Najważniejsze
- •Podniesienie nakładów na ochronę zdrowia w Polsce do średniej krajów OECD (z 8,1% do 9,3% PKB) mogłoby zapobiec od 10,5 tys. do 19 tys. zgonów rocznie.
- •Średnia długość życia w Polsce (78,4 roku) jest o 2,7 roku krótsza niż średnia dla państw OECD (81,1 roku).
- •Wskaźnik umieralności możliwej do uniknięcia wynosi w Polsce aż 316 osób na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy średnia OECD to 222 osoby.
- •Zrównanie wydatków ze średnią OECD (po wykluczeniu z modelu specyficznego rynku USA) mogłoby wydłużyć życie Polaków średnio o 1,24 roku.
- •Samo zwiększenie finansowania to za mało – ekonomiści wskazują na konieczność optymalizacji wydatków NFZ poprzez cyfryzację, profilaktykę i redukcję biurokracji.
Z analizy „Pulsu Biznesu” z 28 lipca 2026 roku wynika, że podniesienie nakładów na ochronę zdrowia w Polsce do średniej krajów OECD mogłoby zapobiec od 10,5 tys. do 19 tys. zgonów rocznie.
@kosik_md
@zyzio79 @JaankaS @CowZdrowiu @portalzeropl 1. Raport OECD Health at glance rok do roku, można zacząć z wejściem nowego ładu, ładnie to się wtedy poprawia
Z analizy opublikowanej przez „Puls Biznesu” 28 lipca 2026 roku wynika, że podniesienie nakładów na ochronę zdrowia w Polsce do średniej krajów OECD mogłoby zapobiec od 10,5 tys. do 19 tys. zgonów rocznie.
Polska w ogonie wydatków na zdrowie
Obecnie nasz kraj przeznacza na ochronę zdrowia 8,1% PKB (łącząc nakłady publiczne i prywatne), podczas gdy średnia dla państw zrzeszonych w OECD wynosi 9,3%. W przeliczeniu na jednego mieszkańca roczne wydatki w Polsce sięgają 4,3 tys. dolarów według parytetu siły nabywczej. Dla porównania średnia OECD to prawie 6 tys. dolarów. Te dysproporcje finansowe bezpośrednio przekładają się na parametry zdrowotne obywateli. Przeciętna długość życia w Polsce w 2024 roku wyniosła 78,4 roku, co jest wynikiem o 2,7 roku gorszym od średniej OECD. Ponadto na cukrzycę choruje aż 10,8% dorosłych Polaków, a blisko co dziesiąty obywatel deklaruje zły lub bardzo zły stan zdrowia. W latach 2013–2023 umieralność z powodu choroby niedokrwiennej serca wzrosła w Polsce o ponad 30%.
Dwa scenariusze szacunków
Model statystyczny przedstawia dwa warianty szacunków oparte na założeniu, że populacja Polski liczy 38 mln osób. Wariant podstawowy, uwzględniający dane ze Stanów Zjednoczonych, zakłada spadek liczby zgonów możliwych do uniknięcia o 28 na 100 tys. mieszkańców, czyli o ok. 10,5 tys. rocznie. Druga opcja wyklucza USA jako statystyczną wartość odstającą (ze względu na wysokie koszty i niską efektywność tamtejszego systemu) i prognozuje spadek o 50 zgonów na 100 tys. obywateli. Oznacza to uniknięcie ok. 19 tys. zgonów rocznie. Uwzględnienie rzeczywistych danych Głównego Urzędu Statystycznego o populacji wynoszącej 36,8 mln osób obniża te szacunki odpowiednio do 10,3 tys. oraz 18,4 tys. zgonów.
Metodologia badania dzieli umieralność możliwą do uniknięcia na zapobiegalną (zależną od profilaktyki) oraz podlegającą leczeniu (w ramach medycyny naprawczej). Wskaźnik ten wynosi w Polsce 316 osób na 100 tys. mieszkańców przy średniej OECD na poziomie 222 osób. Sąsiednie Czechy i Słowenia wydają na system opieki odpowiednio ok. 9,2% oraz 9,5% PKB, co przekłada się na dłuższą średnią życia ich obywateli. W Polsce nominalny wzrost nakładów na zdrowie ogranicza jednak ustawowa reguła, która odnosi wydatki do PKB sprzed dwóch lat.
Zastosowany w analizie model regresji jednoczynnikowej pomija inne czynniki wpływające na długość życia, takie jak dieta czy zanieczyszczenie powietrza. Część ekonomistów wskazuje, że poprawa wskaźników zdrowotnych wymaga nie tylko podnoszenia podatków, ale też optymalizacji wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia poprzez cyfryzację i redukcję biurokracji. Publikacja nie prezentuje stanowiska Ministerstwa Zdrowia ani Narodowego Funduszu Zdrowia.
Porównanie wskaźników zdrowotnych i finansowych: Polska vs średnia OECD
| Wskaźnik | Polska | Średnia OECD |
|---|---|---|
| Całkowite wydatki na zdrowie (% PKB) | 8,1% | 9,3% |
| Roczne wydatki per capita (USD wg parytetu siły nabywczej) | 4,3 tys. | prawie 6 tys. |
| Przeciętna długość życia (w latach, 2024 r.) | 78,4 | 81,1 |
| Umieralność możliwa do uniknięcia (na 100 tys. mieszkańców) | 316 | 222 |
| Odsetek dorosłych chorujących na cukrzycę | 10,8% | 8,6% |
| Odsetek obywateli deklarujących zły/bardzo zły stan zdrowia | blisko 10% | 8,0% |
Dane na podstawie analizy "Pulsu Biznesu", Money.pl oraz raportów OECD
Efekty zwiększenia wydatków na zdrowie w Polsce do średniej OECD
Dane na podstawie modelu statystycznego regresji jednoczynnikowej "Pulsu Biznesu"
Słownik pojęć
- OECD
- Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, zrzeszająca 38 wysoko rozwiniętych państw demokratycznych, prowadząca m.in. porównawcze analizy systemów ochrony zdrowia.
- Umieralność możliwa do uniknięcia
- Wskaźnik określający zgon, któremu można byłoby zapobiec dzięki skutecznym działaniom profilaktyki zdrowotnej (zdrowia publicznego) lub sprawnemu leczeniu w ramach medycyny naprawczej.
- Parytet siły nabywczej (PSN / PPP)
- Metoda przeliczania wartości walut w oparciu o koszyk dóbr i usług, umożliwiająca realne porównanie siły nabywczej dochodów i wydatków w różnych krajach, eliminując różnice w poziomach cen.
- Regresji jednoczynnikowa (model)
- Model matematyczny służący do badania zależności między jedną zmienną objaśniającą (np. nakładami finansowymi) a zmienną objaśnianą (np. długością życia), z pominięciem innych czynników.
