Monachium: powstał trójwymiarowy model mózgu do badań nad chorobą Alzheimera

Naukowcy z LMU Klinikum w Monachium opracowali trójwymiarowy model ludzkiej tkanki mózgowej, który może ułatwić badania nad chorobą Alzheimera. Wyniki prac zespołu kierowanego przez prof. Dominika Paqueta opublikowano 4 sierpnia 2026 roku w czasopiśmie „Nature Neuroscience”.

Nowy model powstał z ludzkich komórek macierzystych, które różnicowano w neurony, astrocyty i mikroglej. Badacze zastosowali własną recepturę mieszaniny substancji, dzięki której komórki łączą się w specjalnej pożywce i w ciągu tygodnia tworzą małe struktury tkankowe. Jak opisuje zespół, te trójwymiarowe „gewebekügelchen” mają odtwarzać kluczowe funkcje mózgu, a nie jego dokładny kształt.

Prof. Paquet podkreślił, że przygotowanie systemu zajęło dziewięć lat. Według badaczy najważniejsze dla badań nad Alzheimerem są interakcje między różnymi typami komórek oraz ich funkcje biochemiczne. W modelu neurony tworzą wypustki i synapsy, astrocyty wspierają je odżywczo, a mikroglej kontroluje środowisko tkanki i usuwa zbędne elementy.

Zespół sprawdził też, czy w modelu aktywne są geny i białka istotne dla badań nad chorobą Alzheimera. Badacze informują, że system jest powtarzalny i można go modyfikować z zewnątrz. W eksperymentach udało się wywołać charakterystyczne dla Alzheimera złogi amyloidu, a następnie rozpuścić je za pomocą nowych, już dostępnych leków. W procesie aktywny był mikroglej, który odgrywa ważną rolę w przebiegu choroby.

Model ma pomóc w lepszym zrozumieniu mechanizmów Alzheimera i w testowaniu potencjalnych terapii w warunkach bliższych ludzkiej tkance niż tradycyjne hodowle dwuwymiarowe. Zespół z Monachium pracuje teraz nad automatyzacją i skalowaniem produkcji przy użyciu robotów. Ma to umożliwić tworzenie setek lub tysięcy identycznych modeli i przyspieszyć przesiewanie nowych substancji pod kątem działania przeciwko chorobie Alzheimera.