Najważniejsze
- •Cząsteczki mikro- i nanoplastików (głównie polietylen) wykryto we krwi wieńcowej aż 84% pacjentów po ostrym zawale serca (STEMI).
- •Obecność tworzyw sztucznych w krwiobiegu wiązała się z wyższym stężeniem markerów zapalnych, takich jak interleukina-6 (IL-6) oraz TNF-alpha.
- •Palenie tytoniu oraz ekspozycja na smog drastycznie zwiększają ryzyko obecności mikroplastiku we krwi – u osób palących i narażonych na pył PM2.5 plastik wykryto w 100% przypadków.
- •Niezależni eksperci apelują o ostrożność, wskazując na ryzyko zanieczyszczenia próbek przez plastikowy sprzęt medyczny (np. cewniki) w trakcie akcji ratunkowej.
Włoscy badacze wykryli mikro- i nanoplastik we krwi wieńcowej u 84% pacjentów po ostrym zawale serca. O wynikach analiz poinformowało czasopismo „European Heart Journal” w wydaniu z 15 lipca 2026 roku.
Obecność mikro- i nanoplastików we krwi wieńcowej w zależności od stanu zdrowia pacjenta
| Grupa badana | Odsetek pacjentów z wykrytym mikroplastikiem (%) |
|---|---|
| Osoby po ostrym zawale serca (STEMI) | 84% |
| Pacjenci z przewlekłym zespołem wieńcowym | 40% |
| Grupa kontrolna (prawidłowe tętnice) | 32% |
Badanie opublikowane w European Heart Journal, lipiec 2026
Włoski zespół badawczy pod kierownictwem dr. Pasquale Paolisso i prof. Emanuele Barbato opublikował 15 lipca 2026 roku na łamach czasopisma naukowego „European Heart Journal” wyniki analizy krwi 61 pacjentów. Badacze podzielili uczestników na trzy grupy: osoby po ostrym zawale serca (STEMI), pacjentów z przewlekłym zespołem wieńcowym oraz grupę kontrolną z prawidłowymi tętnicami. Cząsteczki mikro- i nanoplastików, wśród których dominował polietylen, znajdowały się we krwi wieńcowej 84% pacjentów po zawale. Dla porównania, w grupie z przewlekłą chorobą serca odsetek ten wyniósł 40%, a w grupie kontrolnej 32%.
Analizy laboratoryjne wykazały, że obecności plastiku towarzyszyły podwyższone stężenia markerów zapalnych, takich jak interleukina-6 (IL-6) oraz czynnik martwicy nowotworu (TNF-alfa). Naukowcy odnotowali także silny wpływ czynników środowiskowych. Prawdopodobieństwo wykrycia tworzyw sztucznych u palaczy tytoniu było sześciokrotnie wyższe niż u osób niepalących. W podgrupie pacjentów, którzy jednocześnie palili i byli narażeni na wysokie stężenia smogu (pyłu PM2,5), plastik występował u wszystkich badanych. Z kolei u osób bez tych ekspozycji wskaźnik ten wyniósł 12,5%. Próbki krwi pobrano w Szpitalu Uniwersyteckim Sant’Andrea w Rzymie oraz w szpitalu w Weronie. Analizy laboratoryjne metodami Py-GC/MS oraz LDIR przeprowadzili specjaliści z Uniwersytetu Kampanii im. Luigiego Vanvitelliego w Neapolu.
Prezentowane badanie stanowi kontynuację prac tego samego włoskiego zespołu z 2024 roku. Wówczas naukowcy wykazali obecność mikroplastiku w stałych blaszkach miażdżycowych tętnic szyjnych u ponad 300 pacjentów. W nowym badaniu autorzy po raz pierwszy przeanalizowali obecność tych cząsteczek bezpośrednio w płynnej krwi krążącej w naczyniach wieńcowych. Obecnie na świecie nie istnieją normy prawne ani medyczne określające bezpieczny lub dopuszczalny poziom mikroplastików w organizmie człowieka.
Niezależni eksperci zalecają jednak ostrożność w interpretacji wyników, które wskazują jedynie na korelację, a nie na związek przyczynowo-skutkowy. Zwracają oni uwagę na ryzyko odwróconej przyczynowości. Przed pobraniem krwi lekarze podawali bowiem pacjentom ratujące życie wlewy dożylne przez plastikowe cewniki. Urządzenia te, jak wykazują wcześniejsze analizy, same uwalniają cząsteczki tworzyw sztucznych do krwiobiegu. Dodatkowo metoda detekcji termicznej Py-GC/MS stwarza ryzyko pomylenia naturalnych lipidów z polietylenem, a autorzy publikacji nie podali informacji, czy analizy prowadzono z zastosowaniem podwójnie ślepej próby. Potwierdzenie tych doniesień wymaga dalszych badań na większych kohortach pacjentów.
Kluczowe statystyki: Mikroplastik we krwi a czynniki środowiskowe
Paolisso P., Barbato E. et al., European Heart Journal (2026)
Słownik pojęć
- Mikroplastik
- Drobne cząsteczki tworzyw sztucznych o średnicy poniżej 5 milimetrów, powstające m.in. w wyniku degradacji większych odpadów plastikowych.
- Nanoplastik
- Cząsteczki tworzyw sztucznych o rozmiarach w skali nanometrycznej (zazwyczaj poniżej 1 mikrometra), zdolne do przenikania przez barierki komórkowe.
- STEMI
- Ostry zawał serca z uniesieniem odcinka ST – najcięższy typ zawału, spowodowany nagłym i całkowitym zamknięciem tętnicy wieńcowej.
- Interleukina-6 (IL-6)
- Białko z grupy cytokin, pełniące kluczową rolę w reakcji zapalnej organizmu. Jego podwyższone stężenie jest markerem stanu zapalnego.
- TNF-alpha (Czynnik martwicy nowotworu)
- Czynnik martwicy nowotworu – silna cytokina prozapalna, biorąca udział w patogenezie wielu chorób, w tym miażdżycy.
- Py-GC/MS
- Jedna z metod analitycznych (pirolityczna chromatografia gazowa sprzężona ze spektometrią mas) służąca do identyfikacji i oznaczania ilościowego polimerów.
- LDIR
- Metoda bezpośredniego obrazowania chemicznego w podczerwieni laserowej (Laser Direct Infrared), pozwalająca na szybką identyfikację cząsteczek mikroplastiku.
