Najważniejsze
- •Politechnika Wrocławska prowadzi projekt łączący organoidy wątroby i sztuczną inteligencję w diagnostyce chorób metabolicznych oraz testowaniu terapii.
- •Organoidy mają lepiej niż klasyczne hodowle 2D odwzorowywać złożoność ludzkiej wątroby, co może ograniczyć ryzyko błędnych wyników na wczesnym etapie badań.
- •Zespół będzie analizować m.in. stan zapalny, włóknienie, glikację i hipoksję, a także testować fitofarmaceutyki na modelach z wywołanymi zaburzeniami metabolicznymi.
- •Algorytmy AI mają wykrywać ukryte zależności w danych biochemicznych, obrazowych, lipidomicznych i metabolomicznych oraz identyfikować tzw. odcisk metaboliczny.
- •Projekt otrzymał blisko 1,9 mln zł dofinansowania, realizuje go pięć wydziałów uczelni, a badania mają potrwać do końca 2027 roku.
Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej rozpoczęli projekt z wykorzystaniem organoidów wątroby i AI do diagnostyki chorób metabolicznych. Otrzymał on blisko 1,9 mln zł dofinansowania.
Najważniejsze informacje o projekcie PWr
| Element | Informacja |
|---|---|
| Cel projektu | Diagnostyka chorób metabolicznych i testowanie nowych terapii |
| Nazwa projektu | „Inteligentni agenci w medycynie precyzyjnej: od organoidu wątroby po predykcyjny model AI w diagnostyce chorób metabolicznych” |
| Dofinansowanie | Blisko 1,9 mln zł |
| Czas realizacji | Do końca 2027 roku |
| Liczba wydziałów | 5 |
| Główne technologie | Organoidy wątroby i sztuczna inteligencja |
Na podstawie treści artykułu i materiałów źródłowych.
Machine learning diagnostic framework for liver fibrosis in chronic hepatitis B based on routine laboratory tests.
Medicine
Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej rozpoczęli projekt, w którym organoidy wątroby i sztuczna inteligencja mają wspierać diagnostykę chorób metabolicznych oraz testowanie nowych terapii. Przedsięwzięcie otrzymało blisko 1,9 mln zł dofinansowania i będzie realizowane do końca 2027 roku.
Projekt nosi nazwę „Inteligentni agenci w medycynie precyzyjnej: od organoidu wątroby po predykcyjny model AI w diagnostyce chorób metabolicznych”. Zespół badawczy chce wykorzystać organoidy, czyli trójwymiarowe struktury tworzone z komórek macierzystych, które odtwarzają wybrane cechy budowy i funkcji ludzkiego narządu. Naukowcy zakładają, że takie modele lepiej niż klasyczne hodowle komórkowe pokażą procesy zachodzące w tkance pod wpływem choroby, leku lub zmienionych warunków metabolicznych.
Kierująca projektem prof. Aleksandra Kuzan z Katedry Nauk Przedklinicznych, Farmakologii i Diagnostyki Medycznej Politechniki Wrocławskiej wskazała, że organoidy tworzone w badaniu mają zawierać nie tylko hepatocyty, lecz także inne komórki budujące funkcjonalną tkankę. Jej zdaniem takie rozwiązanie lepiej odwzoruje działanie rzeczywistej wątroby niż tradycyjne hodowle 2D, które nie oddają złożoności ludzkich tkanek. Badacze zwracają też uwagę, że prostsze modele laboratoryjne mogą generować wyniki fałszywie dodatnie i prowadzić do błędnych wniosków już na etapie badań podstawowych.
Wrocławski zespół planuje analizować procesy towarzyszące schorzeniom wątroby, w tym stan zapalny, włóknienie, glikację oraz hipoksję, czyli niedotlenienie tkanek. Zjawiska te występują m.in. w chorobach związanych z nieprawidłową dietą, nadużywaniem alkoholu, uwarunkowaniami genetycznymi i zaburzeniami metabolicznymi. W projekcie przewidziano też testowanie fitofarmaceutyków, czyli związków pochodzenia roślinnego, na modelach, w których celowo wywołano zaburzenia metaboliczne.
Drugim filarem badań będzie sztuczna inteligencja. Algorytmy mają analizować dane biochemiczne, obrazowe, lipidomiczne i metabolomiczne oraz szukać ukrytych zależności i wzorców. Naukowcy chcą wyłuskać tzw. „odcisk metaboliczny”, czyli zestaw cech pozwalających ocenić stan badanej tkanki i przebieg procesów chorobowych. Według prof. Kuzan system AI ma także wspierać diagnostykę pacjentów, wskazując m.in. cechy stłuszczenia, glikacji czy hipoksji, których tradycyjna histologia może nie wychwycić.
Projekt realizuje pięć wydziałów Politechniki Wrocławskiej. W praktyce może to przyspieszyć prace nad bardziej precyzyjnymi metodami oceny chorób metabolicznych i zwiększyć wiarygodność badań nad nowymi lekami jeszcze przed rozpoczęciem badań klinicznych.
Jak działa projekt PWr: od organoidu do AI
Na podstawie treści artykułu i materiałów źródłowych.
Słownik pojęć
- Organoid
- Trójwymiarowa структура hodowana z komórek macierzystych, która odtwarza wybrane cechy budowy i funkcji narządu.
- Hepatocyty
- Główne komórki miąższu wątroby odpowiedzialne m.in. za metabolizm i detoksykację.
- Glikacja
- Proces nieenzymatycznego przyłączania cukrów do białek i innych cząsteczek, często nasilony w zaburzeniach metabolicznych.
- Hipoksja
- Niedotlenienie tkanek, które może towarzyszyć wielu chorobom i zaburzeniom metabolicznym.
- Fitofarmaceutyki
- Związki pochodzenia roślinnego o potencjalnym działaniu leczniczym lub wspierającym terapię.
- Lipidomika
- Analiza pełnego zestawu lipidów w komórce, tkance lub organizmie.
- Metabolomika
- Badanie małych cząsteczek metabolitów, które odzwierciedlają stan metaboliczny organizmu.
- Histologia
- Mikroskopowa ocena budowy tkanek, wykorzystywana w diagnostyce patomorfologicznej.