wyznaczać priorytety refundacyjne w hematoonkologii na 2026 rok.
Unsplash — Malcolm Choong 鍾声耀
Pierwsze decyzje refundacyjne dotyczące nowych terapii w nowotworach krwi z listy TOP 10 HEMATO 2026 mogą zostać podjęte jeszcze w tym roku – zapowiedziała w Sejmie Martyna Kosmal z Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia. Większość wniosków refundacyjnych dla tych leków trafiła już do resortu, a część jest na zaawansowanym etapie oceny.
Posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. hematoonkologii odbyło się 14 kwietnia w Sejmie i było poświęcone tegorocznej edycji listy TOP 10 HEMATO 2026. Zestawienie przygotowane przez zarząd Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów wskazuje najpilniejsze potrzeby refundacyjne w hematoonkologii. Na liście znalazły się m.in. daratumumab i belantamab mafodotin w leczeniu szpiczaka plazmocytowego, terapie komórkowe CAR-T (ciltacabtagene autoleucel, idecabtagene vicleucel, lisocabtagene maraleucel, axicabtagene ciloleucel) oraz inhibitory kinazy Brutona – akalabrutynib i pirtobrutynib – stosowane w przewlekłej białaczce limfocytowej i chłoniaku z komórek płaszcza.
Martyna Kosmal podkreśliła, że Ministerstwo Zdrowia szczegółowo analizuje listę, gdy tylko zostaje opublikowana przez towarzystwo naukowe. Warunkiem dalszych prac są jednak wnioski producentów. – W tym przypadku większość wniosków o refundację leków wpłynęła już do MZ, a część jest na zaawansowanym poziomie w procesie refundacyjnym, co oznacza, że być może jeszcze w tym roku można spodziewać się pierwszych decyzji – powiedziała.
Eksperci kliniczni przedstawili w Sejmie najważniejsze luki terapeutyczne. Prof. Iwona Hus z Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA wskazała, że w przewlekłej białaczce limfocytowej, mimo dobrego dostępu do terapii celowanych i immunoterapii, brakuje dwóch schematów leczenia. Chodzi o terapie ograniczone w czasie, oparte na nowszych inhibitorach BTK o lepszym profilu bezpieczeństwa kardiologicznego, oraz o dostęp do pirtobrutynibu dla chorych, którzy przestali odpowiadać na dotychczasowe inhibitory BTK, takie jak ibrutynib.
Prof. Krzysztof Jamroziak z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego zwrócił uwagę na potrzeby chorych z chłoniakiem z komórek płaszcza. Podkreślił, że obecnie najdłuższą odpowiedź na leczenie uzyskuje się po pierwszej linii terapii. Dlatego – jak mówił – wysiłki systemu powinny koncentrować się na jej wzmocnieniu. Wskazał na wyniki badań, w których dodanie akalabrutynibu do chemioterapii bendamustyna + rytuksymab istotnie zmniejszało ryzyko progresji lub zgonu.
Osobny blok dyskusji dotyczył ostrej białaczki szpikowej z mutacją FLT3. Prof. Agnieszka Wierzbowska z łódzkiego centrum onkologii przypomniała, że jest to jeden z najbardziej agresywnych nowotworów układu krwiotwórczego, prowadzący bez leczenia do zgonu w ciągu kilku tygodni. Zaznaczyła, że w Polsce dostępna jest midostauryna, ale brakuje refundacji nowocześniejszych inhibitorów kinazy tyrozynowej oraz leczenia podtrzymującego po przeszczepie. Wskazała m.in. na sorafenib i gilterytynib, rekomendowane przez międzynarodowe towarzystwa naukowe, które w Polsce nie są finansowane w tym wskazaniu.
Lista TOP 10 HEMATO funkcjonuje od pięciu lat i, choć nie ma umocowania formalnego, stała się jednym z głównych punktów odniesienia w dialogu między środowiskiem hematologów, organizacjami pacjentów a Ministerstwem Zdrowia. Tegoroczna edycja potwierdza rosnącą rolę terapii celowanych, przeciwciał monoklonalnych i terapii komórkowych CAR-T w leczeniu nowotworów krwi.
Resort zdrowia nie podał konkretnego terminu publikacji decyzji refundacyjnych, ale zapowiedział dalsze prace nad wnioskami producentów. Dla ośrodków hematoonkologicznych i pacjentów oznacza to szansę na szybszy dostęp do innowacyjnych schematów leczenia, jeśli procesy refundacyjne zakończą się pozytywnie w najbliższych miesiącach.
Porównanie inhibitorów kinazy Brutona
Akalabrutynib
+Kowalencyjny inhibitor BTK II generacji
+Dobre bezpieczeństwo kardiologiczne
+Możliwość stosowania w schematach ograniczonych czasowo
−Wymaga łączenia z innymi lekami (bendamustyna, rytuksymab) w niektórych wskazaniach
−Ograniczona skuteczność u pacjentów z opornością na wcześniejsze inhibitory BTK
Pirtobrutynib
+Niekowalencyjny inhibitor BTK, aktywny wobec mutacji opornościowych
+Skuteczny u chorych po nieudanej terapii ibrutynibem
+Może być stosowany w CLL i chłoniaku z komórek płaszcza
−Brak refundacji w Polsce (aktualnie poza drobnymi wyjątkami)
−Mniej danych długoterminowych dotyczących bezpieczeństwa
Lista terapii z TOP 10 HEMATO 2026
Terapia
Mechanizm działania
Wskazanie
Daratumumab
Przeciwciało monoklonalne anty-CD38
Szpiczak plazmocytowy (1. linia)
Belantamab mafodotin
Przeciwciało monoklonalne anty-BCMA sprzężone z cytotoksykiem
Szpiczak plazmocytowy (nawroty/oporność)
Ciltacabtagene autoleucel
Autologiczna terapia komórkowa CAR-T przeciw BCMA
Szpiczak plazmocytowy (nawroty/oporność)
Idecabtagene vicleucel
Autologiczna terapia komórkowa CAR-T przeciw BCMA
Szpiczak plazmocytowy (nawroty/oporność)
Lisocabtagene maraleucel
Autologiczna terapia komórkowa CAR-T przeciw CD19
Chłoniak grudkowy (nawroty/oporność)
Axicabtagene ciloleucel
Autologiczna terapia komórkowa CAR-T przeciw CD19
Chłoniak grudkowy (nawroty/oporność)
Akalabrutynib
Kowalencyjny inhibitor kinazy Brutona (BTK), II generacja
Przewlekła białaczka limfocytowa; chłoniak z komórek płaszcza
Pirtobrutynib
Niekowalencyjny inhibitor kinazy Brutona (BTK)
Przewlekła białaczka limfocytowa; chłoniak z komórek płaszcza
Na podstawie danych PTHiT i MZ
Proces refundacji leków onkologicznych w Polsce
1. Złożenie wniosku
Producent leku składa wniosek refundacyjny do Ministerstwa Zdrowia.
→
2. Analiza merytoryczna
Departament Polityki Lekowej i Farmacji ocenia wniosek pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa.
→
3. Negocjacje cenowe
Resort prowadzi negocjacje z producentem w sprawie ceny leku.
→
4. Decyzja refundacyjna
Minister Zdrowia zatwierdza lub odrzuca wniosek. Decyzje publikowane są w Dzienniku Urzędowym.
→
5. Wdrożenie i dostęp pacjentów
Po pozytywnej decyzji leki trafiają na listę refundacyjną i są dostępne dla pacjentów.
Opracowanie własne na podstawie informacji MZ
Słownik pojęć
Hematoonkologia
Dziedzina medycyny zajmująca się diagnozą i leczeniem nowotworów krwi i układu krwiotwórczego.
CAR-T
Terapia komórkowa, w której limfocyty pacjenta są genetycznie modyfikowane do niszczenia komórek nowotworowych (ang. Chimeric Antigen Receptor T-cell therapy).
Inhibitor kinazy Brutona (BTK)
Klasa leków blokujących enzym BTK, kluczowy w szlaku sygnałowym limfocytów B, stosowanych m.in. w przewlekłej białaczce limfocytowej i chłoniaku z komórek płaszcza.
Daratumumab
Przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko antygenowi CD38 na komórkach szpiczaka plazmocytowego, stosowane w leczeniu tego nowotworu.
Mutacja FLT3
Genetyczna zmiana w genie kodującym receptor kinazy FLT3, występująca w ostrej białaczce szpikowej i związana z agresywniejszym przebiegiem choroby.
Refundacja leków
Proces finansowania kosztów leków przez państwo lub instytucje publiczne, umożliwiający pacjentom dostęp do terapii po niższych cenach.
Najczęstsze pytania
Czym jest lista TOP 10 HEMATO 2026?▼
To zestawienie 10 najpilniejszych terapii w hematoonkologii w Polsce, przygotowane przez Polskie Towarzystwo Hematologów i Transfuzjologów, stanowiące wskazówkę dla Ministerstwa Zdrowia przy decyzjach refundacyjnych.
Jakie leki znajdują się na liście TOP 10 HEMATO 2026?▼
Na liście są m.in. daratumumab, belantamab mafodotin, terapie CAR-T (ciltacabtagene autoleucel, idecabtagene vicleucel, lisocabtagene maraleucel, axicabtagene ciloleucel) oraz inhibitory kinazy Brutona – akalabrutynib i pirtobrutynib.
Kiedy można spodziewać się decyzji refundacyjnych dla tych terapii?▼
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że pierwsze decyzje refundacyjne mogą zostać podjęte jeszcze w tym roku, pod warunkiem zakończenia procedur oceny wniosków producentów.
Jakie są główne luki terapeutyczne w hematoonkologii?▼
Eksperci wskazują na brak nowoczesnych inhibitorów BTK o lepszym profilu bezpieczeństwa dla CLL, ograniczony dostęp do pirtobrutynibu po niewystarczającej odpowiedzi na wcześniejsze inhibitory oraz brak refundacji inhibitorów FLT3 i terapii podtrzymującej po przeszczepie w AML z mutacją FLT3.
Jak wygląda proces refundacji leków onkologicznych w Polsce?▼
Proces obejmuje: 1) złożenie wniosku przez producenta, 2) analizę merytoryczną w MZ, 3) negocjacje cenowe, 4) decyzję ministra, 5) wprowadzenie leku do refundacji i udostępnienie pacjentom.