Najważniejsze
- •Zdrowie publiczne przedstawiono jako inwestycję strategiczną wpływającą na produktywność społeczną, odporność państwa i efektywność wydatków, a nie wyłącznie jako koszt budżetowy.
- •Najważniejsze obszary inwestowania to profilaktyka oraz innowacje medyczne, w tym szczepienia dorosłych, terapie biologiczne i nowoczesne leczenie onkologiczno-hematologiczne.
- •Wyszczepialność osób starszych w Polsce pozostaje niska: ok. 15,9% dla grypy, 7,3% dla RSV i 3,7% dla półpaśca, przy referencyjnym poziomie 75% dla grypy wskazywanym przez WHO i UE.
- •Polska ma znaczący potencjał w badaniach klinicznych: rynek przekracza 2,2 mld USD, a rocznie rejestrowanych jest ok. 500–600 nowych badań.
- •Nowe podejście do ochrony zdrowia kładzie nacisk na mierzalne efekty zdrowotne, jakość życia pacjentów i lepszą organizację opieki, a nie tylko na nominalny poziom finansowania świadczeń.
9 września przedstawiono podejście, zgodnie z którym zdrowie w Polsce ma być traktowane jako strategiczna inwestycja, a nie wyłącznie koszt systemu.
Organizacja pacjentów ukierunkowana na profilaktykę
@MZ_GOV_PL
Najlepszą miarą skuteczności polityki zdrowotnej są inwestycje #KPO, które realnie zmieniają jakość opieki pacjentów
9 września w publikacji poświęconej ochronie zdrowia przedstawiono podejście, zgodnie z którym zdrowie w Polsce powinno być traktowane jako strategiczna inwestycja, a nie wyłącznie koszt budżetowy. Autorzy wiążą je z produktywnością społeczną, odpornością państwa oraz koniecznością lepszego wykorzystywania środków w systemie ochrony zdrowia.
Zmiana sposobu myślenia ma wynikać z rosnących potrzeb zdrowotnych, starzenia się społeczeństwa oraz presji na finanse publiczne. W tym ujęciu główne pytanie nie dotyczy wyłącznie poziomu wydatków, lecz efektów, jakie one przynoszą. Chodzi o poprawę wyników leczenia, wydłużanie życia w dobrej jakości, ograniczanie powikłań i lepszą organizację opieki.
Profilaktyka i innowacje jako inwestycje
W publikacji wskazano profilaktykę i innowacje jako dwa główne obszary tak rozumianych inwestycji. Przykładem są szczepienia dorosłych. W Polsce szczepienie przeciw półpaścowi jest refundowane dla kluczowych grup ryzyka, a szczepienie przeciw RSV pozostaje dostępne dla osób starszych. Sama dostępność nie przekłada się jednak automatycznie na wysoki poziom ochrony populacyjnej.
Według przytoczonych danych wyszczepialność przeciw grypie wśród osób w wieku 65 lat i starszych wynosi około 15,9 proc. Dla RSV wskaźnik ten wynosi około 7,3 proc., a dla półpaśca — około 3,7 proc. Dla porównania, w przypadku grypy Światowa Organizacja Zdrowia i Unia Europejska wskazują poziom referencyjny 75 proc. wśród osób starszych i przewlekle chorych.
Wśród przykładów innowacji wymieniono refundację belantamabu mafodotyny dla pacjentów z nawrotowym szpiczakiem plazmocytowym oraz terapie biologiczne w astmie ciężkiej i POChP. Zwrócono też uwagę, że w Polsce tylko część pacjentów kwalifikujących się do leczenia biologicznego astmy ciężkiej otrzymuje je w ramach programu lekowego. Dostęp do terapii pozostaje więc jednym z głównych testów skuteczności polityki innowacyjnej.
Badania kliniczne i efektywność systemu
Polska ma także rozwijać się jako miejsce prowadzenia badań klinicznych. Według danych z publikacji GSK ma 62 potencjalne leki i szczepionki w rozwoju klinicznym oraz planuje rozpoczęcie ponad 20 badań fazy III w 2026 roku. Polski rynek komercyjnych badań klinicznych przekracza wartość 2,2 mld USD, a rocznie rejestruje się około 500–600 nowych badań.
Tłem tej zmiany są problemy polskiego systemu ochrony zdrowia po transformacji ustrojowej, w tym ograniczony dostęp do leczenia i innowacji. Polska nadal nadrabia dystans wobec bardziej rozwiniętych systemów europejskich, które szerzej łączą politykę zdrowotną z profilaktyką, organizacją opieki i wdrażaniem nowych technologii.
Kolejne działania mają dotyczyć efektywniejszego wykorzystania zasobów, rozwoju profilaktyki, narzędzi cyfrowych i badań klinicznych. Dla sektora medycznego oznacza to większy nacisk na mierzalne efekty zdrowotne, a nie tylko na poziom finansowania świadczeń.
Główne kierunki traktowania zdrowia jako inwestycji
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu.
Evaluating the cost-effectiveness of adjuvanted influenza vaccine in the older adult population in the Netherlands.
Human vaccines & immunotherapeutics
Wyszczepialność i punkt odniesienia w ochronie zdrowia osób starszych
| Obszar | Wskaźnik | Wartość |
|---|---|---|
| Grypa, 65+ | Wyszczepialność | 15,9% |
| RSV, osoby starsze | Wyszczepialność | 7,3% |
| Półpasiec | Wyszczepialność | 3,7% |
| Grypa, 65+ i chorzy przewlekle | Poziom referencyjny WHO/UE | 75% |
Na podstawie danych przytoczonych w artykule oraz poziomu referencyjnego WHO i UE wskazanego w tekście.
Słownik pojęć
- Profilaktyka
- Działania zapobiegające chorobom lub ich powikłaniom, np. szczepienia, badania przesiewowe i edukacja zdrowotna.
- Program lekowy
- Refundowany, ściśle określony program leczenia dla pacjentów spełniających kryteria kwalifikacji.
- Terapia biologiczna
- Leczenie wykorzystujące produkty biologiczne, najczęściej ukierunkowane na konkretne mechanizmy choroby.
- Badanie fazy III
- Zaawansowane badanie kliniczne oceniające skuteczność i bezpieczeństwo leku lub szczepionki w większej grupie pacjentów.
- Szpiczak plazmocytowy
- Nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek plazmatycznych szpiku kostnego.
- POChP
- Przewlekła obturacyjna choroba płuc, czyli postępująca choroba układu oddechowego prowadząca do ograniczenia przepływu powietrza.
