Więcej mikroplastiku w płucach pacjentów z rakiem płuc. Nowe badanie z Larissy

Komentarz redakcji

Badanie zaprezentowane 4 września 2026 roku na kongresie Europejskiego Towarzystwa Respiracyjnego w Larissie objęło 100 pacjentów poddawanych bronchoskopii w Uniwersyteckim Szpitalu w Larissie. W grupie chorych na raka płuc mikroplastik wykrywano częściej, jednak autorzy nie przesądzają, że cząstki te wywołują nowotwór.

Najważniejsze

  • U pacjentów z rakiem płuc mikroplastiki wykryto częściej niż u osób bez nowotworu: odpowiednio u 66 proc. i 46 proc. badanych.
  • Badanie objęło 100 osób poddawanych bronchoskopii w Uniwersyteckim Szpitalu w Larissie; łącznie zidentyfikowano 232 cząstki mikroplastiku.
  • Najczęściej wykrywanymi tworzywami były polipropylen i polietylen, obecne m.in. w opakowaniach, tekstyliach i produktach konsumenckich.
  • Autorzy podkreślają, że wyniki nie dowodzą, iż mikroplastiki powodują raka płuc — wskazują jedynie na związek wymagający dalszych badań.
  • Kolejne prace mają sprawdzić, jak mikroplastiki oddziałują z komórkami płuc oraz czy występują podobne wzorce u pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego.
·
1 min

Naukowcy z University College Dublin i Uniwersytetu w Ternopolu wykryli więcej mikroplastiku w płucach pacjentów z rakiem płuc niż u osób bez tej choroby.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Aakash Dhage
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Aakash Dhage

Naukowcy z University College Dublin oraz Uniwersytetu w Ternopolu wykryli większą obecność mikroplastiku w próbkach płuc pacjentów z rakiem płuc niż u osób bez nowotworu. Wyniki badania przedstawiono 4 września 2026 roku podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Respiracyjnego w Larissie w Grecji.

Badanie objęło 100 pacjentów poddawanych bronchoskopii w Uniwersyteckim Szpitalu w Larissie. W tej grupie u 50 osób ostatecznie rozpoznano raka płuc, a 50 nie miało nowotworu. Każdy uczestnik oddał próbkę popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych, a połowa także niewielki wycinek tkanki płucnej. Łącznie naukowcy zidentyfikowali 232 cząstki mikroplastiku we wszystkich analizowanych materiałach.

Wśród pacjentów z rakiem płuc mikroplastik wykryto w próbkach płucnych u 66 proc. osób. W grupie bez raka odsetek ten wyniósł 46 proc. Po połączeniu wyników z popłuczyn i tkanek badacze ocenili też, że pacjenci z nowotworem mieli większy ogólny ładunek mikroplastiku niż pozostali uczestnicy. Łącznie 70 proc. wszystkich badanych miało wykrywalny mikroplastik w co najmniej jednej próbce.

Autorzy zwracają uwagę na jeszcze jedną zależność. U części pacjentów wyższy poziom mikroplastiku w popłuczynach wiązał się z niższym poziomem w próbce tkanki i odwrotnie. Ich zdaniem może to oznaczać, że cząstki nie rozmieszczają się równomiernie w całych płucach. Najczęściej identyfikowano polipropylen i polietylen, czyli tworzywa powszechnie używane w opakowaniach, tekstyliach i produktach konsumenckich.

Wyniki wpisują się w szersze badania nad tym, jak mikroplastik przenika do organizmu wraz z powietrzem. Zanieczyszczenie plastikiem stało się globalnym problemem zdrowotnym, a naukowcy od pewnego czasu analizują obecność drobnych cząstek w różnych narządach, w tym w płucach. Jak dotąd związek między mikroplastikiem a chorobami płuc pozostaje jednak na wstępnym etapie badań.

Badacze podkreślają, że obserwacja większej ilości mikroplastiku u pacjentów z rakiem płuc nie dowodzi związku przyczynowego. Kolejnym krokiem mają być badania laboratoryjne nad tym, jak te cząstki oddziałują z komórkami płuc, oraz analizy próbek od pacjentów z przewlekłymi chorobami płuc.

Jak przebiegało badanie mikroplastików w płucach?

1
Kwalifikacja pacjentów
Do badania włączono pacjentów poddawanych bronchoskopii w Uniwersyteckim Szpitalu w Larissie.
2
Podział na grupy
Po diagnostyce 50 osób miało raka płuc, a 50 nie miało nowotworu.
3
Pobranie materiału
Od wszystkich pobrano popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, a od połowy także niewielki wycinek tkanki płucnej.
4
Analiza cząstek
W analizowanych materiałach zidentyfikowano łącznie 232 cząstki mikroplastiku.
5
Interpretacja wyników
Autorzy wskazują na większy ładunek mikroplastików u pacjentów z rakiem, ale podkreślają konieczność dalszych badań.

Źródło: opis badania przedstawionego podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Respiracyjnego w Larissie.

Najważniejsze dane liczbowe z badania mikroplastików w próbkach płuc

ParametrWartość / wynik
Liczba uczestników badania100 pacjentów poddawanych bronchoskopii
Pacjenci z rozpoznanym rakiem płuc50 osób
Pacjenci bez raka płuc50 osób
Uczestnicy, u których pobrano popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe100 osób
Uczestnicy, u których pobrano także wycinek tkanki płucnej50 osób
Łączna liczba zidentyfikowanych cząstek mikroplastiku232 cząstki
Wykrywalne mikroplastiki u pacjentów z rakiem płuc66 proc.
Wykrywalne mikroplastiki u pacjentów bez raka płuc46 proc.
Wykrywalne mikroplastiki w co najmniej jednej próbce u wszystkich badanych70 proc.

Źródło: dane opisane w artykule na podstawie badania przedstawionego podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Respiracyjnego w Larissie, 4 września 2026 r.

Mikroplastiki w próbkach płuc: pacjenci z rakiem płuc vs bez nowotworu

Pacjenci z rakiem płuc
+Wyższy odsetek próbek z wykrywalnymi mikroplastikami pozwala wskazać grupę wymagającą dalszej analizy.
+Dane sugerują większy ogólny ładunek mikroplastików po połączeniu wyników z popłuczyn i tkanek.
Wynik nie potwierdza związku przyczynowego między mikroplastikami a rakiem płuc.
Nie wiadomo, czy większa obecność cząstek jest przyczyną, skutkiem czy markerem innych narażeń środowiskowych.
Liczebność grupy50 osób
Odsetek z wykrywalnymi mikroplastikami66 proc.
Pacjenci bez raka płuc
+Stanowią grupę porównawczą dla oceny częstości wykrywania mikroplastików w płucach.
+Także w tej grupie wyniki pokazują, że mikroplastiki mogą być obecne w drogach oddechowych osób bez nowotworu.
Obecność mikroplastików u 46 proc. badanych utrudnia prostą interpretację różnicy między grupami.
Brak nowotworu nie oznacza braku innych czynników wpływających na narażenie lub akumulację cząstek.
Liczebność grupy50 osób
Odsetek z wykrywalnymi mikroplastikami46 proc.

Słownik pojęć

Mikroplastiki
Drobne cząstki tworzyw sztucznych, zwykle o rozmiarze poniżej 5 mm, które mogą pochodzić m.in. z rozpadu większych plastików, tekstyliów syntetycznych i produktów konsumenckich.
Bronchoskopia
Badanie endoskopowe dróg oddechowych, podczas którego lekarz wprowadza cienki aparat przez nos lub usta, aby obejrzeć tchawicę i oskrzela oraz pobrać materiał do analizy.
Popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe (BAL)
Materiał pobierany podczas bronchoskopii po wprowadzeniu jałowego płynu do fragmentu płuca i jego odessaniu; pozwala analizować komórki, drobnoustroje lub cząstki obecne w drogach oddechowych.
Wycinek tkanki płucnej
Niewielka próbka tkanki pobrana do badania laboratoryjnego, np. w celu oceny zmian chorobowych lub obecności określonych substancji.
Ładunek mikroplastików
Ogólna ilość lub suma wykrytych cząstek mikroplastiku w analizowanych próbkach biologicznych.
Polipropylen
Powszechnie stosowane tworzywo sztuczne wykorzystywane m.in. w opakowaniach, elementach produktów konsumenckich i niektórych tekstyliach.
Polietylen
Jedno z najczęściej używanych tworzyw sztucznych, obecne m.in. w foliach, opakowaniach, torbach i wielu produktach codziennego użytku.
Związek przyczynowy
Relacja, w której jeden czynnik bezpośrednio powoduje określony skutek; w tym badaniu autorzy podkreślają, że takiego związku nie udowodniono.

Najczęstsze pytania

Czy to badanie oznacza, że mikroplastiki powodują raka płuc?
Nie. Autorzy podkreślają, że wykazano jedynie częstsze wykrywanie mikroplastików u pacjentów z rakiem płuc. Wyniki nie dowodzą, że mikroplastiki są przyczyną nowotworu.
Jak mikroplastiki mogą trafiać do płuc?
Jedną z możliwych dróg jest wdychanie drobnych cząstek unoszących się w powietrzu, pochodzących m.in. z pyłu, tekstyliów syntetycznych, opakowań i rozpadu większych fragmentów plastiku.
Dlaczego badano popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe i tkankę płucną?
Popłuczyny pozwalają ocenić materiał obecny w drogach oddechowych, a wycinek tkanki płucnej umożliwia analizę cząstek znajdujących się bezpośrednio w tkance. Zestawienie obu typów próbek może lepiej pokazać rozmieszczenie mikroplastików.
Co oznacza, że mikroplastiki nie rozkładają się równomiernie w płucach?
Badacze zauważyli, że u części pacjentów wyższy poziom cząstek w popłuczynach wiązał się z niższym poziomem w tkance i odwrotnie. Może to sugerować miejscowe nagromadzenia lub różnice w przemieszczaniu się cząstek w obrębie płuc.
Jakie badania są potrzebne dalej?
Potrzebne są m.in. eksperymenty laboratoryjne sprawdzające wpływ mikroplastików na komórki płuc oraz badania u osób z przewlekłymi chorobami układu oddechowego.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Badanie: mikroplastik we krwi większości pacjentów po zawale serca

Badanie przeprowadzone na grupie 61 pacjentów w Rzymie i Weronie wykazało związek między obecnością tworzyw sztucznych we krwi a stanem zapalnym naczyń. Prawdopodobieństwo wykrycia tych cząsteczek było sześciokrotnie wyższe u osób palących. Eksperci zwracają jednak uwagę na ograniczenia metodologiczne, w tym ryzyko zanieczyszczenia próbek przez szpitalny sprzęt medyczny.

16 lipca 2026

Bezpłatny program badań przesiewowych w kierunku raka płuca od października 2026!

Program ma objąć przede wszystkim osoby palące tytoń i pacjentów z istotną historią palenia, czyli około milion Polaków. Resort zdrowia i eksperci liczą, że badania pomogą wykrywać nowotwór wcześniej, zanim pojawią się objawy.

9 lipca 2026

Biedni częściej umierają na nowotwory

Francuski urząd statystyczny Drees opublikował badanie, które pokazuje wyraźny związek między poziomem dochodów a ryzykiem ciężkiego przebiegu nowotworów. Analiza danych z lat 2013–2020 wskazuje też na znaczne różnice w wykrywaniu raka płuca i w dostępie do badań przesiewowych. Autorzy podkreślają, że nierówności te pojawiają się na kilku etapach: od narażenia na czynniki ryzyka po moment diagnozy.

4 czerwca 2026

E-papierosy z nikotyną pod lupą. Naukowcy ostrzegają przed ryzykiem nowotworów

Australijscy badacze opublikowani w „Carcinogenesis” przeanalizowali wyniki badań klinicznych, laboratoryjnych i na zwierzętach dotyczące e-papierosów. Ich zdaniem zebrane dowody wskazują na możliwy związek wapowania z nowotworami, a szczególnie niepokojące są dane o „podwójnym paleniu”.

28 czerwca 2026

Mikroplastik zwiększa uszkodzenia wątroby u myszy na diecie wysokotłuszczowej. Co to znaczy dla człowieka? 

Naukowcy z Uniwersytetu Oklahomy opublikowali w „Science Advances” wyniki badania, w którym sprawdzili wpływ mikroplastiku na wątrobę myszy. Połączenie ekspozycji na polietylen i diety wysokotłuszczowej zwiększało markery uszkodzenia narządu ponad dwukrotnie. Badanie wykorzystało transkryptomikę przestrzenną, która pozwoliła wskazać zmiany na poziomie pojedynczych komórek.

23 czerwca 2026

NFZ chce od lipca 2026 r. sfinansować badania przesiewowe w kierunku raka płuca

Projekt rozporządzenia trafił do konsultacji społecznych. Program ma objąć pacjentów z grup ryzyka i być bezpłatny, podobnie jak mammografia czy cytologia. Dotychczas badanie było dostępne wyłącznie w ramach pilotażu.

8 czerwca 2026

StartSzukaj