Najważniejsze
- •Po 7 dniach diety ubogiej w plastik stężenia wybranych chemikaliów w moczu istotnie spadły u uczestników badania.
- •Największy efekt dawała żywność ograniczająca kontakt z plastikiem na całym łańcuchu dostaw, a nie tylko zmiana kosmetyków.
- •W badaniu odnotowano spadki MnBP, MBzP i BPA odpowiednio o 37,5 proc., 53,5 proc. i 59,7 proc.
- •Wyniki sugerują, że codzienna ekspozycja na związki związane z tworzywami sztucznymi może być szybko modyfikowalna.
- •Autorzy podkreślają jednak, że potrzeba dalszych badań, by sprawdzić długoterminowe znaczenie zdrowotne tych zmian.
Po tygodniu diety ubogiej w plastik uczestnicy australijskiej próby mieli wyraźnie niższe stężenia chemikaliów związanych z plastikiem w moczu.
Po siedmiu dniach diety ubogiej w plastik uczestnicy australijskiej randomizowanej próby mieli niższe stężenia chemikaliów związanych z plastikiem w moczu. Badanie objęło 60 osób, których średnia wieku wynosiła 47,6 lat; kobiety stanowiły 60 proc. grupy. Wyniki opublikowano w piśmie „Nature Medicine”.
Uczestników przydzielono losowo do pięciu grup. Część z nich otrzymała produkty do pielęgnacji ubogie w plastik, część żywność od producentów, którzy ograniczali kontakt z plastikiem na każdym etapie łańcucha dostaw, a część połączenie obu rozwiązań. Grupa kontrolna nie zmieniała swoich zwyczajów. Naukowcy analizowali poziomy wybranych chemikaliów w moczu i porównywali je z narażeniem na kontakt z plastikiem w codziennej diecie.
Po tygodniu w grupach interwencyjnych spadły stężenia trzech substancji. Poziom mono-n-butylftalanu, czyli MnBP, zmniejszył się o 37,5 proc. Monobenzylftalan, MBzP, spadł o 53,5 proc., a bisfenol A, BPA, o 59,7 proc. Wszystkie te wyniki były istotne statystycznie. Autorzy podali też, że największy efekt dawała żywność, która miała możliwie najmniejszy kontakt z plastikiem. Samo przejście na mniej plastikowe kosmetyki i środki do pielęgnacji również obniżało poziom MnBP.
Badanie dotyczyło nie tylko opakowań, ale całego łańcucha kontaktu żywności z plastikiem. Uczestnicy korzystali z produktów i składników, których producenci ograniczali ten kontakt „od pola do talerza”. Zespół badawczy chciał sprawdzić, czy krótkotrwała zmiana codziennych nawyków wystarczy, by szybko zmniejszyć obciążenie organizmu chemikaliami kojarzonymi z tworzywami sztucznymi.
Problem ma szerszy kontekst zdrowia publicznego. Ftalany i bisfenole łączy się z zaburzeniami endokrynologicznymi i innymi schorzeniami, a ich obecność w organizmach ludzi potwierdzano już w wielu badaniach. Jednocześnie nie wszystkie skutki zdrowotne takiej ekspozycji są dobrze poznane, zwłaszcza w dłuższej perspektywie.
Autorzy badania zaznaczają jednak ograniczenia swoich danych. Praca nie pokazuje, czy spadek stężeń chemikaliów w moczu przełoży się na korzyści zdrowotne w dłuższym okresie. Nie podano też szczegółowego podziału uczestników między grupy ani wyjściowych poziomów badanych substancji, co utrudnia pełną ocenę skali zmian.
W praktyce wyniki sugerują, że ograniczenie kontaktu z plastikiem w diecie i w produktach codziennego użytku może szybko zmniejszać ekspozycję na część chemikaliów. Kolejne badania będą potrzebne, by sprawdzić, czy takie zmiany wpływają też na ryzyko chorób i czy podobny efekt da się utrzymać dłużej.
Jak działała dieta uboga w plastik?
Na podstawie badania opisanego w artykule i opublikowanego w Nature Medicine.
Zmiany stężeń wybranych chemikaliów w moczu po 7 dniach diety ubogiej w plastik
| Substancja | Zmiana po 7 dniach | Znaczenie statystyczne |
|---|---|---|
| mono-n-butylftalan (MnBP) | -37,5 proc. | Tak |
| monobenzylftalan (MBzP) | -53,5 proc. | Tak |
| bisfenol A (BPA) | -59,7 proc. | Tak |
Na podstawie opisu randomizowanej próby australijskiej opublikowanej w Nature Medicine.
Słownik pojęć
- Ftalan
- Związek chemiczny stosowany m.in. jako plastyfikator; może przenikać do żywności, kosmetyków i organizmu.
- Bisfenol A (BPA)
- Substancja używana w produkcji niektórych tworzyw i żywic, podejrzewana o działanie zaburzające gospodarkę hormonalną.
- Mono-n-butylftalan (MnBP)
- Metabolit ftalanu di-n-butylu, wykorzystywany jako marker narażenia na ftalany.
- Monobenzylftalan (MBzP)
- Metabolit ftalanu benzylu i butylu, także używany jako wskaźnik ekspozycji na ftalany.
- Randomizowana próba
- Badanie, w którym uczestników losowo przydziela się do grup, by ograniczyć wpływ czynników zakłócających.
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu hormonalnego, które mogą wynikać m.in. z narażenia na niektóre chemikalia.
