Najważniejsze
- •Objawy depresyjne wykryto u 21–46 proc. z 1073 badanych mężczyzn, zależnie od zastosowanego kwestionariusza — nie oznacza to, że taki odsetek miał rozpoznaną depresję.
- •Kwestionariusze uwzględniające drażliwość, agresję, wycofanie, ryzykowne zachowania i używanie substancji wskazały więcej osób z podwyższonym nasileniem objawów niż klasyczne narzędzia PHQ-9 i BDI.
- •Z nasileniem objawów wiązały się m.in. stres, trudne wydarzenia życiowe i problemy ze snem, natomiast ochronnie mogły działać aktywność fizyczna, aktywne rozwiązywanie problemów i szukanie wsparcia.
- •Badanie było samoopisowe i przesiewowe, dlatego wysoki wynik wymaga konsultacji specjalisty i nie zastępuje diagnozy.
- •W kryzysie psychicznym można skontaktować się z Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222 lub telefonem 116 123; w bezpośrednim zagrożeniu życia należy dzwonić pod 112 albo 999.
Badanie psycholożek z Uniwersytetu SWPS wykazało objawy depresyjne u 21–46 proc. spośród 1073 mężczyzn, zależnie od zastosowanego kwestionariusza.
Badanie psycholożek z Uniwersytetu SWPS wykazało objawy depresyjne u 21–46 proc. spośród 1073 mężczyzn w wieku od 18 do 89 lat. Wynik zależał od zastosowanego kwestionariusza. Próbę dobrano tak, aby odzwierciedlała strukturę męskiej populacji w Polsce pod względem wieku, wykształcenia, miejsca zamieszkania i stanu cywilnego.
Badaczki wykorzystały cztery narzędzia. Klasyczne kwestionariusze PHQ-9 i BDI koncentrują się na obniżonym nastroju, utracie zainteresowań i braku energii. W tych testach próg wskazujący na objawy depresyjne przekroczyło 21 albo 37 proc. uczestników, zależnie od kwestionariusza.
MDRS-22 i GSDS-26 uwzględniają także zachowania opisywane jako możliwy „męski” obraz depresji. Chodzi między innymi o drażliwość, agresję, wycofanie społeczne, podejmowanie ryzyka oraz nadużywanie alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. W tych narzędziach próg przekroczyło odpowiednio 41 i 46 proc. badanych.
Objawy i czynniki ryzyka
Autorki sprawdzały także, jakie cechy i sytuacje wiązały się z większym nasileniem objawów. Częściej zgłaszali je mężczyźni silniej reagujący na stres, dłużej przeżywający trudne emocje i mniej odporni na przeciążenie. Znaczenie miały również trudne wydarzenia życiowe, takie jak utrata pracy lub rozpad związku, a także problemy ze snem. Mniejsze nasilenie objawów wiązało się z regularną aktywnością fizyczną, aktywnym rozwiązywaniem problemów i szukaniem wsparcia.
Badanie miało charakter samoopisowy i przesiewowy. Wysoki wynik nie oznacza rozpoznania depresji. Drażliwość, agresja, bezsenność czy sięganie po używki mogą towarzyszyć depresji, ale mogą też wynikać z innych zaburzeń lub chorób somatycznych. Wyników nie można więc interpretować jako dowodu, że 46 proc. polskich mężczyzn choruje na depresję.
Znaczenie wczesnego rozpoznania
Według danych WHO z 2021 roku globalny, standaryzowany względem wieku współczynnik samobójstw wśród mężczyzn był 2,2 razy wyższy niż wśród kobiet. Autorki wskazują, że uwzględnianie mniej typowych objawów może pomóc wcześniej kierować mężczyzn do specjalistów. Do psychiatry w Polsce nie jest potrzebne skierowanie. W kryzysie można skorzystać z Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222 lub telefonu 116 123. W bezpośrednim zagrożeniu życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999.
Jak interpretować wyniki badania depresji u mężczyzn
Opracowanie na podstawie opisu badania Uniwersytetu SWPS.
Wyniki badania przesiewowego mężczyzn w zależności od zastosowanego narzędzia
| Narzędzie badawcze | Typ narzędzia | Odsetek badanych z podwyższonymi objawami |
|---|---|---|
| PHQ-9 | Klasyczne | 21% |
| BDI | Klasyczne | 37% |
| MDRS-22 | Rozszerzone (uwzględniające "męskie" objawy) | 41% |
| GSDS-26 | Rozszerzone (uwzględniające "męskie" objawy) | 46% |
Opracowanie na podstawie badania psycholożek z Uniwersytetu SWPS.
Klasyczne i rozszerzone narzędzia przesiewowe depresji
PHQ-9 i BDI
MDRS-22 i GSDS-26
Słownik pojęć
- Badanie przesiewowe
- Wstępna ocena, której celem jest wskazanie osób mogących potrzebować dalszej diagnostyki; sama w sobie nie rozpoznaje choroby.
- Kwestionariusz PHQ-9
- Dziewięciopunktowe narzędzie samoopisowe służące do oceny nasilenia objawów depresyjnych.
- Kwestionariusz BDI
- Inwentarz Becka, czyli narzędzie samoopisowe oceniające nasilenie objawów depresji.
- MDRS-22
- 22-punktowy kwestionariusz uwzględniający m.in. drażliwość, agresję i zachowania ryzykowne wiązane z możliwym nietypowym obrazem depresji u mężczyzn.
- GSDS-26
- 26-punktowa skala oceniająca objawy depresyjne i zachowania, które mogą być mniej typowe dla klasycznego obrazu depresji.
- Objawy somatyczne
- Dolegliwości cielesne, takie jak zaburzenia snu, zmęczenie czy zmiany apetytu, które mogą towarzyszyć zaburzeniom psychicznym, ale także chorobom fizycznym.
- Standaryzowany względem wieku współczynnik samobójstw
- Wskaźnik skorygowany tak, aby umożliwić porównywanie populacji różniących się strukturą wieku.
