Najważniejsze
- •Częste picie słodzonych napojów i soków owocowych w dzieciństwie wiązało się z wyższym ryzykiem nadciśnienia w dorosłości.
- •Najsilniejszy związek dotyczył osób pijących co najmniej dwie porcje słodzonych napojów dziennie — ryzyko było o 52 proc. wyższe.
- •Każda dodatkowa porcja napoju gazowanego zwiększała ryzyko o 23 proc., a napoju sportowego o 36 proc.; w przypadku soku owocowego wzrost wynosił 35 proc. przy co najmniej 1,5 porcji dziennie.
- •Zamiana słodzonego napoju lub soku na cały owoc, wodę albo mleko była związana z niższym ryzykiem nadciśnienia.
- •Autorzy podkreślają jednak ograniczenia badania: opierało się ono na samoopisie i nie obejmowało pełnej różnorodności etnicznej uczestników.
Spożywanie słodzonych napojów i soków owocowych w dzieciństwie wiązało się z wyższym ryzykiem nadciśnienia w dorosłości po 25 latach obserwacji.
Zespół badawczy z Uniwersytetu w Toronto i Harvardu ustalił, że częste picie słodzonych napojów i soków owocowych w dzieciństwie wiązało się z wyższym ryzykiem nadciśnienia w dorosłości. Wnioski płyną z analizy ponad 25 tysięcy uczestników obserwowanych przez blisko 25 lat, opublikowanej w piśmie „Circulation”.
Uczestnicy, którzy pili co najmniej dwie porcje słodzonych napojów dziennie, mieli o 52 proc. wyższe ryzyko nadciśnienia niż osoby pijące takie napoje rzadziej niż trzy razy w tygodniu. Każda dodatkowa porcja napoju gazowanego wiązała się ze wzrostem ryzyka o 23 proc., a każda porcja napoju sportowego — o 36 proc. Badacze podali też, że picie 1,5 lub więcej porcji soku owocowego dziennie zwiększało ryzyko o 35 proc.
W szczegółowej analizie sok pomarańczowy wyróżniał się jeszcze silniejszym związkiem. Każda dodatkowa dzienna porcja była powiązana z 20-procentowym wzrostem ryzyka nadciśnienia. Jednocześnie badacze odnotowali, że część napojów aromatyzowanych mogła zostać błędnie zaklasyfikowana jako sok pomarańczowy, co mogło zawyżyć ten wynik.
Osobna analiza wykazała, że zamiana codziennej porcji słodzonego napoju na cały owoc wiązała się z 22-procentowo niższym ryzykiem nadciśnienia. Podobny efekt obserwowano po zastąpieniu soku owocowego całym owocem. Autorzy badania zaznaczyli też, że zamiana słodzonego napoju na mleko lub wodę była związana z niższym ryzykiem, nawet o 13 proc.
Badanie objęło uczestników śledzonych od wieku dziecięcego lub nastoletniego aż do średnio 36. roku życia. Dane o diecie i stylu życia pochodziły z regularnie wypełnianych kwestionariuszy, a rozpoznanie nadciśnienia opierało się na samoopisie uczestników.
W ostatnich latach nadciśnienie częściej rozpoznaje się także u dzieci i młodych dorosłych. Autorzy badania wskazują, że ograniczanie cukrów dodanych, zwłaszcza w formie płynnej, może mieć znaczenie dla profilaktyki już na wczesnym etapie życia. Zastrzegają jednak, że analiza opierała się na samoopisanych danych i nie obejmowała pełnej różnorodności etnicznej badanej grupy, co ogranicza możliwość przenoszenia wyników na inne populacje.
Jak napoje w dzieciństwie wpływały na ryzyko nadciśnienia w dorosłości?
Opracowanie własne na podstawie badania opublikowanego w „Circulation”.
Najważniejsze wyniki analizy dotyczącej słodzonych napojów, soków i ryzyka nadciśnienia
| Ekspozycja | Porównanie / dawka | Zmiana ryzyka nadciśnienia |
|---|---|---|
| Słodzone napoje ogółem | ≥2 porcje dziennie vs <3 razy w tygodniu | +52% |
| Napoje gazowane | Każda dodatkowa porcja dziennie | +23% |
| Napoje sportowe | Każda dodatkowa porcja dziennie | +36% |
| Sok owocowy | ≥1,5 porcji dziennie vs <1 porcji tygodniowo | +35% |
| Sok pomarańczowy | Każda dodatkowa porcja dziennie | +20% |
| Zastąpienie słodzonego napoju całym owocem | 1 porcja dziennie | -22% |
| Zastąpienie słodzonego napoju mlekiem lub wodą | 1 porcja dziennie | do -13% |
Opracowanie własne na podstawie badania opublikowanego w „Circulation” oraz informacji z artykułu.
Słownik pojęć
- Nadciśnienie tętnicze
- Trwale podwyższone ciśnienie krwi, które zwiększa ryzyko chorób serca, udaru i uszkodzenia nerek.
- Słodzone napoje
- Napoje z dodatkiem cukrów, np. napoje gazowane, lemoniady, napoje sportowe czy dosładzane herbaty.
- Sok owocowy
- Napój z owoców; w badaniu analizowano go oddzielnie od całych owoców.
- Porcja
- Ustalone w badaniu jednorazowe spożycie napoju; zwykle odpowiada szklance lub puszce.
- Badanie kohortowe
- Obserwacyjne badanie śledzące dużą grupę osób przez długi czas, aby ocenić związki między ekspozycją a zdrowiem.
- Samoopis
- Dane zgłaszane przez uczestników samodzielnie, bez bezpośredniego pomiaru przez badaczy.
- Cukry dodane
- Cukry dodawane do produktów w procesie produkcji lub przygotowania, a nie występujące naturalnie w żywności.
