Najważniejsze
- •Duże francuskie badanie kohortowe NutriNet-Santé powiązało wyższe spożycie wybranych konserwantów żywności z większym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych.
- •Najmocniejsze związki dotyczyły konserwantów nieantyoksydacyjnych: wiązały się one z 29 proc. wyższym ryzykiem nadciśnienia i 16 proc. wyższym ryzykiem CVD; dla konserwantów antyoksydacyjnych odnotowano 22 proc. wyższe ryzyko nadciśnienia.
- •Ekspozycja na konserwanty była niemal powszechna — w pierwszych dwóch latach badania 99,5 proc. uczestników miało kontakt z co najmniej jednym takim dodatkiem.
- •Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego pokazuje zależność statystyczną, a nie dowodzi, że same konserwanty są bezpośrednią przyczyną nadciśnienia lub chorób serca.
- •Wyniki mogą wpłynąć na dalsze analizy bezpieczeństwa dodatków do żywności i wzmacniają debatę o zdrowotnych skutkach żywności przetworzonej oraz jej konkretnych składników.
Francuscy badacze opisali na łamach „European Heart Journal” związek między wyższym spożyciem wybranych konserwantów a większym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych.
Francuscy badacze opublikowali 20–21 maja na łamach „European Heart Journal” analizę kohorty NutriNet-Santé, w której powiązali wyższe spożycie wybranych konserwantów żywności z większym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych. Badanie objęło 112 395 uczestników we Francji, obserwowanych przez około 7–8 lat.
Zespół analizował dane żywieniowe zbierane na podstawie 3-dniowych zapisów diety, wypełnianych co 6 miesięcy. Na tej podstawie badacze szacowali ekspozycję na dodatki do żywności obecne w deklarowanych produktach, a następnie śledzili występowanie nadciśnienia oraz zdarzeń sercowo-naczyniowych. Według omówień badania mediana obserwacji wyniosła 7,9 roku. W pierwszych dwóch latach udziału 99,5 proc. uczestników było narażonych na co najmniej jeden konserwant.
Najsilniejsze zależności statystyczne
Najsilniejsze związki statystyczne dotyczyły dwóch grup dodatków. Wyższe spożycie konserwantów nieantyoksydacyjnych wiązało się z 29 proc. wyższym ryzykiem nadciśnienia i 16 proc. wyższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Z kolei wyższe spożycie konserwantów antyoksydacyjnych wiązało się z 22 proc. wyższym ryzykiem nadciśnienia. W komunikacie Inserm podano także, że konserwanty jako cała grupa były związane z 24 proc. wyższym ryzykiem nadciśnienia. W części omówień pojawiły się również liczby 5 544 nowych przypadków nadciśnienia i 2 450 przypadków chorób sercowo-naczyniowych w czasie obserwacji.
W relacjach opartych na publikacji wymieniano osiem dodatków powiązanych z nadciśnieniem: E202, E224, E250, E300, E301, E316, E330 i E392. Kwas askorbinowy, czyli E300, wskazywano dodatkowo jako substancję związaną także z chorobami sercowo-naczyniowymi. Badanie prowadził zespół związany m.in. z Inserm oraz uczelniami Sorbonne Paris Nord i Université Paris Cité. Kohorta była w dużej mierze kobieca: około 78,7 proc. uczestników stanowiły kobiety.
Badanie obserwacyjne, nie dowód przyczynowości
To jedno z dużych badań analizujących nie tylko samą kategorię żywności ultraprzetworzonej, lecz także konkretne dodatki do żywności. Jednocześnie ekspozycja na konserwanty okazała się niemal powszechna, co pokazuje, że badacze opisują częsty element codziennej diety.
Autorzy i komentatorzy zwracają jednak uwagę, że badanie ma charakter obserwacyjny. Pokazuje więc związek statystyczny, a nie dowód na to, że same konserwanty wywołują nadciśnienie lub choroby serca. Ograniczeniem pozostaje także trudność w oddzieleniu wpływu dodatków od wpływu całego wzorca diety i produktów, w których substancje te występują.
Wyniki mogą stać się przedmiotem dalszej oceny przez instytucje zajmujące się bezpieczeństwem żywności oraz kolejnych analiz dotyczących dodatków w diecie. Dla sektora medycznego to kolejny sygnał, że ocena ryzyka związanego z żywnością przetworzoną coraz częściej dotyczy nie tylko produktów, ale także ich konkretnych składników.
Jak przebiegało badanie NutriNet-Santé dotyczące konserwantów
Na podstawie opisu badania w artykule.
Najważniejsze liczby z badania NutriNet-Santé dotyczącego konserwantów
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Liczba uczestników | 112 395 |
| Czas obserwacji | około 7–8 lat |
| Mediana obserwacji | 7,9 roku |
| Uczestnicy z ekspozycją na ≥1 konserwant w pierwszych 2 latach | 99,5 proc. |
| Wyższe ryzyko nadciśnienia przy większym spożyciu konserwantów ogółem | 24 proc. |
| Wyższe ryzyko nadciśnienia przy większym spożyciu konserwantów nieantyoksydacyjnych | 29 proc. |
| Wyższe ryzyko CVD przy większym spożyciu konserwantów nieantyoksydacyjnych | 16 proc. |
| Wyższe ryzyko nadciśnienia przy większym spożyciu konserwantów antyoksydacyjnych | 22 proc. |
| Nowe przypadki nadciśnienia w obserwacji | 5 544 |
| Przypadki chorób sercowo-naczyniowych w obserwacji | 2 450 |
| Udział kobiet w kohorcie | 78,7 proc. |
Źródło: opis badania w artykule oraz materiały Inserm/omówienia publikacji.
Słownik pojęć
- Kohorta
- Grupa osób obserwowana przez dłuższy czas w celu sprawdzenia, jak określone czynniki wiążą się z występowaniem chorób.
- Badanie obserwacyjne
- Typ badania, w którym naukowcy obserwują naturalne zachowania i zdarzenia zdrowotne, ale nie przydzielają uczestników losowo do interwencji.
- Choroby sercowo-naczyniowe (CVD)
- Grupa chorób obejmująca m.in. zawał serca, udar, dławicę piersiową i inne schorzenia układu krążenia.
- Konserwanty antyoksydacyjne
- Dodatki do żywności, które pomagają ograniczać utlenianie produktu i wydłużać jego trwałość.
- Konserwanty nieantyoksydacyjne
- Substancje dodawane do żywności głównie po to, by hamować rozwój drobnoustrojów i psucie się produktu.
- Ekspozycja dietetyczna
- Szacowane narażenie organizmu na określone składniki diety, np. dodatki do żywności, na podstawie deklarowanego spożycia.
