Badanie: Osiem powszechnych dodatków do żywności zwiększa ryzyko nadciśnienia

Komentarz redakcji

Wyniki opublikowane 18 czerwca 2026 roku w „European Heart Journal” pochodzą z badania NutriNet-Santé i dotyczą wpływu powszechnych dodatków do żywności na zdrowie układu krążenia. Autorzy analizowali dietę uczestników przez średnio 7–8 lat i znaleźli związek między większym spożyciem dodatków a częstszym występowaniem nadciśnienia.

Najważniejsze

  • •Francuskie badanie obejmujące 112 395 osób wykazało związek między częstym spożyciem niektórych dodatków do żywności a wyższym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych.
  • •Najsilniejsze zależności dotyczyły dodatków nieantyoksydacyjnych: u osób spożywających ich najwięcej ryzyko nadciśnienia było wyższe o 29%, a chorób sercowo-naczyniowych o 16%.
  • •Osiem konkretnych dodatków powiązano z większym ryzykiem nadciśnienia: sorbinian potasu, metabisulfit potasu, azotyn sodu, kwas askorbinowy, askorbinian sodu, erytrobinian sodu, kwas cytrynowy i ekstrakty z rozmarynu.
  • •Badanie ma charakter obserwacyjny, więc pokazuje związek, ale nie dowodzi przyczynowości; autorzy podkreślają potrzebę dalszych analiz.
  • •Wyniki mogą skłonić do ponownej oceny zasad stosowania części dodatków oraz do bardziej czytelnego informowania konsumentów o ryzyku żywności ultraprzetworzonej.
·
1 min

Badanie przeprowadzone we Francji na 112,4 tys. osób powiązało regularne spożywanie ośmiu dodatków do żywności z wyższym ryzykiem nadciśnienia i chorób serca.

Źródło zdjęcia: pexels.com - by Travel with  Lenses
Źródło zdjęcia: pexels.com - by Travel with Lenses

Badanie przeprowadzone we Francji na 112 395 osobach wykazało, że regularne spożywanie ośmiu powszechnie stosowanych dodatków do żywności może wiązać się z wyższym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych. Wyniki opublikowano 18 czerwca 2026 roku w „European Heart Journal”.

Analizę przygotował zespół kierowany przez dr Mathilde Touvier i Anaïs Hasenböhler z INSERM w ramach długoterminowego projektu NutriNet-Santé. Uczestnicy badania co sześć miesięcy raportowali swoją dietę, podając trzydniowe zapisy spożycia żywności i napojów. Naukowcy obserwowali ich średnio przez siedem–osiem lat. W tym czasie 99,5 proc. badanych spożyło przynajmniej jeden typ konserwantu.

Najsilniejsze zależności dotyczyły osób, które spożywały najwięcej dodatków z grupy nieantyoksydacyjnych. W tej grupie ryzyko nadciśnienia było o 29 proc. wyższe niż u osób spożywających ich najmniej, a ryzyko chorób sercowo-naczyniowych wzrosło o 16 proc. Z kolei osoby z najwyższym spożyciem dodatków antyoksydacyjnych miały o 22 proc. większe ryzyko nadciśnienia.

Badacze wskazali też osiem konkretnych dodatków, które wiązały się z wyższym ryzykiem nadciśnienia. Były to: sorbinian potasu (E202), metabisulfit potasu (E224), azotyn sodu (E250), kwas askorbinowy (E300), askorbinian sodu (E301), erytrobinian sodu (E316), kwas cytrynowy (E330) i ekstrakty z rozmarynu (E392). Spośród nich kwas askorbinowy (E300) łączono również z 16-proc. wzrostem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

NutriNet-Santé to długoterminowy francuski projekt badający wpływ diety na zdrowie. W tym badaniu naukowcy skupili się na dodatkach, które często trafiają do produktów wysoko przetworzonych. Takie jedzenie jest coraz częściej analizowane w kontekście chorób cywilizacyjnych i polityki zdrowia publicznego.

Autorzy podkreślili jednak, że są to dane obserwacyjne. Badanie pokazuje związek, ale nie dowodzi przyczynowości. Nie uwzględniono też wszystkich różnic w stylu życia uczestników ani pełnego wpływu innych składników diety. Zespół zapowiedział dalsze analizy wpływu dodatków i żywności ultraprzetworzonej na procesy biologiczne związane ze stanem zapalnym i stresem oksydacyjnym. Jeśli wyniki się potwierdzą, mogą wzmocnić presję na przegląd zasad użycia części dodatków i na bardziej czytelne ostrzeżenia dla konsumentów.

Jak wyglądało badanie NutriNet-Santé?

duża kohorta
112 395 uczestników
Analiza objęła ochotników z Francji obserwowanych w długim okresie.
aktualizacja diety
Co 6 miesięcy
Uczestnicy raportowali dietę w powtarzanych trzydniowych zapisach spożycia.
średnia obserwacja
7–8 lat
Badacze śledzili występowanie nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych.
ekspozycja na dodatki
99,5%
Prawie wszyscy uczestnicy spożyli przynajmniej jeden konserwant.

Na podstawie badania NutriNet-Santé opisanego w artykule i w European Heart Journal.

Osiem dodatków do żywności powiązanych z wyższym ryzykiem nadciśnienia

Dodatek (E-number)Związek z nadciśnieniem / CVDUwagi
Sorbinian potasu (E202)wyższe ryzyko nadciśnieniajeden z ośmiu wskazanych dodatków
Metabisulfit potasu (E224)wyższe ryzyko nadciśnienianależy do konserwantów
Azotyn sodu (E250)wyższe ryzyko nadciśnieniaczęsto stosowany w przetworach mięsnych
Kwas askorbinowy (E300)wyższe ryzyko nadciśnienia i 16% wyższe ryzyko CVDjedyny z listy powiązany także z CVD
Askorbinian sodu (E301)wyższe ryzyko nadciśnieniadodatek antyoksydacyjny
Erytrobinian sodu (E316)wyższe ryzyko nadciśnieniadodatek antyoksydacyjny
Kwas cytrynowy (E330)wyższe ryzyko nadciśnieniapowszechnie stosowany regulator kwasowości
Ekstrakty z rozmarynu (E392)wyższe ryzyko nadciśnieniastosowane m.in. jako przeciwutleniacz

Opracowanie własne na podstawie opisanego badania NutriNet-Santé i publikacji w European Heart Journal (18.06.2026).

Słownik pojęć

Nadciśnienie tętnicze
Przewlekle podwyższone ciśnienie krwi zwiększające ryzyko udaru, zawału i niewydolności serca.
Choroby sercowo-naczyniowe (CVD)
Grupa schorzeń obejmująca m.in. zawał serca, udar mózgu i chorobę wieńcową.
Badanie obserwacyjne
Rodzaj badania, w którym naukowcy obserwują zależności, ale nie ingerują w dietę czy leczenie uczestników.
Dodatki antyoksydacyjne
Substancje spowalniające utlenianie żywności, np. jełczenie lub brunatnienie.
Dodatki nieantyoksydacyjne
Substancje pomagające hamować rozwój drobnoustrojów, takich jak bakterie i pleśnie.
Żywność ultraprzetworzona
Produkty przemysłowe zawierające wiele składników i dodatków, często powiązane z gorszą jakością diety.

Najczęstsze pytania

Czy to badanie dowodzi, że dodatki do żywności powodują nadciśnienie?▼
Nie. To badanie obserwacyjne pokazuje związek między spożyciem dodatków a wyższym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych, ale nie dowodzi bezpośredniej przyczynowości.
Które dodatki wymieniono jako najbardziej problematyczne?▼
Wskazano m.in. sorbinian potasu (E202), metabisulfit potasu (E224), azotyn sodu (E250), kwas askorbinowy (E300), askorbinian sodu (E301), erytrobinian sodu (E316), kwas cytrynowy (E330) i ekstrakty z rozmarynu (E392).
Czy wszystkie dodatki do żywności są szkodliwe?▼
Nie. Artykuł dotyczy konkretnych dodatków i ich statystycznego związku z ryzykiem w dużej grupie badanych. To nie oznacza, że każdy dodatek jest niebezpieczny.
Jakie produkty najczęściej zawierają takie dodatki?▼
Najczęściej pojawiają się one w żywności wysoko przetworzonej, w tym w wielu produktach gotowych, mięsach przetworzonych i produktach przemysłowych o dłuższym terminie przydatności.
Co praktycznie wynika z tych wyników?▼
Najrozsądniej ograniczać żywność ultraprzetworzoną i uważniej czytać etykiety, zwłaszcza jeśli ktoś ma nadciśnienie lub podwyższone ryzyko sercowo-naczyniowe.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Suplementy diety bez kontroli składu. Ekspert wskazuje na ryzyka

Niemiecki ekspert medycyny żywieniowej prof. Hans Hauner przestrzega przed niekontrolowaną suplementacją, wskazując na ryzyko zdrowotne oraz luki w procedurach rejestracyjnych. Urząd BVL nie bada składu preparatów przed ich wprowadzeniem na rynek, podczas gdy rzeczywiste niedobory witamin dotyczą jedynie nielicznych grup populacji.

19 września 2026

Badanie: Słodzone napoje w dzieciństwie a ryzyko nadciśnienia w dorosłości

Badanie zespołu z Uniwersytetu w Toronto i Harvardu objęło ponad 25 tysięcy uczestników i wykazało, że znaczenie ma nie tylko ilość cukru, ale też jego źródło. Najwyższe ryzyko nadciśnienia dotyczyło osób pijących codziennie słodzone napoje, w tym napoje gazowane i sportowe, oraz większe ilości soku owocowego.

24 czerwca 2026

Harvard: ultra-przetworzona żywność wiąże się z wyższym ryzykiem demencji

Badanie amerykańskich naukowców objęło 5370 starszych uczestników Health and Retirement Study i trwało prawie dziewięć lat. Najwyższe spożycie ultra-przetworzonych produktów wiązało się także z 46-procentowym wzrostem ryzyka zaburzeń poznawczych bez demencji. Autorzy podkreślają jednak, że analiza pokazuje związek, a nie dowód przyczynowości.

26 czerwca 2026

Badanie z Francji: wyższe spożycie wybranych konserwantów powiązano z większym ryzykiem nadciśnienia i CVD

Analiza kohorty NutriNet-Santé objęła 112 395 osób we Francji, obserwowanych przez około 7–8 lat. Badanie obserwacyjne wskazało, że wyższe spożycie części konserwantów wiązało się z większym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych, ale nie dowodzi związku przyczynowego.

22 maja 2026

Ultraprzetworzona żywność wiązała się z gorszą koncentracją w badaniu ponad 2100 Australijczyków

Badanie opublikowane 13 czerwca 2026 roku w czasopiśmie „Alzheimer's & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring” dotyczyło Australijczyków w średnim i starszym wieku bez demencji. Autorzy wykazali, że nawet niewielki wzrost udziału ultraprzetworzonej żywności w diecie wiązał się ze spadkiem koncentracji i szybkości przetwarzania informacji.

14 czerwca 2026

Badanie: Żywność wysoko przetworzona może odpowiadać za ponad jedną trzecią zgonów z powodu chorób serca

Analiza oparta na modelowaniu matematycznym wskazuje, że ograniczenie spożycia przetworzonych produktów o 20–50 proc. mogłoby zapobiec tysiącom zachorowań rocznie. Część ekspertów krytykuje jednak metodologię badania. Wskazują oni na brak dowodów przyczynowo-skutkowych oraz nieścisłości w definicji żywności wysoko przetworzonej. Publikacja wywołała dyskusję o konieczności systemowej regulacji rynku spożywczego.

16 lipca 2026

StartSzukaj