Najważniejsze
- •Polska zajęła 2. miejsce wśród krajów V4 w indeksie Access GAP 2026, uzyskując 58,5 pkt., za Czechami (62,5 pkt.).
- •Średni czas od rejestracji leku do refundacji w Polsce wynosi 1211 dni, czyli więcej niż średnia dla państw V4 (1108 dni).
- •Polska wypada relatywnie lepiej w onkologii, m.in. w raku jajnika i ostrej białaczce szpikowej, ale słabiej w chorobach przewlekłych, zwłaszcza w kardiologii i cukrzycy.
- •Interpretację wyników utrudnia brak pełnej metodologii raportu oraz zmiany w tegorocznej edycji, m.in. zastąpienie choroby Parkinsona kardiologią i usunięcie SMA z analizy.
- •Raport pokazuje, że problemem nie jest sama rejestracja leku, lecz długi krajowy proces refundacyjny, który opóźnia dostęp pacjentów do publicznie finansowanych terapii.
Polska zajęła 2. miejsce wśród państw V4 w indeksie Access GAP 2026, ale średni czas od rejestracji leku do refundacji wynosi 1211 dni i przekracza średnią regionalną.
@OnkoKurier
Projekt nowej listy leków refundowanych, która będzie obowiązywać od 1 kwietnia 2026 r. https://t.co/ouId0nM3v4
Polska zajęła 2. miejsce wśród państw Grupy Wyszehradzkiej w indeksie Access GAP 2026, z wynikiem 58,5 pkt. Średni czas od rejestracji leku do refundacji wynosi jednak w kraju 1211 dni. To więcej niż średnia dla V4, która według raportu sięga 1108 dni.
Zestawienie opublikowane 25 maja pokazuje, że liderem regionu pozostają Czechy z wynikiem 62,5 pkt. Polska wyprzedziła Węgry, które uzyskały 52,9 pkt., oraz Słowację z wynikiem 52,1 pkt. Dane przytaczane przez branżowe media wskazują też, że średni czas oczekiwania na refundację w państwach V4 wzrósł rok do roku z 1086 do 1108 dni. W dostępnych materiałach nie ma jednak pełnego opisu metodologii wskaźnika, dlatego nie wiadomo m.in., jakie leki uwzględniono i od którego momentu liczono „rejestrację”.
Polska lepiej w onkologii, słabiej w chorobach przewlekłych
Z opisu wyników wynika, że Polska relatywnie dobrze wypada w onkologii. Dotyczy to m.in. raka jajnika i ostrej białaczki szpikowej. W przypadku AML wynik Polski miał wzrosnąć z 65,1 pkt. do 71 pkt. Według materiałów wtórnych w 2025 r. refundacją objęto też w Polsce dwa leki stosowane w raku jajnika, które nie są publicznie finansowane w pozostałych krajach V4. W artykułach cytowany jest Michał Byliniak, dyrektor generalny INFARMY, który ocenił, że raport pokazuje jednocześnie poprawę w części obszarów i utrzymujący się problem długiego dochodzenia do refundacji.
Słabiej Polska ma wypadać w chorobach przewlekłych, zwłaszcza w kardiologii i diabetologii. Tegoroczna edycja po raz pierwszy objęła kardiologię zamiast choroby Parkinsona. Według dostępnych opisów w niewydolności serca w Polsce dostępne są 2 z 4 terapii zarejestrowanych w latach 2010–2025. Autorzy materiałów wtórnych zaznaczają też, że na tegoroczne wyniki wpłynęły zmiany metodologiczne: z analizy usunięto SMA, co utrudnia proste porównania z poprzednim rokiem.
Ograniczenia porównań i znaczenie raportu
Access GAP porównuje w tym przypadku tylko cztery kraje V4, więc 2. miejsce oznacza pozycję regionalną, a nie europejską. Samo dopuszczenie leku do obrotu nie oznacza jeszcze jego finansowania ze środków publicznych, ponieważ po rejestracji produkt przechodzi krajową ścieżkę refundacyjną. To właśnie ten etap ma odpowiadać za wieloletnie opóźnienia pokazane w raporcie.
Raport może wzmocnić debatę o tempie procedur refundacyjnych i dostępności innowacyjnego leczenia w Polsce. Na podstawie dostępnych materiałów nie da się jednak przesądzić, jakie zmiany są planowane ani w jakim stopniu opóźnienia wynikają z procedur, kosztów czy ograniczeń budżetowych.
Access GAP 2026: wyniki i czas oczekiwania na refundację
| Wskaźnik / kraj | Wartość |
|---|---|
| Polska – wynik Access GAP 2026 | 58,5 pkt. |
| Czechy – wynik Access GAP 2026 | 62,5 pkt. |
| Węgry – wynik Access GAP 2026 | 52,9 pkt. |
| Słowacja – wynik Access GAP 2026 | 52,1 pkt. |
| Polska – średni czas od rejestracji do refundacji | 1211 dni |
| Średnia V4 – czas od rejestracji do refundacji | 1108 dni |
| V4 – czas rok wcześniej | 1086 dni |
| AML w Polsce – wynik wcześniej | 65,1 pkt. |
| AML w Polsce – wynik obecnie | 71 pkt. |
| Niewydolność serca w Polsce – dostępne terapie | 2 z 4 |
Na podstawie danych przytoczonych w artykule i materiałach wtórnych o raporcie Access GAP 2026.
Maciej Miłkowski: Jak zwiększyć dostępność do leczenia w hemofilii
Droga od rejestracji leku do refundacji publicznej
Schemat na podstawie opisu procesu zawartego w artykule.
Słownik pojęć
- Refundacja
- Publiczne finansowanie leku lub terapii, dzięki któremu pacjent ponosi tylko część kosztu albo nie ponosi go wcale.
- Rejestracja leku
- Formalne dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu po ocenie jego jakości, skuteczności i bezpieczeństwa.
- Ścieżka refundacyjna
- Krajowy proces prowadzący od dostępności leku na rynku do decyzji, czy będzie on finansowany ze środków publicznych.
- AML
- Ostra białaczka szpikowa — agresywny nowotwór krwi i szpiku kostnego wymagający szybkiego leczenia.
- V4
- Grupa Wyszehradzka, czyli Polska, Czechy, Węgry i Słowacja.
- SMA
- Rdzeniowy zanik mięśni — rzadka choroba genetyczna wpływająca na neurony ruchowe i sprawność mięśni.
